Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 21/10 các đại biểu tiếp tục thảo luận ở tổ về các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH); Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Tại Tổ số 14 (gồm Đoàn ĐBQH hai tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc.

Phát biểu định hướng thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung các dự án luật lần này nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; đồng bộ hóa hệ thống pháp luật và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. 

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Tổ trưởng Tổ thảo luận chủ trì phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Gợi mở nội dung trọng tâm của 4 dự thảo luật, đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ: Giải pháp cắt giảm thủ tục hành chính, nới lỏng điều kiện đầu vào (như trong hoạt động huấn luyện an toàn lao động, cho thuê lại lao động) nhưng phải bảo đảm cơ chế hậu kiểm chặt chẽ, không để xảy ra khoảng trống pháp lý; nghiên cứu ứng dụng cơ sở dữ liệu điện tử, mã định danh để quản lý, kiểm soát thiết bị nghiêm ngặt theo vòng đời; phân định rõ thẩm quyền của cấp xã trong việc xử lý các cuộc đình công không đúng trình tự.

Đối với Luật BHXH và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, cần đánh giá kỹ tính khả thi khi mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; cơ chế kiểm soát rủi ro an toàn quỹ an sinh; cũng như cơ chế ràng buộc trách nhiệm, chế tài phản hồi ý kiến nhân dân và tiêu chí đánh giá thực chất trách nhiệm của người đứng đầu. 

Có cơ chế linh hoạt, lộ trình phù hợp mở rộng diện bao phủ BHXH

Tham gia góp ý dự thảo Luật BHXH (sửa đổi), đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh băn khoăn về quy định mở rộng diện đóng BHXH bắt buộc đối với “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số”.

Đại biểu phân tích, phạm vi này quá rộng, chưa có tiêu chí nhận diện rõ ràng giữa người kinh doanh độc lập, người có quan hệ lao động với nền tảng hay tài xế công nghệ; chưa làm rõ nền tảng có phải đối tượng sử dụng lao động hay không để phân định chủ thể đóng, nhất là khi lao động làm việc cùng lúc trên nhiều nền tảng và thu nhập biến động liên tục. Đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo cần lượng hóa, quy định rõ các tiêu chí nhận diện ngay trong luật. 

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Bên cạnh đó, đại biểu Lê Đào An Xuân chỉ ra bất cập khi phân loại chủ hộ kinh doanh đóng BHXH bắt buộc dựa theo ngưỡng doanh thu năm trên 1 tỷ đồng (vì doanh thu không phản ánh đúng lợi nhuận); đồng thời kiến nghị rà soát quy định tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP để có cơ chế linh hoạt, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động trong trường hợp doanh nghiệp chậm đóng, nợ đọng BHXH. 

Cùng quan điểm về Luật BHXH, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh, việc mở rộng diện bao phủ là nhân văn nhưng phải sát thực tiễn. Tại Đắk Lắk và các tỉnh miền núi, tỷ lệ lao động thời vụ, nông nhàn, đồng bào dân tộc thiểu số thu nhập bấp bênh, phụ thuộc mùa vụ chiếm tỷ lệ rất lớn; nếu thất thu thì đời sống rất khó khăn. Do đó, nếu áp ngay việc đóng bắt buộc sẽ thiếu khả thi; cần có cơ chế linh hoạt, lộ trình phù hợp và đẩy mạnh tuyên truyền thay vì nóng vội.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đối với an toàn đầu tư Quỹ BHXH (Điều 122), đại biểu đề nghị Ban soạn thảo hết sức thận trọng trong việc quy định danh mục đầu tư, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của cử tri là bảo toàn an toàn tuyệt đối nguồn quỹ an sinh của toàn dân, tránh đưa vào các hoạt động tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao. 

Xác lập rõ các tiêu chí khung đánh giá thực hiện dân chủ ở cơ sở

Đóng góp vào dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Đỗ Khắc Hưởng, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội tán thành 3 nhóm chính sách lớn của dự thảo.

Đại biểu Đỗ Khắc Hưởng, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Tuy nhiên, từ báo cáo tổng kết của Bộ Nội vụ và thực tiễn, đại biểu thẳng thắn chỉ rõ việc thực hiện dân chủ ở một số nơi vẫn còn hình thức, mang tính đối phó mà nguyên nhân chính phụ thuộc rất lớn vào người đứng đầu. Dự thảo hiện mới dừng ở quy định trách nhiệm cung cấp thông tin nội bộ mà chưa quy định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện dân chủ của người đứng đầu cơ quan, đơn vị. 

Về việc giao Chính phủ quy định Bộ tiêu chí đánh giá mức độ thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với xếp loại hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu (khoản 6 Điều 7), đại biểu Đỗ Khắc Hưởng nhận định quy định hiện còn sơ lược, thiếu nội hàm cơ bản để Chính phủ cụ thể hóa.

Đại biểu kiến nghị cần xác lập các tiêu chí khung, nguyên tắc đánh giá cốt lõi ngay trong luật, đồng thời tách nội dung về Bộ tiêu chí này thành một điều luật độc lập nhằm bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và ngăn ngừa bệnh thành tích. 

Lan Anh