Trước biển…

Một chiều về với biển mênh mông, tôi nghe lòng mình bình yên đến lạ. Nhà tôi ở đảo nên nhìn đâu cũng thấy biển. Tuổi thơ tôi trôi qua theo từng con sóng xô vào bờ trắng xóa, với bờ cát dài miên man…

Tôi vẫn nhớ những sáng xách rổ theo mẹ ra cảng lựa cá cho chủ ghe. Những người phụ nữ đội nón, xách rổ đón đợi từng đoàn tàu cập bến. Lũ trẻ chúng tôi thường hăm hở với mẻ cá tươi, với những con tôm nhảy xoi xói khi lên bờ và đám mực mềm mại không ngừng ngọ nguậy.

Sau mỗi buổi lựa cá, được chủ ghe thưởng cho ít cá nhỏ, chúng tôi hì hụi nướng tôm, cá rồi chia nhau ăn trong tiếng cười rộn rã. Nắng trải dài trên bờ cát nóng, chúng tôi lại ùa ra biển tắm rồi thi xem đứa nào lặn lâu nhất, bơi nhanh nhất, mới xứng đáng làm con của đảo. Người già sống lâu trên đảo vẫn thường đùa rằng “mấy đứa trẻ ở đây biết bơi trước khi biết nói”. Nhờ vậy mà người lớn trong nhà mới yên tâm bám biển, vá lưới, phơi khô.

Những lâu đài cát theo sóng vỡ tan trong ánh nhìn tiếc nuối nhưng chẳng bao lâu ở chỗ đó lại có chiếc lâu đài khác được xây lên. Những giấc mơ cổ tích lại được thắp lên trong thấp thoáng nắng chiều. Tôi thường nằm dài trên cát ngước mắt nhìn cánh hải âu bay liệng trên nền trời xanh biếc. Giây phút đó, tôi tự hỏi những cánh chim đó sẽ về đâu giữa biển cả thênh thang không thấy nổi bờ. Lũ trẻ chúng tôi bắt đầu mơ về những chân trời khác.

Đảo Cù lao Mái Nhà. Ảnh: Gia Nguyên

Sau mỗi cuộc đi ghe, những người đàn ông lưng trần ngồi lại cùng nhau bên cút rượu đế cay nồng, mắt nhìn về phía biển xa xôi. Câu ca cổ vút lên giữa bạt ngàn sóng vỗ, bác ba, chú tư vỗ đùi đen đét, mỗi khi ai đó xuống xề. Mọi mệt nhọc như vỡ tan cùng sóng nước. Lúc nhỏ, tôi thường ngồi vào lòng ba, nghe các bác, các chú kể về biển cả bao la. Cuộc rượu tàn mà những câu chuyện về biển cứ miên man theo tôi đi vào giấc ngủ.

Biển chiều yên ả, mẹ gánh cá về nhà trên đôi chân trần chai sạn. Ba theo ghe ra biển, nổi trôi trong ánh đèn nhập nhoạng đêm đen. Đã biết bao lần tôi xin theo ba đi biển nhưng ba chỉ xoa đầu tôi rồi mỉm cười “ở nhà phụ mẹ”. Gian nhà nhỏ ven đồi nằm nghe gió biển thổi suốt trong đêm. Mẹ ngồi dịu dàng bên bếp lửa, mắt vẫn nhìn về phía bầu trời đêm hun hút. Tôi lại tựa vai mẹ, nghe hương biển nồng nàn sau vạt áo. Bất chợt nước mắt rơi lúc nào không hay.

Ngày tôi rời đảo vào thành phố trọ học, ba mẹ cứ trằn trọc không ngủ được. Biển cũng ầm ào từng đợt sóng như lời chào của đảo. Tàu đã đi xa mà ba mẹ vẫn đứng ở cầu cảng nhìn theo còn tôi thì không dám ngoái đầu nhìn lại. Hành trang đầu đời tôi mang theo vào đất liền có chai nước mắm cá cơm mẹ nhọc công ủ chiết, có bọc cá khô thơm nắng đảo ba mang về từ biển. Chiếc ba lô nhỏ căng đầy những thức quà của đảo như thể tôi mang cả biển đi cùng.

Đám trẻ xứ đảo ngày xưa giờ đã nổi trôi trong cuộc mưu sinh đời mình. Có đứa rời đi làm người của phố, có đứa lại nối nghiệp gia đình sống đời ngư phủ, có đứa về lại mái trường xưa dạy trẻ ê a đánh vần. Tôi cũng trở về làm con của mẹ, nghe lửa reo tí tách trong lò. Ngồi bên mâm cơm chiều có chén nước mắm đại gia đình chấm chung, có con cá chắt chiu từ lòng biển, có hạt gạo trắng ngần từ công sức bao người làm nên. Ba lại kể tôi nghe về những chuyến đi biển xa xôi. Giờ đây ba không còn đi biển nữa nhưng mắt ba lúc nào cũng hướng về phía những chiếc tàu mang khát vọng vươn xa.

Gió biển vẫn rì rào qua hàng dương xanh mát. Những tia nắng lấp lánh trôi trên mặt biển êm đềm. Tôi nghe như vọng về lời ru của mẹ trong tiếng sóng biển dội vào bờ. Và sớm nay trên chiếc ghe vừa rẽ sóng ra khơi, tôi thấy những dáng người thân thuộc vẫn âm thầm bám biển.

Nguyễn Chí Ngoan