Không ồn ào, không phát triển theo xu hướng đại trà, quy mô, hiện đại, nhiều mô hình homestay ở các vùng quê, làng biển, buôn làng của Đắk Lắk chọn xây dựng dựa trên những giá trị văn hóa đặc trưng, riêng có của địa phương.

Từ nếp sống của cư dân miền biển đến không gian văn hóa đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, mỗi mái nhà đón khách là một câu chuyện riêng, biến những giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển bền vững.

Sức hút từ trải nghiệm văn hóa

Thay vì tìm một nơi lưu trú tiện nghi, ngày càng nhiều du khách muốn khám phá đời sống người dân địa phương, thưởng thức món ăn truyền thống, tìm hiểu nghề thủ công và trải nghiệm những sinh hoạt thường ngày. Nắm bắt nhu cầu ấy, nhiều người làm du lịch ở Đắk Lắk đã tạo dựng homestay từ chính những ngôi nhà truyền thống của người dân, lấy cảnh quan, nếp sinh hoạt, văn hóa địa phương làm sức hút riêng.

Ở vùng biển, sức hút đến từ không gian làng chài mộc mạc, mặn mòi vị biển, từ những món hải sản tươi ngon, những món ăn dân dã và sự chân chất của những ngư dân "ăn sóng nói gió". Trong khi đó, văn hóa Êđê hiện diện qua kiến trúc nhà dài, chế độ mẫu hệ, nghề dệt thổ cẩm, tiếng cồng chiêng, ẩm thực và những phong tục gắn với đời sống buôn làng. Mỗi nét văn hóa, nếu được giới thiệu bằng sự chân thành, đều có thể trở thành một trải nghiệm đáng nhớ.

Một góc homestay tại Làng Lò thơ mộng níu chân du khách.

Tại phường Hòa Hiệp, nắm bắt xu hướng khách chọn homestay ở các làng biển, gia đình anh Phạm Quốc Khánh đã cải tạo căn nhà bỏ không của mình thành homestay. Sau gần hai năm hoạt động, Nẫu homestay dần mở rộng dịch vụ từ lưu trú kết hợp phục vụ cà phê sang cung cấp nước uống và những bữa cơm gia đình. Anh Khánh chia sẻ: "Tôi mong muốn du khách đến homestay không chỉ nghỉ ngơi, thưởng thức hải sản mà còn hòa mình vào nhịp sống làng biển: ngắm bình minh trên biển, cùng ngư dân trải nghiệm buổi sớm mai làng chài; đi chợ chọn cá tươi vừa cập bến và thưởng thức món ăn đậm hương vị địa phương... Mỗi chuyến đi không chỉ là nghỉ dưỡng mà còn là dịp cảm nhận sâu hơn văn hóa và đời sống của người dân miền biển".

Homestay Maison de KaThy tại buôn Tuôr, xã Hòa Phú lại đưa du khách đến gần hơn với đời sống của đồng bào Êđê. Homestay được xây dựng theo kiến trúc nhà gỗ truyền thống, tạo không gian để khách tìm hiểu văn hóa bản địa. Đến Maison de KaThy, du khách được mặc trang phục truyền thống, trải nghiệm hái rau rừng, cà đắng, rang xay cà phê thủ công, gùi hàng hoặc học dệt thổ cẩm cùng nghệ nhân…

Theo chị H’Belly Êban, quản lý Maison de KaThy, du khách đến đây không chỉ để nghỉ ngơi mà còn có cơ hội hiểu hơn về văn hóa Êđê qua những điều gần gũi trong cuộc sống. Với gia đình chị, ngôi nhà truyền thống không đơn thuần là nơi đón khách mà còn là cách giới thiệu phong tục, nếp sống của dân tộc mình, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho gia đình và cộng đồng.

Hướng đến sinh kế của cộng đồng

Giá trị của homestay không chỉ nằm ở doanh thu lưu trú mà còn ở những cơ hội cho các dịch vụ liên quan. Khi du khách tìm đến, nhu cầu về thực phẩm, đặc sản, sản phẩm thủ công và dịch vụ trải nghiệm cũng tăng lên. Nếu được kết nối tốt, lợi ích từ du lịch có thể lan tỏa từ chủ homestay đến nhiều hộ dân cùng tham gia.

Ở các làng biển, việc kết nối giữa homestay với cơ sở làm mắm, chế biến cá cơm, làm bánh tráng hay nghề gốm có thể tạo thêm đầu ra cho sản phẩm truyền thống. Người làm nghề không chỉ bán sản phẩm mà còn có dịp trực tiếp giới thiệu câu chuyện nghề nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn du khách trải nghiệm một phần công việc của mình. Việc xây dựng các tuyến tham quan phù hợp sẽ giúp kéo dài hành trình của du khách, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân.

Du khách đến tham quan tại Homestay Maison de KaThy tại buôn Tuôr, xã Hòa Phú để tìm hiểu văn hóa của đồng bào Êđê.

Tại các buôn làng Êđê, du lịch cộng đồng cũng có thể tạo thêm việc làm cho nghệ nhân dệt thổ cẩm, người trồng cà phê, hộ cung cấp thực phẩm và những người tham gia tổ chức hoạt động trải nghiệm, đội cồng chiêng... Khi văn hóa trở thành một phần của sản phẩm du lịch, những người đang nắm giữ nghề truyền thống và tri thức bản địa có thêm cơ hội cải thiện thu nhập, tiếp tục gìn giữ những giá trị của cộng đồng.

Để làm được điều đó, cần sự phối hợp giữa chính quyền, ngành du lịch, cơ sở lưu trú và cộng đồng. Hoạt động đào tạo kỹ năng, hỗ trợ quảng bá, cải thiện hạ tầng và kết nối doanh nghiệp lữ hành sẽ góp phần hình thành những hành trình trải nghiệm đa dạng, gắn homestay với làng nghề, buôn làng và các điểm đến lân cận.

Thanh Xuân