(E-Magazine) Buôn Ma Thuột - Khát vọng vươn tầm đô thị đại ngàn - Kỳ cuối: Kiến tạo đô thị xanh, thông minh, hiện đại và giàu bản sắc

Theo Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050, đô thị được định hướng phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, xanh, thông minh, hiện đại và giàu bản sắc. Đây là cơ sở để Buôn Ma Thuột phát huy vai trò trung tâm hành chính - chính trị, kinh tế, văn hóa, thương mại, dịch vụ, logistics, du lịch, giáo dục, y tế và khoa học - công nghệ của tỉnh Đắk Lắk và vùng Tây Nguyên; đồng thời tăng cường liên kết với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ.

Quy hoạch có quy mô nghiên cứu khoảng 37.738 ha, gồm 5 phường: Buôn Ma Thuột, Tân An, Tân Lập, Thành Nhất, Ea Kao và xã Hòa Phú. Không gian đô thị được tổ chức theo mô hình đa cực, đa trung tâm, với 6 phân khu chức năng, 9 trung tâm, 2 cực tăng trưởng và 2 hành lang phát triển. Theo Giám đốc Sở Xây dựng Hồ Quang Đệ, cấu trúc này nhằm kết nối khu vực đô thị hiện hữu với các khu vực phát triển mới, phân bố hợp lý các chức năng, khai thác hiệu quả quỹ đất và hạn chế phát triển dàn trải.

Trong cấu trúc phát triển đó, phường Buôn Ma Thuột tiếp tục giữ vai trò hạt nhân, tập trung các chức năng hành chính, thương mại - dịch vụ, văn hóa và giáo dục; khu vực hồ Ea Tam được định hướng trở thành trung tâm đa chức năng mới. Phường Tân An phát triển đô thị sinh thái chất lượng cao; phường Tân Lập trở thành khu đô thị động lực phía Đông; phường Ea Kao phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch sinh thái, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Phường Thành Nhất hướng đến mô hình đô thị sinh thái kết hợp nông nghiệp công nghệ cao, trong khi xã Hòa Phú được xác định là cực tăng trưởng công nghiệp - logistics nông sản, gắn với công nghiệp sạch, chế biến sâu và dịch vụ hậu cần.

Đồng chí Trần Phú Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Buôn Ma Thuột đánh giá, mô hình đa cực, đa trung tâm tạo điều kiện kết nối các khu vực, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa bàn, đồng thời giảm áp lực cho khu vực trung tâm hiện hữu.

Để hiện thực hóa định hướng này, cần đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; gắn triển khai quy hoạch với chỉnh trang đô thị, phát triển không gian xanh và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Đặc biệt, cần xác định rõ các công trình, dự án ưu tiên, bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch và kế hoạch đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực để tạo động lực phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch và thu hút đầu tư.

Theo Chủ tịch UBND phường Tân Lập Trần Đức Nhật, quy hoạch đã xác lập các cực tăng trưởng mới, gắn phát triển đô thị với thương mại, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo, chú trọng bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Qua đó, tạo nền tảng và động lực để Buôn Ma Thuột phát triển hiện đại, bền vững, giàu bản sắc và đáng sống.

Không gian đô thị dự kiến mở rộng về phía Đông và Đông Nam, dọc các tuyến vành đai và hành lang động lực. Quy hoạch xác định ba trụ cột kinh tế chiến lược gồm công nghiệp chế biến gắn với nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành “Thủ phủ Cà phê Toàn cầu”; phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức của Tây Nguyên. Trong đó, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản, phát huy lợi thế vùng nguyên liệu và tạo thêm động lực cho kinh tế địa phương.

Để tạo động lực cho các trụ cột kinh tế, hạ tầng giao thông được định hướng kết nối đồng bộ với các tuyến cao tốc, đường vành đai, Cảng hàng không Buôn Ma Thuột và định hướng phát triển đường sắt Tây Nguyên. Đặc biệt, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột và cao tốc Tuy Hòa - Buôn Ma Thuột được kỳ vọng tăng cường kết nối cao nguyên với duyên hải, hệ thống cảng biển và các thị trường lớn, tạo điều kiện phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics.

Bên cạnh phát triển kinh tế, quy hoạch hướng đến xây dựng Buôn Ma Thuột thành “thành phố đại ngàn, thành phố sáng tạo”, hiện đại nhưng không đánh mất bản sắc riêng. Hệ thống cảnh quan “5 suối, 2 hồ”, cây xanh, công viên và không gian công cộng cần được bảo tồn, kết nối đồng bộ, vừa nâng cao chất lượng sống, vừa góp phần điều tiết nước, hạn chế ngập úng và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Việc gìn giữ 33 buôn làng hiện hữu, phát huy giá trị Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, bảo tồn kiến trúc truyền thống và văn hóa các dân tộc cũng cần được gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa và du lịch cà phê, tạo sức hấp dẫn riêng cho đô thị trung tâm Tây Nguyên.

