Chiều 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, tại phiên thảo luận Tổ số 14 (gồm Đoàn ĐBQH hai tỉnh Đắk Lắk và Tuyên Quang), dưới sự điều hành của đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ Trưởng Tổ thảo luận, các ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đã tham gia nhiều ý kiến sâu sắc, phản ánh kiến nghị của cử tri và đề xuất nhiều giải pháp mang tính chiến lược. 

Tăng cường liên kết vùng, ưu tiên phân bổ nguồn lực cho địa phương khó khăn

Phát biểu thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết bày tỏ sự thống nhất và đánh giá tích cực trước những thành tựu nổi bật về kinh tế - xã hội của đất nước trong năm 2026. Đồng chí nhấn mạnh nhiều khâu khó, điểm nghẽn về thể chế cùng các nguồn lực, dự án tồn đọng lịch sử đã từng bước được tháo gỡ hiệu quả. 

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Góp ý thêm vào các định hướng phát triển, đồng chí đề nghị Chính phủ sớm triển khai quyết liệt Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Trước áp lực tăng trưởng, các địa phương có lợi thế tương đồng rất dễ rơi vào tình trạng phát triển dàn trải, thiếu tính đồng bộ, kết nối lâu dài, cần sớm hoàn thiện cơ chế hoạt động, điều phối của Hội đồng vùng nhằm phát huy tối đa các thiết chế hạ tầng quốc gia và tránh lãng phí nguồn lực. 

Liên quan đến thu hút đầu tư, đồng chí kiến nghị cần nghiên cứu cơ chế đặc thù, nới lỏng chính sách phát triển khu thương mại tự do, khu kinh tế đặc biệt cho các địa phương còn nhiều khó khăn, thiếu hấp dẫn về vốn đầu tư để tránh tạo ra “vùng trũng” thu hút đầu tư. 

Đối với các dự án tồn đọng, chậm tiến độ đề nghị Trung ương tiếp tục rà soát, sớm ban hành văn bản hướng dẫn xử lý dứt điểm nhằm giải phóng nguồn lực đất đai, tài sản đang bị lãng phí; cần ưu tiên phân bổ thêm nguồn vốn đầu tư công cho các tỉnh khó tự cân đối thu chi, tập trung cho các công trình hạ tầng kết nối liên vùng, hạ tầng giao thông Đông - Tây, các công trình thủy lợi, cũng như hệ thống trường học, y tế tại vùng sâu, vùng xa, xã biên giới…

Phát triển kinh tế biển gắn với đời sống ngư dân

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk tập trung thảo luận về các giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng quốc gia biển mạnh. Đại biểu đề nghị rà soát lại các quy định phân vùng khai thác thủy sản theo kích thước chiều dài tàu thuyền (như tại Nghị định 41) để phù hợp hơn với nhu cầu cải hoán trang thiết bị an toàn, hiện đại và năng lực thực tế của ngư dân. 

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đối với các ngành thế mạnh như khai thác cá ngừ và nuôi trồng tôm hùm, đại biểu kiến nghị Chính phủ đẩy mạnh đầu tư khoa học - công nghệ trong khâu bảo quản sau thu hoạch, quy chuẩn đánh bắt xa khơi, làm chủ công nghệ sản xuất con giống tôm hùm trong nước để phục vụ truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh xuất khẩu; cần có chính sách an sinh đặc thù, bền vững nhằm ổn định đời sống cho cư dân vùng biển. 

Đại biểu đánh giá cao việc vận hành sàn giao dịch carbon từ tháng 6/2026, song Chính phủ cần sớm ban hành quy định bảo đảm “an ninh carbon”, cân đối thận trọng giữa lượng phát thải của các ngành công nghiệp nặng với mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Đáng chú ý, đại biểu kiến nghị nghiên cứu cách tính tăng trưởng mới (như GDP xanh hoặc lượng hóa giá trị tài nguyên được bảo tồn) nhằm tạo sự công bằng, ghi nhận thỏa đáng đóng góp của các địa phương đang gánh vác nhiệm vụ chính trị giữ rừng phòng hộ, rừng biên giới và giữ đất lúa bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. 

Tháo gỡ khó khăn sau sắp xếp mạng lưới trường lớp

Tham gia thảo luận về lĩnh vực giáo dục và đào tạo, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh tập trung phân tích toàn diện từ công tác quản trị trường lớp, chính sách đội ngũ đến chương trình học tập và cơ sở vật chất phục vụ học sinh. 

