Sáng 3/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, các đại biểu làm việc tại Hội trường, cho ý kiến về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi).

Góp ý hoàn thiện quy định về điều kiện, trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản tại Điều 7 dự thảo luật, một số đại biểu đề nghị làm rõ căn cứ xác định trường hợp thật cần thiết, đồng thời bổ sung cơ chế kiểm tra, giám sát đối với các quyết định trưng mua, trưng dụng trong tình huống cấp bách.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm lập và lưu giữ hồ sơ xác định tình huống cấp bách, trong đó nêu rõ lý do không thể áp dụng các biện pháp huy động khác, quy mô tài sản cần huy động. Theo đại biểu, những yêu cầu này không làm chậm quá trình xử lý tại hiện trường nhưng sẽ tạo căn cứ để kiểm tra, hậu kiểm, đồng thời bảo vệ cả người dân và người thi hành công vụ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Một số ý kiến cho rằng cần làm rõ trường hợp "thật cần thiết" trong trưng mua, trưng dụng tài sản là những trạng thái, tình huống khẩn cấp theo quy định của pháp luật hiện hành, trong đó việc cấp có thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản có ý nghĩa quyết định nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ an ninh quốc gia, biên giới, hải đảo; bảo vệ tài sản, quyền và lợi ích công, cộng đồng, tính mạng và tài sản của Nhân dân. Nếu không thực hiện ngay quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản có thể dẫn đến hậu quả thiệt hại nghiêm trọng, không thể khắc phục.

Quan tâm góp ý quy định về xác định giá và thanh toán tiền trưng mua, các đại biểu ghi nhận dự thảo Luật đã quy định các nguyên tắc xác định giá theo giá thị trường, cơ chế thuê doanh nghiệp thẩm định giá hoặc thành lập Hội đồng thẩm định giá khi có bất đồng; thời hạn xác định lại giá trưng mua là 60 ngày, đồng thời quy định cụ thể thời hạn thanh toán và trách nhiệm trong trường hợp chậm thanh toán. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định này để bảo đảm người có tài sản không phải gánh chịu rủi ro tài chính khi thực hiện việc trưng mua.

Cho ý kiến về xác định giá và thanh toán tiền trưng mua, đại biểu cho biết, dự thảo Luật quy định trường hợp người có tài sản không đồng ý với giá trưng mua thì giá ghi trong quyết định là giá tạm tính và người có tài sản vẫn phải chấp hành quyết định...

Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk tham dự phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Theo đại biểu, quy định này đáp ứng yêu cầu huy động tài sản kịp thời, nhưng cũng đặt ra một số vấn đề cần quan tâm. Nếu tình trạng khẩn cấp kéo dài, việc xác định lại giá chính thức có thể bị chậm đáng kể, trong khi tài sản đã được Nhà nước tiếp nhận, sử dụng. Đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc chậm xác định giá và thanh toán phần chênh lệch có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn vốn cũng như khả năng duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định thời hạn xác định lại giá theo hướng gắn với thời điểm bàn giao tài sản, có ngoại lệ đối với trường hợp bất khả kháng; bảo đảm việc định giá khách quan, độc lập, phù hợp với giá thị trường tại thời điểm quyết định trưng mua. Đồng thời, tại Điều 20, cần bảo đảm thanh toán kịp thời theo giá tạm tính, thanh toán đầy đủ phần chênh lệch sau khi xác định lại giá và thực hiện nghiêm trách nhiệm bồi thường do chậm thanh toán.

Đại biểu nêu quan điểm: Trưng mua, trưng dụng tài sản là công cụ pháp lý đặc biệt để Nhà nước huy động nguồn lực trong những tình huống thật cần thiết, việc hoàn thiện dự thảo Luật cần bảo đảm hài hòa ba yêu cầu: quyết định kịp thời, thực hiện đúng thẩm quyền và bảo vệ đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản. Qua đó, Luật vừa đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm an ninh quốc gia, ứng phó hiệu quả với các tình huống khẩn cấp, vừa tạo sự đồng thuận, tin tưởng và tự giác chấp hành của Nhân dân.

Cũng trong phiên làm việc buổi sáng, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Lan Anh (tổng hợp)