Với thời hạn trước ngày 30/6 hoàn thành việc sáp nhập thôn, buôn và tổ dân phố, nhiều tỉnh, thành đang đẩy mạnh việc rà soát các điều kiện làm cơ sở lên phương án sắp xếp phù hợp nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị cơ sở.

Theo thống kê, toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 2.801 thôn, buôn, tổ dân phố, khu phố; trong đó có hơn 2.000 đơn vị chưa bảo đảm quy mô số hộ gia đình theo quy định, cần phải thực hiện sắp xếp. Đây là nhiệm vụ rất lớn, đòi hỏi các địa phương phải triển khai khẩn trương, nghiêm túc để bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ.

Từ thực tiễn các đợt sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính trước đây cho thấy, sáp nhập, chia tách không đơn giản chỉ là sắp xếp cơ học; không phải chỉ để “giảm đầu mối” mà để tạo ra không gian quản trị cơ sở đủ lớn, đủ nguồn lực, đủ điều kiện để vận hành hiệu quả hơn.

Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã đặt ra khung tổ chức mới cho thôn, tổ dân phố, trong đó quy mô dân cư được nâng lên, trình tự sắp xếp được quy định rõ hơn. Đối với Đắk Lắk, thôn phải có từ 300 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên. Quá trình thực hiện sắp xếp phải thực sự thận trọng, dân chủ, nhân văn và có trách nhiệm. Tinh gọn phải đi cùng ổn định, bởi mục đích cuối cùng của việc sắp xếp không phải là có ít thôn, buôn, tổ dân phố hơn, mà là có những cộng đồng dân cư gắn kết hơn, phục vụ người dân tốt hơn và tạo nền tảng vững chắc hơn cho phát triển ở cơ sở.

Cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Sông Hinh (phải) thông tin với Trưởng thôn 9 và người dân địa phương về chủ trương sáp nhập thôn, buôn trên địa bàn xã. Ảnh: Việt An

Chỉ thị số 21 của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Đặc biệt, phải bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ, tham gia góp ý, giám sát việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo đúng quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Điều này khẳng định sự đồng thuận của nhân dân là yếu tố then chốt, tạo nền tảng để việc sắp xếp thôn, buôn, tổ dân phố đi vào cuộc sống một cách êm thuận.

Sáp nhập là liên quan đến tâm lý cộng đồng. Vì vậy, chính quyền địa phương cần công khai phương án, tiêu chí, lộ trình, lấy ý kiến, giải thích, lắng nghe và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, nhất là người cao tuổi, người có uy tín trong cộng đồng, các chức sắc tôn giáo... Không nên để người dân chỉ biết kết quả cuối cùng, mà cần để người dân tham gia vào quá trình hình thành quyết định.

Sau khi hoàn thành sắp xếp, Đắk Lắk dự kiến còn 1.766 thôn, buôn, tổ dân phố, giảm 1.035 đơn vị. Quan điểm của tỉnh là không làm cơ học, không chạy theo số lượng mà phải bảo đảm sau sắp xếp, công tác quản lý hiệu quả hơn. Vì vậy, chỉ khi nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân, việc sắp xếp thôn, buôn, tổ dân phố mới đạt được mục tiêu đề ra, bảo đảm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý ở cơ sở, tạo đà cho những bước phát triển mạnh mẽ hơn của địa phương trong giai đoạn mới.

Mạnh Thúy