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân, Giám đốc Sở GD-ĐT đóng góp ý kiến tại phiên thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân, Giám đốc Sở GD-ĐT đề nghị Bộ Nội vụ và Bộ GD-ĐT phối hợp chặt chẽ, khẩn trương ban hành hướng dẫn về vị trí việc làm, định mức số lượng cấp phó phù hợp với quy mô các trường sau sắp xếp để bảo đảm hiệu quả công tác quản trị; cần tháo gỡ vướng mắc trong chính sách tinh giản biên chế, tạo cơ chế nghỉ hưu theo nguyện vọng cho đội ngũ cán bộ quản lý dôi dư sau sáp nhập. 

Đại biểu cũng bày tỏ trăn trở về nguy cơ sụt giảm sâu chỉ tiêu trường đạt chuẩn quốc gia theo Nghị quyết 71 sau khi sáp nhập trường chuẩn với trường chưa chuẩn (tại Đắk Lắk giảm từ 63% xuống còn khoảng 48%); kiến nghị Trung ương rà soát quy định đánh giá và tăng cường nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, kiên cố hóa trường lớp từ các Chương trình mục tiêu quốc gia cho các xã đặc biệt khó khăn, trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới. 

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội) thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội) nhấn mạnh yêu cầu phải đưa chương trình giáo dục phổ thông về đúng tính chất “phổ thông”, giảm áp lực học tập và tình trạng quá tải bài tập dự án đang đè nặng lên học sinh, phụ huynh.

Đại biểu lưu ý cần quan tâm hơn đến tiêu chuẩn cơ sở vật chất học đường để học sinh phát triển thể chất toàn diện, tránh các tật học đường. Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất trong giáo dục, mạnh dạn rà soát, cắt giảm các thủ tục giấy tờ, chứng chỉ, bảng điểm cũ không cần thiết khi xét tuyển đào tạo sau đại học để tránh lãng phí thời gian, công sức và nguồn lực xã hội. 

Tránh lãng phí, “đóng băng” nguồn lực văn hóa

Bên cạnh lĩnh vực giáo dục, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa cho rằng cần có cơ chế, chính sách mở và tư duy đột phá để chuyển hóa các nguồn lực, thiết chế văn hóa thành sản phẩm có giá trị kinh tế, văn hóa thực thụ; cần tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác công - tư, hình thành các dịch vụ trải nghiệm văn hóa đa dạng, tránh để lãng phí và “đóng băng” nguồn lực văn hóa quý báu; cần quan tâm hơn đến cơ sở đào tạo trọng điểm và chính sách hỗ trợ các ngành nghệ thuật truyền thống trước nguy cơ thiếu hụt nhân lực kế thừa. 

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ Trưởng Tổ thảo luận điều hành nội dung thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Bên cạnh đó, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa kiến nghị Quốc hội và Chính phủ cần sớm rà soát, ban hành cơ chế tháo gỡ điểm nghẽn trong thủ tục xóa mã số thuế đối với các hộ kinh doanh, doanh nghiệp đã giải thể, ngừng hoạt động nhiều năm. 

Đồng bộ dữ liệu số, nâng cao năng lực thực thi của chính quyền cơ sở

Về công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân cùng đại biểu Đỗ Khắc Hưởng (Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội) nhấn mạnh yêu cầu dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống” và liên thông đồng bộ.

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân nêu dẫn chứng khi người dân làm thủ tục thừa kế, cho tặng đất vẫn bị yêu cầu xác nhận cư trú trước năm 2000 hoặc nộp bản giấy khai sinh, cho thấy dữ liệu dân cư còn thiếu sót và hệ thống IOC dùng chung cần sớm được hoàn thiện để phục vụ chỉ đạo điều hành. Đại biểu cũng đề xuất cải thiện chế độ phụ cấp, chế độ công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh và cơ sở, kiên quyết cắt giảm hội họp và các chế độ báo cáo thống kê định kỳ. 

Đại biểu Đỗ Khắc Hưởng (Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội) phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đại biểu Đỗ Khắc Hưởng chỉ rõ tình trạng phân tán, chồng chéo khi một cơ sở y tế cấp xã phải cùng lúc thao tác trên 9 - 10 phần mềm dữ liệu chuyên ngành, gây quá tải lớn cho cán bộ thực thi, từ đó kiến nghị cần thu gọn, tích hợp dữ liệu đơn giản hơn. Trong phương hướng tới đây cần có kế hoạch, giải pháp cụ thể nhằm bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, khả năng giải quyết công việc cho cán bộ cấp xã, phường; nhất là tháo gỡ dứt điểm điểm nghẽn trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đáp ứng tốt hơn sự mong đợi của người dân…

Lan Anh