Trên những vùng đất từng in hằn dấu tích chiến tranh, vẫn còn đó những vật liệu nổ nằm lặng lẽ dưới lòng đất. Để loại bỏ “tử thần”, người lính công binh phải cần mẫn dò từng mét đất, xử lý từng quả bom còn sót lại sau chiến tranh, trả lại sự bình yên cho cuộc sống.

Bóc tách “tử thần”

Cuối tháng 6 vừa qua, tại buôn Xê Đăng, xã Ea Knốp, lực lượng công binh (Phòng Tham mưu, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự xã và các đơn vị chức năng đã xử lý thành công một quả bom còn sót lại sau chiến tranh. Sau khi khoanh vùng, bảo đảm an toàn, từng thao tác tiếp cận, di chuyển và hủy nổ đều được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.

Lực lượng chức năng cẩn trọng tiến hành các thao tác hủy nổ bom.

Đó chỉ là một trong rất nhiều đợt thực hiện nhiệm vụ mà người lính công binh đã thực hiện thời gian qua. Từ đầu năm đến nay, đơn vị liên tục cơ động đến nhiều địa bàn như Krông Pắc, Ea Ning, Buôn Đôn, Đồng Xuân, Xuân Phước, Thành Nhất... để xử lý các loại bom, đầu đạn còn sót lại sau chiến tranh. Có những quả bom nặng tới 334 kg nằm sâu dưới lòng đất, có những quả nằm ở giữa rừng già, ven sông hoặc trên những triền đồi hiểm trở khiến việc tiếp cận và xử lý trở nên đặc biệt khó khăn.

Song, điều khiến nhiệm vụ trở nên nguy hiểm không chỉ nằm ở địa hình phức tạp mà còn ở chính tình trạng của vật liệu nổ. Sau nhiều thập kỷ nằm dưới lòng đất, phần lớn bom, mìn đã bị hoen gỉ, xuống cấp, kết cấu không còn ổn định. Chính vì vậy, trước khi đưa ra phương án xử lý, cán bộ công binh phải đánh giá cẩn trọng chủng loại, tình trạng ngòi nổ, mức độ an toàn và bán kính ảnh hưởng của từng vật liệu nổ. Trung tá Nghiêm Đức Anh, Trợ lý Công binh, Ban Công binh (Phòng Tham mưu) cho biết đây là khó khăn lớn nhất đối với lực lượng công binh hiện nay. Mỗi quả bom đều tiềm ẩn những rủi ro khó lường, đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ không chỉ có trình độ chuyên môn vững vàng mà còn phải có bản lĩnh, sự bình tĩnh và tính kỷ luật tuyệt đối.

Bởi vậy, trước mỗi nhiệm vụ, mọi phương án đều được nghiên cứu kỹ lưỡng; trang thiết bị, phương tiện được chuẩn bị đầy đủ; từng thao tác đều phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật. Với người lính công binh, sự cẩn trọng không chỉ bảo vệ tính mạng của chính mình và đồng đội mà còn là “lá chắn” bảo vệ sự bình yên của nhân dân.

Hồi sinh những vùng đất

Phía sau mỗi quả bom được hủy nổ an toàn không chỉ là một hiểm họa được loại bỏ mà còn là sự hồi sinh của những vùng đất từng bị chiến tranh tàn phá.

Một vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh được phát hiện ở xã Ea Súp.

Theo kết quả điều tra, khảo sát, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk hiện vẫn còn khoảng 241.811,89 ha đất bị ô nhiễm bom mìn, vật liệu nổ. Thực tế ấy cho thấy hành trình của lực lượng công binh vẫn còn rất dài. Thế nhưng, bằng sự kiên trì và bền bỉ, từ năm 2010 - 2025, các lực lượng chức năng đã rà phá, làm sạch gần 4.688 ha đất; đồng thời thu gom, vận chuyển và tiêu hủy an toàn 8.248 quả bom, mìn, vật liệu nổ các loại.

Những con số ấy không đơn thuần phản ánh kết quả thực hiện nhiệm vụ mà còn là minh chứng cho sự hồi sinh của nhiều vùng đất. Tuy vậy, theo thống kê của Ban Công binh, nhiều địa bàn như Ea Súp, Buôn Đôn, Krông Bông, Lắk, M'Drắk cùng một số xã, phường phía Đông của tỉnh vẫn còn tiềm ẩn lượng lớn bom, mìn, vật liệu nổ sau chiến tranh. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc những người lính công binh sẽ còn tiếp tục hành quân đến những vùng đất hiểm nguy để thực hiện sứ mệnh giữ gìn sự bình yên cho cuộc sống.

Các lực lượng di dời quả bom đến khu vực hủy nổ. Ảnh: CTV

Không chỉ rà phá, xử lý bom mìn, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh còn phối hợp tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng tránh tai nạn bom mìn cho người dân, đặc biệt là học sinh và đồng bào vùng sâu, vùng xa - nơi vẫn thường xuyên phát hiện vật liệu nổ.

Đại tá Lê Văn Hùng, Phó Chỉ huy trưởng kiêm Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết, để hạn chế những hậu quả đáng tiếc do bom mìn gây ra, điều quan trọng nhất là người dân cần nâng cao ý thức phòng tránh. Khi phát hiện bom, mìn hoặc vật liệu nổ nghi còn sót lại sau chiến tranh, tuyệt đối không tự ý đào bới, di chuyển hay tác động vào hiện vật mà cần nhanh chóng báo cho chính quyền hoặc cơ quan quân sự địa phương để xử lý theo đúng quy định.

Quỳnh Anh