Tại Hội nghị triển khai Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Kết luận về bảo vệ môi trường (BVMT), chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH) trong thời kỳ mới (Kết luận) xác định những quan điểm, mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm. Với tỉnh Đắk Lắk, cụ thể hóa Kết luận là cơ sở thúc đẩy tăng trưởng xanh, bền vững và kinh tế tuần hoàn.

Phát triển kinh tế gắn với tăng trưởng xanh

Kết luận xác định BVMT và ứng phó với BĐKH là nền tảng của quá trình chuyển đổi xanh, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất, sức cạnh tranh và tạo động lực phát triển mới cho nền kinh tế. Đây đồng thời là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân.

Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là hoạt động quy hoạch, phát triển phải nằm trong giới hạn sinh thái, phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường; chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang chủ động kiến tạo phát triển, từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, quản trị rủi ro và tăng cường phối hợp liên ngành, liên vùng.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn (ngoài cùng bên phải) trao giải thưởng môi trường tỉnh lần thứ nhất cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có đóng góp trong công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh.

Cùng với đó, ưu tiên được đặt vào công tác phòng ngừa, kiểm soát và cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường; bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái; thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao năng lực thích ứng với BĐKH và phòng, chống thiên tai.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác quốc tế cũng được xác định là những động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả BVMT, ứng phó với BĐKH và chủ động tham gia giải quyết các vấn đề môi trường, khí hậu toàn cầu.

Những định hướng này cũng đang được tỉnh Đắk Lắk cụ thể hóa trong chiến lược phát triển của tỉnh, nhất là tại Nghị quyết số 01-NQ/ĐH Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030. Nghị quyết xác định phát triển kinh tế gắn với tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn; kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với BVMT sinh thái.

Tỉnh cũng chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo tồn đa dạng sinh học; khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp theo hướng kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và thân thiện với môi trường.

Hoạt động đổi chất thải lấy quà xanh thu hút đông đảo học sinh, sinh viên và người dân.

Thạc sĩ Huỳnh Huy Việt, Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh) cho biết, trong nhiệm kỳ qua, công tác quản lý tài nguyên, BVMT và chủ động ứng phó với BĐKH trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống quản lý môi trường từng bước được hoàn thiện, mạng lưới quan trắc được mở rộng, chất lượng môi trường được kiểm soát tốt hơn; tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt đô thị hằng năm đạt trên 90%. Một số dự án xử lý rác bằng công nghệ tiên tiến được triển khai, trong khi các phong trào BVMT ngày càng thu hút sự tham gia của cộng đồng.

Trong ứng phó với BĐKH, tỉnh chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống thiên tai, hạn hán, sạt lở; đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, hồ chứa và nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp thích ứng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Tỉnh cũng bước đầu nghiên cứu, thí điểm cơ chế tín chỉ carbon, mở ra hướng đi mới trong việc gắn quản lý tài nguyên với thị trường carbon, tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh.

Từ phong trào đến hành động thường xuyên

Năm 2026, tỉnh Đắk Lắk phát động phong trào toàn dân tham gia BVMT, giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp trên toàn tỉnh. Từ đó, nhiều chiến dịch ra quân thu gom rác thải, trồng cây xanh, xử lý các điểm ô nhiễm môi trường được triển khai tại các xã, phường, cơ quan, đơn vị với sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, chính quyền địa phương và đông đảo người dân.

Các hội đoàn thể tham gia nhặt rác bãi biển ở phường Phú Yên.

Tại phường Bình Kiến, công tác BVMT được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú như ra quân dọn vệ sinh bãi biển, khu dân cư; trồng và chăm sóc cây xanh nơi công cộng; tuyên truyền lưu động về tác hại của rác thải nhựa tại trường học; tổ chức chương trình đổi rác lấy cây xanh, cuộc thi trình diễn thời trang từ vật liệu tái chế… Các chương trình không chỉ thu hút người dân mà còn có sự đồng hành của doanh nghiệp, các tổ chức, đoàn thể và trường học, qua đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng và từng bước hình thành thói quen BVMT trong đời sống hằng ngày.

Không chỉ dừng ở các hoạt động tuyên truyền, vận động, việc biến chất thải thành tài nguyên đang trở thành hướng đi được quan tâm, góp phần đưa kinh tế tuần hoàn từ chủ trương vào thực tiễn sản xuất. Từ những mô hình tái sử dụng, tái chế rác thải trong hộ gia đình đến các hoạt động xử lý, chế biến quy mô doanh nghiệp, chất thải đang từng bước được nhìn nhận như một nguồn nguyên liệu tiềm năng.

Điển hình là mô hình tái chế bã mía để sản xuất điện sinh khối của Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam; mô hình nông nghiệp tuần hoàn quy mô lớn của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải; hay xử lý rác thải hữu cơ thành phân compost của Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Phú Yên…

Phường Tuy Hòa huy động các doanh nghiệp, các đơn vị kinh doanh cùng đông đảo người dân tham gia trồng cây xanh bảo vệ môi trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn cho biết, năm 2026, thế giới tiếp tục đối mặt với những thách thức ngày càng lớn về môi trường và BĐKH. Trước yêu cầu chung tay ứng phó với BĐKH toàn cầu cũng như định hướng của Nhà nước về thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, bền vững, tỉnh Đắk Lắk đang từng bước đổi mới tư duy và phương thức quản lý, hướng đến hài hòa giữa phát triển kinh tế với BVMT, sử dụng hợp lý và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Theo đó, tỉnh triển khai chuỗi hoạt động làm sạch môi trường, trong đó các xã, phường đồng loạt ra quân tổng vệ sinh, xử lý, xóa bỏ các điểm tập kết rác tự phát; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời xử lý các trường hợp vi phạm, không để tái diễn tình trạng ô nhiễm do rác thải tồn đọng.

Cùng với đó, các sở, ngành và địa phương đẩy mạnh chuyển đổi xanh, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn thông qua nhân rộng các mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm, tái chế, tái sử dụng chất thải và ứng dụng công nghệ sạch. Tỉnh khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng tham gia các sáng kiến giảm phát thải khí nhà kính, phát triển sinh kế bền vững gắn với bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái.

Minh Duyên