Xã Ea Bung có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, trong đó lúa nước là cây trồng chủ lực. Tuy nhiên, toàn xã vẫn còn nhiều diện tích đất gò đồi, thiếu nước khó canh tác lúa. Trước đây, trên những diện tích này, người dân chủ yếu trồng sắn, thuốc lá nhưng hiệu quả kinh tế không cao.

Trăn trở tìm hướng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, anh Lò Văn Sơn, sinh năm 1998 (ở thôn 5) đã chủ động tìm kiếm mô hình cây trồng mới có giá trị cao hơn.

Năm 2019, anh Sơn mạnh dạn chuyển 2 ha trồng thuốc lá sang trồng ớt. Ban đầu, do chưa nắm vững kỹ thuật, đầu ra bấp bênh khiến hiệu quả chưa như kỳ vọng. Không nản chí, qua nghiên cứu thị trường, anh nhận thấy nhu cầu ớt chế biến và xuất khẩu rất lớn, nhưng đòi hỏi quy trình canh tác khắt khe cùng kiểm soát chặt chẽ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Nhận thấy con đường duy nhất để đưa trái ớt vào hệ thống xuất khẩu là chất lượng, năm 2021 anh Sơn quyết định chuyển sang sản xuất theo quy trình an toàn, đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn của đối tác thu mua.

Anh Lò Văn Sơn kiểm tra vườn ớt của gia đình.

Bắt tay vào làm nông nghiệp chuẩn hóa, anh Sơn đối mặt với không ít khó khăn do chưa có nhiều kinh nghiệm, lại gặp vụ mùa sâu bệnh khiến năng suất chưa đạt như kỳ vọng. Không nản chí, anh chủ động tự học qua báo chí, internet, đồng thời lặn lội đến các vựa ớt hiệu quả trong tỉnh Đắk Lắk để học hỏi kỹ thuật thực tế.

Vừa làm vừa rút kinh nghiệm, anh Sơn từng bước hoàn thiện quy trình chăm sóc, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật theo hướng an toàn. Nhờ kiểm soát tốt chất lượng, năng suất ớt qua từng vụ liên tục tăng lên, đầu ra ổn định. 

Nhận thấy tinh thần chủ động khởi nghiệp và hiệu quả từ mô hình, năm 2024 Đoàn Thanh niên xã Ea Bung đã hỗ trợ anh Sơn tiếp cận nguồn vốn vay khởi nghiệp 50 triệu đồng. Có thêm vốn, anh Sơn đầu tư, nâng tổng diện tích trồng ớt của gia đình lên 10 ha.

"Cây ớt thích nghi rất tốt với khí hậu, thổ nhưỡng vùng biên Ea Bung. Chỉ cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, năng suất mỗi vụ có thể đạt từ 18 – 25 tấn/ha. Toàn bộ sản phẩm được đối tác thu mua ổn định với giá 28.000 – 30.000 đồng/kg để xuất khẩu sang Nhật Bản và châu Âu. Sau khi trừ chi phí, mỗi ha ớt mang lại lợi nhuận khoảng 150 – 200 triệu đồng/vụ", anh Sơn chia sẻ.

Không chỉ làm giàu cho gia đình, mô hình trồng ớt của anh Sơn còn tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương với thu nhập bình quân khoảng 8,5 triệu đồng/người/tháng. Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ hướng đi này, anh tiếp tục vận động, liên kết với 15 hộ dân trong vùng mở rộng thêm 20 ha trồng ớt xuất khẩu.

Để sản phẩm đáp ứng nghiêm ngặt yêu cầu từ đối tác thu mua, anh Sơn trực tiếp hướng dẫn bà con tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, hạn chế tối đa thuốc hóa học, ưu tiên các biện pháp phòng trừ sâu bệnh an toàn và sử dụng phân bón, thuốc sinh học phù hợp. Việc kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất ngay từ khâu đầu vào không chỉ nâng cao chất lượng, bảo đảm tính đồng đều của trái ớt xuất khẩu mà còn giúp người dân dần thay đổi tư duy làm nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp an toàn, trách nhiệm.

Hiện nay, anh Sơn cùng các hộ nông dân đã thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Ea Súp hướng đến mở rộng liên kết sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung. Qua đó, các thành viên có điều kiện phối hợp trong sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng yêu cầu cung ứng số lượng lớn cho doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu.

Đoàn viên thanh niên xã Ea Bung tham quan mô hình trồng ớt của anh Sơn.

Theo đại diện Phòng Văn hóa – Xã hội xã Ea Bung, anh Lò Văn Sơn là một trong những điển hình thanh niên khởi nghiệp tiêu biểu của địa phương. Mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực mà còn truyền cảm hứng, khích lệ tinh thần dám nghĩ, dám làm, biến khó khăn thành lợi thế của thanh niên, đặc biệt là thanh niên dân tộc thiểu số nơi vùng biên giới.

Mô hình trồng ớt của anh Sơn cũng trở thành địa chỉ để đoàn viên, thanh niên, hội viên nông dân và phụ nữ địa phương đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Không giữ riêng kinh nghiệm cho mình, anh Sơn sẵn sàng chia sẻ với bà con từ khâu chọn giống, ươm cây, kỹ thuật chăm sóc, thu hoạch cho đến phương pháp kiểm soát chất lượng.

Từ những diện tích canh tác cho hiệu quả kinh tế thấp, anh Lò Văn Sơn đã từng bước xây dựng thành công mô hình sản xuất nông sản hàng hóa gắn chặt với thị trường xuất khẩu. Cách làm này không chỉ mở ra hướng làm ăn bứt phá cho gia đình mà còn tạo động lực để người dân địa phương cùng liên kết sản xuất, nâng cao thu nhập và vươn lên làm giàu bền vững trên vùng đất biên giới Ea Bung.

Minh Chi – Vạn Tiếp