Nước sinh hoạt, cảnh quan và vệ sinh môi trường là những tiêu chí nền tảng trong xây dựng nông thôn mới (NTM). Các địa phương trong tỉnh đang đồng bộ nhiều giải pháp, từ bảo đảm nước sinh hoạt đến tăng cường quản lý chất thải nhằm giữ vững và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Gia đình chị Dương Thị Sâm (xã Hòa Xuân) trước đây chủ yếu sử dụng nước giếng cho sinh hoạt. Sau đợt ngập lụt năm 2025, nguồn nước không còn bảo đảm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống. Nhờ được địa phương hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay hơn 20 triệu đồng, gia đình chị đã đầu tư hệ thống đường ống, đưa nước máy về tận nhà. “Những nhu cầu thiết yếu như tắm giặt, nấu nướng đều gắn với nguồn nước. Có nước sạch, gia đình tôi yên tâm hơn rất nhiều”, chị Sâm chia sẻ.

Không chỉ ở khu dân cư, nước sạch còn được đưa đến các điểm trường vùng khó. Tại xã Sông Hinh, từ giữa tháng 4/2026, học sinh Trường Tiểu học và THCS Ea Trol đã được sử dụng nguồn nước sạch từ công trình thanh niên “Nước sạch cho em” do Đoàn xã Sông Hinh phối hợp với Chi đoàn 3 Sở Y tế và Công ty TNHH Khoa học công nghệ và Môi trường C.M.P.Y (phường Tuy Hòa) triển khai. Với công suất hơn 50.000 lít nước/giờ, đạt tiêu chuẩn an toàn, công trình góp phần cung cấp nguồn nước sạch phục vụ nhu cầu sinh hoạt cho các em học sinh.

Đẩy mạnh thu gom rác thải vùng nông thôn giúp không gian sống thêm sạch, đẹp.

Từ những hộ gia đình đến trường học, việc tiếp cận nguồn nước hợp vệ sinh đang từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Quan trọng hơn, đây chính là nền tảng để các địa phương giữ vững tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM.

Bên cạnh đó, các địa phương còn chú trọng kiểm soát tốt các nguồn gây ô nhiễm trong đời sống và sản xuất. Tại xã Đức Bình, trước thực trạng các cơ sở chăn nuôi gây mùi hôi, xả nước thải chưa qua xử lý, chưa thực hiện đầy đủ các quy định về môi trường, địa phương đã tăng cường kiểm tra định kỳ, kịp thời báo cáo cơ quan chức năng xử lý vi phạm; hướng dẫn các hộ chăn nuôi cải thiện hệ thống xử lý chất thải, bảo đảm đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Những phản ánh của người dân về chất lượng nước sinh hoạt cũng được tiếp nhận, lấy mẫu kiểm tra và xử lý kịp thời. Nhờ vậy, năm 2025, tỷ lệ dân số sử dụng nước hợp vệ sinh trên địa bàn xã đạt 99,2%; tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt đạt 95%, tăng 3% so với kế hoạch.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh đạt trên 90%; các nguồn thải lớn được giám sát qua hệ thống quan trắc tự động. Việc xử lý vi phạm môi trường được thực hiện nghiêm, góp phần nâng cao ý thức từ cơ sở. Cùng với đó, Sở đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính, hiện 100% thủ tục môi trường đã được thực hiện trực tuyến, bảo đảm công khai, minh bạch.

Từ bảo đảm nước sạch đến kiểm soát ô nhiễm, các giải pháp đang được triển khai theo hướng đồng bộ, liên tục. Khi môi trường được gìn giữ, chất lượng sống được nâng lên, các địa phương không chỉ giữ vững tiêu chí NTM mà còn tiến tới xây dựng những vùng quê thực sự xanh, sạch và đáng sống.

Minh Duyên