Cùng với đó, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là động lực nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. Các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh xã hội cũng cần được đầu tư đồng bộ, đáp ứng nhu cầu của người dân và yêu cầu phát triển đô thị trung tâm vùng.

Nhấn mạnh yêu cầu phát triển đô thị xanh, đồng chí Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, nguyên Chủ tịch UBND TP. Buôn Ma Thuột cho rằng, quy hoạch không chỉ là việc tổ chức, phân định không gian xây dựng mà còn là quá trình kiến tạo môi trường sống, gìn giữ cảnh quan và tạo lập những giá trị bền vững cho tương lai.

Với Buôn Ma Thuột, định hướng đô thị xanh cần được xuyên suốt trong công tác quy hoạch, đầu tư và quản lý đô thị. Hiện nay, diện tích cây xanh công cộng của đô thị đạt hơn 17 m²/người, tạo nền tảng để tiếp tục mở rộng không gian xanh, cải thiện môi trường sống và xây dựng diện mạo đô thị hài hòa với thiên nhiên.

Theo đồng chí Trương Công Thái, trong quá trình triển khai quy hoạch đến năm 2050, việc bảo tồn, phát triển hệ thống cây xanh, mặt nước, hành lang suối và các không gian sinh thái cần được thực hiện đồng bộ với đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị và phát triển khu dân cư.

Đặc biệt, hệ thống thoát nước mưa cần được quan tâm đầu tư, nâng cấp phù hợp với định hướng phát triển, góp phần nâng cao khả năng tiêu thoát nước, hạn chế ngập úng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là những yếu tố quan trọng để Buôn Ma Thuột không chỉ hiện đại, thông minh mà còn giữ được bản sắc đô thị đại ngàn, nơi thiên nhiên và văn hóa bản địa trở thành nền tảng cho phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa tầm nhìn quy hoạch đến năm 2050, yêu cầu đặt ra là huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư; đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền trong tổ chức thực hiện. Các dự án cần được lựa chọn theo tính cấp thiết, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng kết nối và sức lan tỏa, ưu tiên hạ tầng then chốt và những công trình tạo điểm nhấn về kiến trúc, cảnh quan.

 

Đồng chí Từ Thái Giang, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh nhấn mạnh: Việc huy động, khai thác và phân bổ nguồn lực đầu tư phải bám sát quy hoạch chung, bảo đảm tính đồng bộ, liên kết và tầm nhìn dài hạn. Đặc biệt, 6 xã, phường thuộc khu vực đô thị Buôn Ma Thuột cần tăng cường phối hợp, đặt nhiệm vụ phát triển của từng địa phương trong tổng thể chung.

 

Theo đồng chí, cần tập trung nguồn lực cho các công trình, dự án trọng điểm có tính lan tỏa; rà soát, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn đối với những dự án còn vướng mắc. Trong đó, việc khai thác không gian đô thị dọc suối Ea Nao cần gắn với phát triển hạ tầng, chỉnh trang cảnh quan và nâng cao chất lượng sống của người dân. 

 

Để hiện thực hóa quy hoạch, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, nhấn mạnh: Các xã, phường thuộc khu vực đô thị Buôn Ma Thuột cần tăng cường phối hợp, thống nhất trong tổ chức thực hiện quy hoạch, quản lý đất đai, đầu tư hạ tầng và sử dụng nguồn lực; không để ranh giới hành chính trở thành rào cản đối với sự liên thông về không gian và động lực phát triển.

 

 

Phát triển đô thị phải bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội; giữa hiện đại hóa hạ tầng với bảo tồn bản sắc văn hóa; giữa khai thác tiềm năng với bảo vệ tài nguyên, môi trường. Người dân phải được thụ hưởng thành quả phát triển thông qua hạ tầng đồng bộ, dịch vụ công tốt hơn và môi trường sống xanh, an toàn, chất lượng hơn.

 

Xây dựng Buôn Ma Thuột xứng tầm đô thị trung tâm Tây Nguyên không chỉ là câu chuyện mở rộng không gian hay đầu tư những công trình hiện đại, mà còn là quá trình kiến tạo môi trường sống, phát huy bản sắc và tạo động lực phát triển bền vững. Với tầm nhìn đến năm 2050, sự đồng bộ giữa quy hoạch, cơ chế, nguồn lực và tổ chức thực hiện sẽ là yếu tố quyết định để Buôn Ma Thuột phát huy vai trò đô thị hạt nhân, tăng cường sức lan tỏa, đóng góp tích cực vào sự phát triển của tỉnh Đắk Lắk và toàn vùng.

 

 

Nội dung: Hà My - Minh Thông

Trình bày: Mạnh Hùng