Đề xuất tăng số lượng ngoại binh của Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) từ mùa giải 2026 - 2027 đang trở thành chủ đề nóng, tâm điểm tranh luận, thu hút nhiều ý kiến trái chiều.

Sau 25 năm phát triển bóng đá chuyên nghiệp, câu chuyện cầu thủ ngoại vẫn luôn được bàn thảo, tranh luận rất nhiều. Với việc cho phép sử dụng cầu thủ ngoại, mục tiêu của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) và VPF hướng đến là giúp bóng đá Việt Nam phát triển. Trên hành trình đã qua, thực tế là lực lượng ngoại binh đã có những đóng góp giúp V.League nâng tầm, giúp các đồng nghiệp Việt Nam nâng cao trình độ. Tuy nhiên, ngoại binh đã thực sự đáp ứng được kỳ vọng hay chưa vẫn là câu chuyện dài kỳ, được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau.

Không phủ nhận đã có những cầu thủ ngoại chất lượng đến với V.League nhưng dần dần, từ mục đích góp sức vào sự nâng tầm, nhiều đội bóng lại coi ngoại binh là điểm tựa, dẫn đến sự phụ thuộc vào yếu tố ngoại trong lối chơi. Có một tiêu chí vượt trội hơn hết ở những ngoại binh, là thể hình và sức vóc. Cho nên, dù trình độ chưa hẳn hơn nội binh nhưng họ vẫn được tin dùng, nhất là trên hàng công. Thực tế cũng đã có nhiều đội bóng trong những thời điểm nào đó thành công nhất định với cách đá "nhanh - mạnh - khỏe" như thế này. Tựu trung, nhiều đội bóng vẫn "tặc lưỡi" dùng ngoại binh với tâm lý "yếu trâu còn hơn khỏe bò".

Trải qua hơn 25 năm bước lên chuyên nghiệp, bóng đá Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực, thu hút được cầu thủ chất lượng ở rất nhiều quốc gia khác nhau đến thi đấu. Dù việc mua sắm ngoại binh không hề dễ dàng nhưng nhiều đội bóng có tiền, sẵn sàng đầu tư rất lớn để có những cầu thủ chất lượng. Tuy nhiên, những năm gần đây, ngoại binh đến với V.League không chất lượng như những năm đầu tiên.

V.League phải được xây dựng trên sự cân bằng giữa tính chuyên nghiệp quốc tế và nền tảng nội binh vững chắc.

Như thế, cũng có nghĩa vẫn có những "mặt trái" của câu chuyện ngoại binh ở V.League thời gian qua. Ngoại binh đặc biệt quan trọng đối với các đội bóng tại V.League nhưng cũng là "con dao hai lưỡi". Không ít đội bóng "dở khóc" với ngoại binh khi tốn tiền mang về nhưng lại không thể sử dụng do trình độ chuyên môn kém nội binh hoặc không thể thích nghi với môi trường bóng đá Việt Nam. Rõ ràng, không chỉ đội bóng "nhà nghèo" không đủ kinh phí để sắm ngoại binh "xịn", đến cả "nhà giàu cũng khóc" với ngoại binh.

Trên thực tế đã từng có chuyện thông qua môi giới, các ngoại binh luôn kèm theo bản CV (lý lịch) hoành tráng, giá trị được thổi phồng nhưng lúc ra sân chỉ để lại tiếng thở dài. Chưa kể, gần đây không ít cầu thủ người nước ngoài sang Việt Nam đa phần ở trình độ làng nhàng, một số khác chỉ chơi bóng nghiệp dư.

Điều không như ý đó nằm ở câu chuyện "tiền nào của nấy" trong việc mua sắm ngoại binh. Có thể hiểu đơn giản rằng, môi trường V.League bây giờ, không phải đội bóng nào cũng có "của ăn của để" dư dả cho việc đem về những món hàng chất lượng. Có nhiều ngoại binh không chỉ huấn luyện viên lắc đầu ngao ngán, ngay cả người xem cũng có thể thẩm định được chất lượng chơi bóng của họ.

Lịch sử cho thấy, thành công của đội tuyển Việt Nam trong những giai đoạn hoàng kim đều dựa trên một thế hệ “vàng” được cọ xát liên tục tại V.League. Nếu quỹ thời gian thi đấu của cầu thủ nội bị cắt giảm, việc thiếu hụt lực lượng kế cận và đánh mất bản sắc lối chơi là điều khó tránh khỏi. Hơn nữa, sự phụ thuộc quá mức vào nguồn lực nhập tịch có thể làm xói mòn nền móng đào tạo vốn là niềm tự hào của nhiều trung tâm bóng đá.

Vì thế, việc tăng hay giảm ngoại binh đến lúc này không chỉ đơn thuần là câu chuyện về tính hấp dẫn của giải đấu hay chuyên môn và chất lượng đội hình của các đội bóng, mà còn liên quan trực tiếp đến sự phát triển cũng như tương lai của bóng đá Việt Nam, đến chất lượng đội tuyển quốc gia khi tham gia các đấu trường châu lục.

Đông Nghi