Công tác quản lý đất đai, tài nguyên và bồi thường, giải phóng mặt bằng luôn được tỉnh Đắk Lắk xác định là khâu then chốt, quyết định tiến độ triển khai các dự án trọng điểm.

Nhằm tạo quỹ đất sạch phục vụ sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư, các cấp chính quyền tỉnh đang nỗ lực gỡ khó, đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất, kiện toàn kế hoạch đầu tư công, coi đây là đòn bẩy bứt phá kinh tế - xã hội.

Nhận diện "điểm nghẽn"

Trong thời gian qua, để duy trì đà tăng trưởng và mở rộng không gian kinh tế, công tác giải phóng mặt bằng đang được Đắk Lắk đặt lên hàng đầu. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã thành lập 5 Tổ công tác do các lãnh đạo chủ chốt trực tiếp chỉ đạo giải phóng mặt bằng đối với 53 công trình, dự án trọng điểm. Chiến dịch "45 ngày đêm" gắn với vận hành Dashboard trực tuyến đã mang lại chuyển biến tích cực: 7 dự án hoàn thành 100% khối lượng, 15 dự án cơ bản hoàn thành trên 90%. Tuy nhiên, khối lượng công việc tồn đọng vẫn khá lớn, tính đến tháng 9/2026 còn 21 dự án đạt dưới 90% và 10 dự án chưa thực hiện do đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Phó Chủ tịch UBND Nguyễn Thiên Văn kiểm tra thực tế tình hình, tiến độ thực hiện các dự án đầu tư xây dựng tại Khu công nghiệp Hòa Phú.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, một số khó khăn, vướng mắc chủ yếu gồm người sử dụng đất chưa đồng thuận về giá bồi thường, hỗ trợ, loại đất, diện tích và tài sản trên đất. Việc xác định nguồn gốc, loại đất, diện tích và người sử dụng đất còn chậm đối với các trường hợp phức tạp, chuyển nhượng giấy viết tay qua nhiều thời kỳ. Bên cạnh đó, tình trạng người dân đã nhận tiền nhưng chưa tháo dỡ bàn giao mặt bằng, hạ tầng tại một số khu tái định cư chưa hoàn thành và nhân lực cấp xã còn mỏng cũng là những "nút thắt" kìm hãm tiến độ.

Khó khăn về quỹ đất không chỉ cản trở dự án kinh tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách an sinh xã hội. Theo Đề án giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số, toàn tỉnh hiện có 21.681 hộ gia đình cần hỗ trợ, bao gồm 9.682 hộ cần đất ở và 11.999 hộ có nhu cầu đất nông nghiệp. Dù vậy, tiến độ triển khai còn chậm khi mới chỉ có 634 hộ gia đình được hỗ trợ giải quyết đất đai. Nguyên nhân cốt lõi là quỹ đất sạch tại các xã, phường rất hạn chế, trong khi đất thu hồi từ các nông lâm trường phần lớn đã có người sử dụng, đòi hỏi nguồn kinh phí bồi thường khổng lồ. Công tác thẩm tra nguồn gốc đất của UBND cấp xã thường bị kéo dài, cộng thêm nhân sự Phòng Kinh tế cấp xã mỏng khiến việc lập dự án đầu tư tạo quỹ đất gặp nhiều lúng túng.

Quyết liệt thu hồi đất, ưu tiên nguồn lực tạo mặt bằng sạch

Để tháo gỡ vướng mắc về đất đai, HĐND tỉnh Đắk Lắk khóa XI, Kỳ họp chuyên đề lần thứ Ba đã ban hành Nghị quyết thông qua danh mục dự án phải thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng, bao gồm 16 dự án với tổng diện tích 226,24 ha. Các dự án này phân bổ rộng khắp tại nhiều địa phương như xã Ea Wer, xã Cuôr Đăng, xã Cư M'gar, xã Ea Kiết, xã Krông Búk, xã Pơng Drang, phường Sông Cầu, xã Sơn Hòa... Nổi bật trong số đó là phần diện tích lớn phục vụ các dự án năng lượng, hạ tầng trọng điểm như Nhà máy điện mặt trời Tây Hòa 1 (50 ha), Nhà máy điện gió Thuận Phong Đắk Lắk (34,55 ha) và Trạm biến áp 500kV Krông Búk.

