Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, nhất là vào mùa khô, cùng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, tỉnh Đắk Lắk đang khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) theo hướng tự sản, tự tiêu.

Khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà

ĐMTMN được xem là hướng đi lâu dài nhằm nâng cao khả năng tự chủ năng lượng và giảm phụ thuộc vào nguồn điện từ hệ thống truyền tải quốc gia. Theo định hướng mới của Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và Luật Điện lực năm 2024, ĐMTMN được khuyến khích phát triển theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ. Mục tiêu không phải bán điện lên lưới mà tận dụng hiệu quả nguồn điện tạo ra ngay tại chỗ, góp phần giảm công suất phụ tải vào những thời điểm cao điểm ban ngày.

Anh Đoàn Như Ý, chủ quán cà phê Ý Space (phường Tuy Hòa) chia sẻ, khi kinh doanh quán cà phê, việc sử dụng máy lạnh và các thiết bị tủ đông, làm mát phải duy trì 24/24 giờ, chi phí tiền điện rất lớn. Năm 2025, anh đầu tư 90 triệu đồng lắp đặt hệ thống ĐMTMN với công suất 8,8 kWh. Từ khi có ĐMTMN, bình quân mỗi tháng tiền điện (xài vào ban đêm) giảm hơn 70%. Nhận thấy hiệu quả của hệ thống ĐMTMN nên anh tiếp tục đầu tư khoảng 200 triệu đồng để nâng công suất hệ thống lên trên 13 kWh và pin lưu trữ 16 kWh. "Hệ thống ĐMTMN không chỉ giúp giảm chi phí điện mà còn giúp tôi chủ động việc cấp điện, nhất là vào mùa nắng nóng cao điểm, nguy cơ mất điện cao", anh Ý cho hay.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, với lợi thế số giờ nắng cao cùng diện tích mái nhà lớn tại các khu dân cư, trang trại, nhà xưởng và cơ sở sản xuất, Đắk Lắk có điều kiện thuận lợi để phát triển loại hình năng lượng này. ĐMTMN không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp giảm chi phí điện mà còn góp phần giảm tải cho lưới điện địa phương, đặc biệt trong mùa khô. Theo thống kê, hiện toàn tỉnh có 487 công trình ĐMTMN đang vận hành theo hình thức tự sản, tự tiêu với tổng công suất khoảng 31.132 kWp. Nguồn điện này đã góp phần bổ sung điện năng tại chỗ, giảm áp lực cho hệ thống điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao.

Để thúc đẩy lĩnh vực này phát triển đúng định hướng, tỉnh đặt mục tiêu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN tự sản, tự tiêu; đồng thời khuyến khích đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện tại chỗ.

Điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được khuyến khích phát triển.

Đồng bộ các giải pháp tiết kiệm điện

Mới đây, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch tiết kiệm điện năm 2026 và phát triển ĐMTMN trên địa bàn tỉnh, trong đó đặt mục tiêu phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm; riêng các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7 tiết kiệm ít nhất 10% điện năng tiêu thụ.

Các giải pháp tiết kiệm điện được yêu cầu triển khai đồng bộ ở tất cả các lĩnh vực. Cơ quan, đơn vị nhà nước tăng cường quản lý việc sử dụng điện, ưu tiên các thiết bị hiệu suất cao, hạn chế sử dụng điện không cần thiết. Hệ thống chiếu sáng công cộng được điều chỉnh hợp lý nhằm giảm tiêu hao năng lượng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu phục vụ người dân. Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh được khuyến khích tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải, bố trí kế hoạch sản xuất phù hợp, hạn chế sử dụng điện vào giờ cao điểm. Các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải xây dựng giải pháp tiết kiệm điện gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Công ty Điện lực Đắk Lắk, tháng 4/2026, toàn tỉnh tiết kiệm được hơn 42,39 triệu kWh điện, tương đương 10,65% điện thương phẩm, vượt chỉ tiêu đề ra. Lũy kế 4 tháng đầu năm, sản lượng điện tiết kiệm đạt gần 66,7 triệu kWh, tương ứng 4,88% tổng điện thương phẩm, vượt mục tiêu tối thiểu của cả năm.

Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Thị Thu An khẳng định, việc kết hợp giữa sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và phát triển ĐMTMN chính là giải pháp kép cho bài toán an ninh năng lượng của Đắk Lắk. Không chỉ giúp giảm áp lực cho hệ thống điện trong mùa cao điểm, đây còn là bước đi quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Thanh Xuân