Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại Tuyên Quang với kết quả “mưa điểm 10” môn Toán tập trung trong một dải số báo danh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đang thu hút sự chú ý của dư luận.

Liên quan đến vụ việc này, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố, bắt tạm giam đối với Nguyễn Hà Duy (SN 1998), giáo viên môn Toán của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang để điều tra.

Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Ảnh: Laodong.vn

Lại nhớ năm 2018 vụ gian lận thi cử quy mô lớn, có tổ chức tinh vi tại Hà Giang, Hòa Bình, Sơn La. Hàng trăm bài thi được nâng điểm một cách trắng trợn thông qua việc can thiệp trực tiếp vào bài thi. Tại kỳ thi này, Hà Giang có điểm trung bình các môn thi THPT quốc gia thuộc nhóm thấp nhất cả nước, nhưng lại có hàng trăm thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên ở các môn khoa học tự nhiên. Những con số bất thường ấy khiến Bộ GD - ĐT lập đoàn công tác để làm rõ. Hàng loạt cán bộ ngành giáo dục ngày đó phải hầu tòa; hàng trăm thí sinh phải rời khỏi các trường đại học tốp đầu sau khi điểm thật được phơi bày.

Kết quả của kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn được dư luận xã hội quan tâm đặc biệt không chỉ bởi mục tiêu xét tốt nghiệp THPT mà vì hầu hết các trường sử dụng để xét tuyển đại học. Từ ý nghĩa ấy, ngành giáo dục luôn nhấn mạnh đến các nguyên tắc chặt chẽ trong khâu ra đề, chấm thi, phải bảo đảm phản ánh đúng năng lực học tập của từng đối tượng thí sinh, đảm bảo nguyên tắc cốt lõi về sự công bằng và phân hóa thí sinh. Vì vậy, những gian lận thi cử chẳng khác nào “con sâu” gây ảnh hưởng lớn đến uy tín của kỳ thi, mà hơn thế nữa điều này tạo ra sự không công bằng đối với những thí sinh đã học, đã thi bằng chính thực lực của các em.

Đặc biệt, năm nay là năm đầu tiên thực hiện Nghị định số 179 của Chính phủ về học bổng các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Việc xét học bổng sẽ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT của các bài thi Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tiếng Anh. Với các chương trình đào tạo tài năng, hiện Bộ GD - ĐT đã phê duyệt 90 chương trình trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ. Những chương trình này cũng sẽ xét chọn thí sinh ở mức độ khắt khe hơn. Ngay từ đầu, hệ thống sẽ lấy kết quả thi của các em từ những môn khoa học cơ bản để xét tuyển. Vì vậy, ý nghĩa và kết quả của kỳ thi sẽ rất quan trọng đối với việc lựa chọn để phát triển, đào tạo nhân lực các ngành học chiến lược quan trọng này.

Không phải ngẫu nhiên mà từ năm 2026, Quy chế tuyển sinh đại học được Bộ GD - ĐT đặt điều kiện khắt khe hơn cho phương thức xét tuyển bằng học bạ. Dù đăng ký xét tuyển bằng học bạ nhưng thí sinh bắt buộc phải có điểm thi tốt nghiệp THPT đạt tối thiểu 15 điểm (trên thang 30) tổ hợp 3 môn dùng để xét học bạ. Vụ việc ở Tuyên Quang một lần nữa cho thấy, “mưa điểm 10” không chỉ làm sai lệch kết quả thực chất, mà còn tiếp tục gióng lên hồi chuông về tăng cường giám sát đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT có ý nghĩa rất quan trọng này.

Mạnh Thúy