Có những câu chuyện lịch sử không được viết trên những trang sách mà được lưu giữ trong ký ức của những người lính đã đi qua chiến tranh. Hôm nay, những ký ức ấy đang được tuổi trẻ Đắk Lắk tìm về, lắng nghe, ghi lại và lan tỏa bằng những cách làm mới, để "thời hoa lửa" không chỉ là quá khứ mà trở thành nguồn cảm hứng nuôi dưỡng lòng yêu nước, lý tưởng sống cho thế hệ hôm nay.

Đi tìm nhân chứng của lịch sử

Trong căn nhà nhỏ của cựu chiến binh Nguyễn Đức Quý ở xã Quảng Phú, người lính già lặng lẽ mở chiếc hộp cũ cất giữ những tấm ảnh đã úa màu cùng những kỷ vật của gần một thập kỷ khoác áo lính. Ký ức về những ngày vượt dãy Trường Sơn, về những lần đối mặt với bom đạn và những người đồng đội đã ngã xuống khiến các bạn trẻ lặng đi trong xúc động.

Em Đậu Khánh An, học sinh Trường THCS Lương Thế Vinh (xã Quảng Phú), cho biết trước đây em chỉ biết đến những cuộc kháng chiến qua sách giáo khoa. Lần này được trực tiếp lắng nghe câu chuyện của bác Nguyễn Đức Quý, em hiểu rõ hơn những gian khổ, hy sinh của thế hệ cha anh. "Em thấy mình may mắn khi được sống trong hòa bình và sẽ cố gắng học tập, rèn luyện thật tốt để xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước", An chia sẻ.

Ở xã Hòa Xuân, hoạt động giáo dục truyền thống được Đoàn Thanh niên, Hội đồng Đội duy trì thường xuyên tại các "địa chỉ đỏ". Mới đây, tại Bia chiến công Núi Hiềm, hơn 50 đoàn viên, thanh niên địa phương đã dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, tham quan di tích, lắng nghe những câu chuyện về chiến công trên mảnh đất anh hùng và ghi lại các tư liệu lịch sử để lan tỏa trên không gian mạng.

Tuổi trẻ Đắk Lắk lắng nghe những câu chuyện kháng chiến từ nhân chứng lịch sử kể lại.

Bí thư Đoàn xã Hòa Xuân Trần Thị Hảo cho biết, mỗi hoạt động về nguồn hay mỗi buổi gặp gỡ nhân chứng lịch sử đều giúp đoàn viên, thanh thiếu nhi hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Điều quan trọng nhất là sau mỗi chương trình, các bạn trẻ đều ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ, lan tỏa những giá trị truyền thống.

Không chỉ tìm về các "địa chỉ đỏ" trong tỉnh, nhiều đoàn viên còn có những chuyến đi đến các địa phương khác để gặp gỡ nhân chứng lịch sử. Mới đây, Ban Thanh niên Công an tỉnh đã tổ chức đoàn công tác đến Cà Mau thăm hỏi, tri ân những cán bộ từng trực tiếp tham gia Chuyên án CM12 - một trong những chuyên án phản gián tiêu biểu của lực lượng an ninh nhân dân. Qua những ký ức được chính người trong cuộc kể lại, đoàn viên, thanh niên hiểu thêm về bản lĩnh, sự mưu trí, dũng cảm và những hy sinh thầm lặng của các thế hệ đi trước trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Lưu giữ ký ức bằng ngôn ngữ của thời đại số

Nếu trước đây, những câu chuyện lịch sử chủ yếu được truyền lại qua sách báo hay các buổi nói chuyện truyền thống thì hôm nay, thông qua Đề án "Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tham gia lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử" với chủ đề "Câu chuyện thời hoa lửa”, tuổi trẻ Đắk Lắk đang lựa chọn một cách tiếp cận mới. Các cấp bộ Đoàn, Đội trên địa bàn tỉnh đã thành lập các đội hình tình nguyện gặp gỡ nhân chứng lịch sử; ghi chép, ghi hình những câu chuyện; đồng thời số hóa di ảnh, tư liệu, kỷ vật, thông tin về Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ và xây dựng các "Trạm ký ức" gắn với mã QR để người dân, nhất là thanh thiếu nhi dễ dàng tiếp cận.

Tuổi trẻ Đắk Lắk thắp nến tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh.

Những cách làm sáng tạo ấy đang từng bước hình thành kho tư liệu lịch sử do chính tuổi trẻ xây dựng, góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với cộng đồng bằng ngôn ngữ của thời đại số.

Triển khai có hiệu quả đề án, đến nay, Đoàn xã Pơng Drang đã ghi nhận và lưu giữ hơn 700 câu chuyện lịch sử từ các cựu chiến binh, người có công, nhân chứng cách mạng và các gia đình có truyền thống yêu nước trong và ngoài địa bàn, đóng góp vào Thư viện Ký ức sống mãi của Trung ương Đoàn.

Anh Nguyễn Thao Giang, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn nhấn mạnh, mục tiêu của đề án không chỉ là lưu giữ tư liệu lịch sử mà còn tạo môi trường để đoàn viên, thanh thiếu nhi tiếp cận lịch sử bằng những trải nghiệm chân thực. Qua đó khơi dậy niềm tự hào dân tộc, bồi đắp lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước.

 Anh Phương