Sáng 19/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra đối với 3 dự án: Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Luật Luật sư (sửa đổi) và Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi); tiến hành thảo luận ở Tổ về các nội dung này.

Tại Tổ số 14 (gồm Đoàn ĐBQH hai tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang) dưới sự điều hành của đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ Trưởng Tổ thảo luận, các ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đã tham gia nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, bám sát thực tiễn. 

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ Trưởng Tổ thảo luận điều hành phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Ngăn chặn trục lợi, “thổi giá” trong đấu giá tài sản

Góp ý đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đánh giá cao sự cần thiết sửa đổi luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn. 

Phân tích về kỹ thuật lập pháp tại Điều 4, đại biểu Lê Đào An Xuân chỉ rõ quy định cuộc đấu giá là toàn bộ quy trình kể từ khi ban hành quy chế đến khi kết thúc phiên đấu giá là chưa bao quát, bởi sau phiên đấu giá, tổ chức hành nghề còn phải chuyển giao kết quả và hoàn thành nhiều nghĩa vụ pháp lý liên quan. Việc dự thảo đồng nhất phiên đấu giá là “ngày tổ chức đấu giá” cũng chưa chuẩn xác, cần điều chỉnh thành “giai đoạn tổ chức đấu giá hoặc công bố giá được ghi nhận tại biên bản đấu giá”.

Về Điều 9, đại biểu đề nghị bổ sung giao Chính phủ quy định chi tiết để làm rõ trách nhiệm, nguyên tắc quản lý và xác định cụ thể cơ quan chuyên môn ở địa phương có trách nhiệm giúp UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về lĩnh vực này. 

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh góp ý đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Liên quan đến quy định bốc thăm chọn người trúng đấu giá khi không có người trả giá tại khoản 7 Điều 28, đại biểu lưu ý tiềm ẩn tạo kẽ hở thông đồng không trả giá để mua tài sản với giá khởi điểm. Đại biểu đề nghị sửa đổi theo hướng xác định người tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm; nếu tại phiên không có người trả giá hoặc tất cả giá trả không hợp lệ thì xác định cuộc đấu giá không thành. Cơ chế bốc thăm nếu duy trì chỉ nên áp dụng đối với tài sản tự nguyện theo thỏa thuận của các bên. 

Về chế tài đối với bỏ cọc, đại biểu Lê Đào An Xuân kiến nghị sửa đổi khoản 3 Điều 56, bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá ở các kỳ tiếp theo đối với cả trường hợp người trúng đấu giá quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản từ chối kết quả ngay tại phiên hoặc từ chối ký biên bản đấu giá, thay vì chỉ xử lý hành vi vi phạm nghĩa vụ thanh toán sau phiên đấu giá. Ngoài ra, đại biểu đề nghị rà soát việc viện dẫn các điều khoản của Luật Đất đai tại Điều 30 và Điều 63 để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với các luật đang sửa đổi. 

Cùng tham gia thảo luận dự án luật này, đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội bày tỏ băn khoăn khi dự thảo bỏ hoàn toàn giới hạn chuyên ngành đào tạo đại học đối với tiêu chuẩn của đấu giá viên.

Đại biểu Ngô Trung Thành, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Nhấn mạnh nghề đấu giá đòi hỏi nền tảng kiến thức pháp luật, kinh tế, tài chính vững chắc, đại biểu cho rằng việc mở rộng bằng cấp cho tất cả ngành nghề phi chuyên môn mà không chọn lọc là chưa phù hợp. Đối với việc dự thảo bãi bỏ hoàn toàn việc miễn đào tạo nghề cho thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, công chứng viên, đại biểu đề nghị nên kế thừa hợp lý, có thể xem xét miễn trừ đối với các học phần kiến thức pháp luật chuyên sâu mà những đối tượng này đã có bề dày kinh nghiệm. 

Về chế tài xử lý người trúng đấu giá bỏ cọc, đại biểu Ngô Trung Thành đề nghị mở rộng diện áp dụng biện pháp cấm tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc đối với cả trường hợp đấu giá đất ở, thay vì chỉ giới hạn đất Nhà nước giao, cho thuê và mỏ khoáng sản. Dự thảo cũng cần quy định rõ nguyên tắc để Chính phủ phân định thời hạn cấm từ 6 tháng đến 5 năm tương xứng với tính chất vi phạm là cố tình “thổi giá” hay do lý do khách quan, bất khả kháng. Đại biểu cũng phân tích và ủng hộ quy định hủy kết quả đấu giá theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính tại khoản 4 Điều 58, khẳng định đây bản chất là biện pháp khắc phục hậu quả hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành. 

