Chiều 3/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận ở Hội trường về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

Tham gia đóng góp ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực cũng như dự thảo các nghị định hướng dẫn kèm theo, đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đã phân tích nhiều vấn đề liên quan đến tính đồng bộ của hệ thống pháp lý, tiêu chí lựa chọn dự án điện gió ngoài khơi và quy định chuyển tiếp. 

Quan tâm đến Điều 3 về áp dụng pháp luật, đại biểu chỉ rõ quy định dự thảo hiện chỉ ưu tiên áp dụng đối với quy định về chủ trương đầu tư tại Điều 13 và các quy định tại Mục 2, Chương III. Trong khi đó, các quy định then chốt khác như Điều 18, Điều 19 về những trường hợp không đấu thầu và cơ chế dùng văn bản chấp thuận của nhà đầu tư để thay thế thủ tục giao đất, giao khu vực biển, chuyển mục đích sử dụng rừng vẫn dễ xung đột với các luật hiện hành như: Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Đất đai, Luật Lâm nghiệp và pháp luật về biển. Do vậy, đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi ưu tiên áp dụng sang các điều này. 

Đại biểu Lê Đào An Xuân phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về Điều 18, khoản 1, điểm d, đại biểu nêu rõ, dự thảo cho phép dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn không phải đấu thầu, nhưng luật không nêu tiêu chí nào cho khái niệm "quy mô lớn" mà giao hoàn toàn cho văn bản dưới luật. Điều này tiềm ẩn nguy cơ thiếu minh bạch, "giữ chỗ", hạn chế cạnh tranh. Do vậy, đề nghị luật quy định tiêu chí khung về công suất tối thiểu, năng lực tài chính và công nghệ; đồng thời bổ sung thời hạn áp dụng, yêu cầu công khai và cơ chế hậu kiểm. 

Liên quan đến các quy định chung về điện gió ngoài khơi được quy định tại Điều 26, đại biểu Lê Đào An Xuân cho rằng, dự thảo nghị định đang đặt ra các công cụ mà trong luật chưa thấy được quy định rõ, như: danh mục về khu vực ưu tiên, quỹ tiếp nhận tiền ký quỹ, việc tập trung nhiều chức năng cho một doanh nghiệp nhà nước (như vừa lập danh mục, vừa phê duyệt chương trình khảo sát, vừa quản lý dữ liệu, vừa có quyền tham gia đầu tư…). Đây là nguy cơ gây xung đột lợi ích.

Do vậy, đại biểu đề nghị luật bổ sung căn cứ cho danh mục khu vực ưu tiên hoặc tích hợp vào chương trình dự án thực hiện quy hoạch; ghi rõ các nguyên tắc ưu tiên đối với đơn vị được giao khảo sát khi lựa chọn chủ đầu tư…; đồng thời giao UBND tỉnh có biển thẩm quyền đối với các dự án điện gió gần bờ, trạm trên đất liền và đường dây đấu nối. 

Đại biểu tham dự phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đối với nội dung điều khoản chuyển tiếp, đại biểu cho rằng, luật bãi bỏ kế hoạch thực hiện quy hoạch và thay bằng chương trình dự án thực hiện quy hoạch nhưng không có quy định chuyển tiếp. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các địa phương. Đơn cử như tỉnh Đắk Lắk đang điều chỉnh quy hoạch kế hoạch thực hiện quy hoạch, riêng điện gió giai đoạn 2025-2030 có 42 dự án với tổng công suất 2.794 MW; nếu không có chuyển tiếp thì địa phương có nguy cơ phải làm lại hồ sơ.

Tỉnh cũng từng có các văn bản chấp thuận cho nhà đầu tư tiếp cận, lắp đặt cột đo gió cũng như là các dự án điện gió ngoài khơi như là dự án 500 MW tại khu vực biển Sông Cầu, nhưng giá trị pháp lý của các văn bản này sau khi luật này có hiệu lực thì chưa rõ.

Do vậy, đại biểu đề nghị bổ sung các điều khoản chuyển tiếp cho kế hoạch thực hiện quy hoạch đã duyệt hoặc đang điều chỉnh kèm theo thời hạn xử lý; và xử lý rõ các văn bản đã cho phép khảo sát của các địa phương trước đây để tránh các khoảng trống hoặc chồng lấn. 

Lan Anh