Từ chuyển biến đồng bộ ở cấp tỉnh đến các mô hình sáng tạo tại cơ sở, hoạt động của HĐND các cấp tỉnh Đắk Lắk trong 6 tháng đầu năm 2026 thể hiện rõ sự đổi mới mạnh mẽ, khẳng định vị thế của cơ quan dân cử: giữ vững nguyên tắc, làm tròn chức năng, luôn chủ động đồng hành cùng chính quyền tháo gỡ vướng mắc vì lợi ích của nhân dân.

Chuyển biến đồng bộ

Nửa đầu năm 2026 ghi nhận khối lượng công việc đặc biệt lớn đối với HĐND các cấp khi vừa triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ mới, vừa vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đứng trước yêu cầu đó, HĐND tỉnh đã thể hiện rõ vai trò nòng cốt, mang tính định hướng thông qua những kết quả toàn diện và chất lượng.

6 tháng qua, HĐND tỉnh đã tổ chức thành công 4 kỳ họp, ban hành 46 nghị quyết, trong đó có 16 nghị quyết quy phạm pháp luật và 30 nghị quyết cá biệt, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, khả thi và bám sát yêu cầu thực tiễn. Thường trực HĐND tỉnh tổ chức 12 phiên họp thường kỳ và đột xuất để cho ý kiến đối với 47 nội dung quan trọng, tổ chức chất vấn đối với 8 nhóm vấn đề nổi cộm liên quan đến lãnh đạo UBND tỉnh và 7 sở, ngành, ban quản lý dự án. Công tác tiếp xúc cử tri (TXCT) được mở rộng với hơn 9.700 cử tri tham dự, tiếp nhận 213 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị và đôn đốc giải quyết quyết liệt.

Đối với HĐND cấp xã, dù lực lượng mỏng khi mỗi xã chỉ có 3 đại biểu chuyên trách, còn lại đa số kiêm nhiệm song HĐND các xã đã tổ chức 407 kỳ họp, ban hành hơn 2.000 nghị quyết; thực hiện 229 cuộc giám sát chuyên đề, 58 cuộc khảo sát cấp cơ sở, kịp thời tháo gỡ nhiều vướng mắc về an sinh xã hội. Thường trực HĐND cấp xã cũng thực hiện hơn 1.000 lượt tiếp công dân, tiếp nhận và đôn đốc giải quyết kịp thời các đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền.

Đồng chí Cao Thị Hòa An phát biểu chỉ đạo tại hội nghị giao ban giữa Thường trực HĐND tỉnh với Thường trực HĐND các xã, phường lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Nhiều địa phương đã chủ động tạo ra những điểm sáng đột phá. Tại xã biên giới Ea Súp, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Thường trực HĐND xã phối hợp đổi mới phương thức TXCT theo hướng tổ chức tại nhiều điểm phù hợp với từng khu vực dân cư gắn với các tổ đại biểu. Cách làm này giúp đại biểu gần dân, lắng nghe tối đa, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng ngay từ cơ sở. Ông Đỗ Xuân Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ea Súp cho biết: "Trong giám sát thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, HĐND xã coi trọng giám sát từ sớm, từ xa, từ khâu xác định đối tượng thụ hưởng đến khảo sát thực địa, lấy mức độ thụ hưởng của nhân dân làm thước đo chất lượng và hiệu quả".

Còn tại xã Tuy An Đông, Thường trực HĐND xã xác định công tác tiếp công dân, TXCT, tiếp nhận, xử lý đơn thư và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương. Không dừng lại ở việc chuyển đơn, HĐND xã còn theo dõi sát tiến độ, đưa những vụ việc chậm xử lý vào chương trình giám sát chuyên đề hoặc chất vấn trực tiếp tại kỳ họp để buộc cơ quan chức năng cam kết lộ trình giải quyết. Ông Nguyễn Văn Ninh, Phó Chủ tịch HĐND xã Tuy An Đông cho biết: “Đối với những nội dung chậm giải quyết hoặc còn nhiều ý kiến trái chiều, Thường trực HĐND xã đưa vào chương trình giám sát chuyên đề hoặc chất vấn trực tiếp tại kỳ họp để làm rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu quả giải quyết tận gốc ngay từ cơ sở, hạn chế tình trạng đơn thư khiếu kiện vượt cấp, kéo dài...”.

Đối với phường Tân Lập, ông Vũ Văn Hưng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường chia sẻ: Để bộ máy vận hành trơn tru sau sáp nhập và triển khai chính quyền hai cấp, HĐND phường tập trung công tác tái giám sát những lĩnh vực nhạy cảm, cử tri đặc biệt quan tâm như quản lý, sử dụng tài sản công và thu chi tại các trường học. Tuy nhiên, cái khó hiện nay là kỹ năng thẩm tra, giám sát của các ban HĐND cấp xã còn hạn chế do đại biểu chủ yếu kiêm nhiệm. Do đó, rất cần các lớp tập huấn chuyên sâu, thực chất từ HĐND tỉnh để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở…

Tinh thần đồng hành và trách nhiệm phản biện

Khái quát từ thực tiễn, tại hội nghị giao ban giữa Thường trực HĐND tỉnh với Thường trực HĐND các xã, phường lần thứ nhất diễn ra trung tuần tháng 7, đồng chí Cao Thị Hòa An, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh thông điệp cốt lõi: Hoạt động HĐND không được đơn điệu, không đứng ngoài cuộc hay mang tính hình thức, mà phải luôn “đúng vai, thuộc bài” và bám sát thực tiễn.

Đồng chí Cao Thị Hòa An cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa Dự án Khu dân cư nông thôn mới Hòa Thắng (phường Tân Lập).

"Đúng vai, thuộc bài" trước hết là giữ vững sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, thực hiện đúng chức năng, thẩm quyền theo luật định. Tuy nhiên, đúng vai không có nghĩa là thụ động, chờ UBND chuyển hồ sơ, tờ trình sang rồi mới thẩm tra, thông qua. Trái lại, HĐND phải gần dân, sát cử tri để nhìn ra thiếu sót, khó khăn từ thực tiễn, chủ động vào cuộc cùng chính quyền tháo gỡ.

Đồng chí Cao Thị Hòa An chỉ rõ, nếu chính quyền chậm tham mưu chế độ chính sách cho y bác sĩ, cho cán bộ thôn, buôn hay vướng mắc thủ tục quyết toán, nghiệm thu tại các dự án trọng điểm thì HĐND phải chủ động khảo sát, đặt vấn đề, cùng UBND tìm giải pháp tháo gỡ. Tinh thần ấy áp dụng đồng bộ cho cả việc hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng, giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện chính sách an sinh xã hội, bảo tồn văn hóa cồng chiêng hay giữ vững an ninh biên giới…

Đồng chí Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh: “Cùng với sự đồng hành, công tác phản biện chính sách của HĐND phải đi vào chiều sâu. Một chính sách nếu ban hành mà không sát với cuộc sống, không khả thi hoặc không đáp ứng nguyện vọng của người dân thì không chỉ lãng phí ngân sách mà còn có lỗi với nhân dân. Khi mỗi đại biểu HĐND thực sự gần dân, hiểu dân, dám nói tiếng nói trung thực của dân, cơ quan dân cử sẽ luôn là chỗ dựa vững chắc, góp phần xây dựng chính quyền địa phương hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả…”.

Lan Anh