Tháo dỡ vật kiến trúc thực hiện thi công Dự án đường Tôn Đức Thắng đoạn qua phường Tân An. Ảnh: Hoàng Tuyết

Bên cạnh đó, để tháo gỡ triệt để "nút thắt" về sự đồng thuận của người dân trong công tác bồi thường, HĐND tỉnh đã thông qua Nghị quyết quy định hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường về giá đất trên địa bàn tỉnh. Trong đó, nghị quyết quy định hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường về giá đất (Ktt) tối đa là 3 và tối thiểu là 0,8. Cơ chế này mang đến một hành lang pháp lý linh hoạt, bám sát thực tiễn biến động thị trường, giúp các cơ quan quản lý nhà nước tháo gỡ rào cản về giá đền bù nhằm đẩy nhanh việc bàn giao mặt bằng.

Đối với việc chuyển mục đích sử dụng đất rừng, HĐND tỉnh Đắk Lắk thông qua Nghị quyết về quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện các công trình, dự án. Nghị quyết này tạo cơ sở pháp lý để triển khai các công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông, năng lượng và bảo tồn di tích lịch sử.

Theo nghị quyết, HĐND tỉnh Đắk Lắk quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện 4 dự án, với tổng diện tích gần 5,6 ha. Cụ thể, tỉnh phê duyệt chuyển đổi 0,197 ha rừng trồng cho Dự án Đường dây 220kV Krông Buk - Nha Trang mạch 2 và 1,633 ha rừng tự nhiên cho Khu di tích lịch sử Sở chỉ huy Quân đoàn 3. Đối với hạ tầng đô thị và an sinh, 0,259 ha rừng sẽ được chuyển đổi để nâng cấp Đường 19 tháng 5; cùng với 3,5 ha rừng trồng phục vụ dự án Khu dân cư ngã ba đường đi Bãi Tràm.

Dự án San nền, đền bù và đầu tư một số trục đường (CN2, CN3, CN4 nối dài và CN12) tại Khu công nghiệp Hòa Phú đang được đẩy nhanh tiến độ để tạo mặt bằng sạch thu hút đầu tư.

Để những nghị quyết này đi vào thực tế, sự phối hợp đồng bộ giữa HĐND, UBND, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền các xã, phường trong việc tháo gỡ "điểm nghẽn" đất đai sẽ là nền tảng vững chắc để Đắk Lắk kiến tạo những quỹ đất sạch, tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công và sẵn sàng đón nhận những làn sóng đầu tư chiến lược trong thời gian tới.

Phát biểu tại Kỳ họp chuyên đề lần thứ Ba, đồng chí Cao Thị Hòa An, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh: Mỗi nghị quyết phải giải quyết được vấn đề thực tiễn, khơi thông nguồn lực, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp. Nội dung quyết định phải rõ căn cứ, đối tượng, nguồn lực và khả năng thực hiện; bảo đảm chất lượng, đúng trình tự, thủ tục. Đối với việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng rừng và triển khai dự án phải bảo đảm đầy đủ điều kiện, thủ tục theo quy định, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Đồng chí Cao Thị Hòa An yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo cụ thể hóa từng nghị quyết thành nhiệm vụ, tiến độ và kết quả thực hiện; xác định rõ cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, nội dung cần hướng dẫn, bảo đảm thực hiện đúng quy định. Chính sách liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp phải được công khai, phổ biến kịp thời để thuận lợi tiếp cận và thực hiện.

Minh Thuận