Phát huy tính tự quản, độc lập của tổ chức xã hội - nghề nghiệp luật sư

Đóng góp ý kiến cho dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương nhấn mạnh yêu cầu dự thảo phải bám sát tinh thần Chỉ thị số 41, ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị và các quy định mới của Ban Bí thư về phát huy vai trò tự quản, tự nguyện, tự chịu trách nhiệm và tính độc lập của các tổ chức hội, không nên vì những yếu kém mang tính cục bộ thời gian qua mà tiếp cận theo hướng siết chặt quản lý nhà nước quá mức, làm hạn chế tính tự quản nghề nghiệp. 

Đại biểu Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về vị thế chính trị - xã hội, đại biểu đề nghị luật phải xác lập và khẳng định đúng vai trò cơ quan chủ quản của MTTQ đối với tổ chức hội theo kết luận của Bộ Chính trị, không thể chỉ dừng lại ở quy định giám sát việc thực hiện quyền chung chung. Đối với Hội đồng tuyển chọn luật sư toàn quốc, đây là hoạt động sát hạch nghề nghiệp nên cần giữ đúng bản chất là Hội đồng thi tuyển quốc gia do Liên đoàn Luật sư Việt Nam chủ trì. Việc dự thảo chuyển giao cơ chế này về Bộ Tư pháp chủ trì là hành chính hóa và đi ngược nguyên tắc tự quản.

Ngoài ra, đại biểu kiến nghị điều chỉnh độ tuổi lãnh đạo Liên đoàn lên mức không quá 67 tuổi theo quy định kéo dài tuổi nghỉ hưu của Ban Bí thư; cần cho phép người tập sự hành nghề luật sư được tham gia các hoạt động tố tụng dưới sự bảo trợ và chịu trách nhiệm của luật sư hướng dẫn để bảo đảm điều kiện rèn luyện kỹ năng thực chiến. 

Đại biểu tham dự phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đồng tình với các định hướng trên, đại biểu Ngô Trung Thành lưu ý thêm về tiêu chuẩn luật sư khi dự thảo đề xuất mở rộng cho đối tượng có bằng thạc sĩ, tiến sĩ luật mà không cần bằng cử nhân luật. Đại biểu khẳng định đào tạo cử nhân luật là cái nôi rèn luyện kỹ năng thực hành và kiến thức pháp lý nền tảng toàn diện, trong khi thạc sĩ, tiến sĩ chủ yếu thiên về nghiên cứu học thuật, thậm chí thực tế có trường hợp tốt nghiệp đại học ngành khác rồi học bổ sung để lấy bằng sau đại học, do đó không thể bảo đảm kỹ năng hành nghề thực tiễn.

Do đó, đại biểu kiến nghị giữ nguyên yêu cầu phải có bằng cử nhân luật để bảo đảm chất lượng đội ngũ người bảo vệ công lý, đồng thời thiết kế cơ chế riêng công nhận tương đương cho các văn bằng đào tạo nghề luật đặc thù từ nước ngoài. 

Bảo đảm tính nhân văn trong quy định về nuôi con nuôi

Thảo luận về dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu Ngô Trung Thành quan tâm đến quy định con nuôi có quyền biết về nguồn gốc của mình tại Điều 7. Theo đại biểu quyền này là chính đáng, song cơ chế thực hiện phải hết sức thận trọng và nhân văn. Việc áp dụng cơ học hoặc bắt buộc thông báo nguồn gốc khi con nuôi chưa thành niên có thể gây ra những sang chấn tâm lý tiêu cực khôn lường đối với trẻ em, cần phải bảo vệ bí mật đời tư chính đáng của cha mẹ đẻ. 

Quang cảnh phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về Điều 12, đại biểu đề nghị rà soát lại quy định áp dụng đối với người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài nhận con nuôi tại các cơ sở trợ giúp xã hội. Dự thảo cần quy định rõ ràng, minh bạch giữa khoản hỗ trợ chi phí nuôi dưỡng cho cơ sở và khoản thù lao cho nhân viên để tránh phát sinh chồng chéo. 

Góp ý về căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi khi cha mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo hoặc chấp hành hình phạt tù theo điểm b khoản 1 Điều 27, đại biểu Ngô Trung Thành đánh giá quy định như vậy là quá cứng nhắc.

Đại biểu phân tích, nhiều người mắc bệnh hiểm nghèo ở các giai đoạn vẫn có khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng con bình thường; việc chấm dứt quan hệ nuôi dưỡng đối với những trường hợp đã gắn bó bền chặt từ nhỏ sẽ gây tổn thương nặng nề cho cả người nhận nuôi lẫn trẻ em, cơ quan soạn thảo cần rà soát để quy định thực sự nhân văn, hài hòa giữa sự bảo trợ xã hội và tình cảm gia đình…

Lan Anh