Hơn 50 năm hình thành và phát triển, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (PTDTNT) THPT N’Trang Lơng (phường Thành Nhất) đã trở thành nơi học tập, rèn luyện của nhiều thế hệ học sinh dân tộc thiểu số và học sinh ở các vùng đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh.

Nền nếp từ tự giác

Năm học 2026 - 2027, Trường PTDTNT THPT N’Trang Lơng có 18 lớp với 612 học sinh thuộc 18 thành phần dân tộc. Các em đến từ nhiều địa bàn khác nhau, mang theo những phong tục, tập quán và đặc điểm văn hóa riêng biệt.

Đặc thù đó đặt ra yêu cầu không nhỏ đối với công tác quản lý và giáo dục học sinh nội trú. Trước thực tế này, nhà trường đã triển khai mô hình “Quản trị nội trú nhân văn” nhằm xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt an toàn, thân thiện, phát huy tính tự giác, tinh thần trách nhiệm và khả năng tự quản của học sinh.

Cán bộ quản lý hướng dẫn học sinh thực hiện các quy định tại khu nội trú.

Gắn với mô hình là phong trào “Xây dựng phòng ở kiểu mẫu”. Trên cơ sở các quy định chung về vệ sinh, nền nếp, học sinh được chủ động bố trí, sắp xếp không gian nội trú phù hợp.

Em H’Su Dân Byă, học sinh lớp 11A1, đến từ xã Dray Bhăng chia sẻ, những ngày đầu xa gia đình, em không khỏi bỡ ngỡ với môi trường nội trú và những người bạn đến từ nhiều địa phương. Sau thời gian cùng học tập, sinh hoạt, các thành viên trong phòng dần trở nên thân thiết, cùng chia sẻ và nhắc nhở nhau giữ gìn không gian chung.

Từ cách làm này, những thói quen hằng ngày như gấp chăn màn, sắp xếp đồ đạc, giữ gìn vệ sinh phòng ở và không gian chung dần trở thành ý thức tự giác của học sinh.

Cô Niê Khánh Hà, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, việc xây dựng phòng ở kiểu mẫu được thực hiện theo hướng phát huy vai trò chủ động của học sinh. Khi trực tiếp tham gia kiến tạo không gian sinh hoạt, các em sẽ có tâm thế khác so với chỉ thụ động thực hiện quy định. Nội quy từ đó dần chuyển hóa thành ý thức tự giác; việc giữ gìn nền nếp trở thành nhu cầu tự nhiên, giúp công tác quản lý đạt hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, từ chính không gian nội trú, các em học được cách sống tập thể, biết chia sẻ công việc, tôn trọng không gian chung và quan tâm đến những người xung quanh.

Gắn kết học sinh

Nếu phòng ở kiểu mẫu góp phần hình thành nền nếp từ không gian sống thì mô hình “Liên quân kết nghĩa” chú trọng tăng cường sự gắn bó, hỗ trợ giữa học sinh các khối lớp. Mỗi “Liên quân kết nghĩa” gồm học sinh của ba khối 10, 11 và 12, tạo thành tập thể liên kết trong học tập, sinh hoạt và các hoạt động chung.

Tiết học thể dục của học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT N’Trang Lơng.

Học sinh khối trên đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm học tập, hướng dẫn các em khối dưới cách quản lý thời gian, làm quen với nền nếp sinh hoạt và hòa nhập tập thể, nhất là học sinh lớp 10 mới vào trường. Qua đó, khoảng cách giữa các khối lớp được thu hẹp, học sinh có thêm cơ hội giao lưu, giúp đỡ nhau, từng bước hình thành tinh thần đoàn kết trong môi trường nội trú.

Em Y Junô Êcăm, học sinh lớp 11A4 (đến từ xã Krông Nô) tâm sự: "Xa nhà, xa người thân nhưng được học tập và sinh hoạt cùng các bạn, nỗi nhớ nhà cũng dần vơi đi. Việc giao lưu với các bạn khác lớp, khác dân tộc giúp em mở rộng tình bạn, hiểu thêm về văn hóa và cuộc sống của những vùng quê khác nhau".

Theo cô Niê Khánh Hà, mô hình “Liên quân kết nghĩa” rất phù hợp với môi trường nội trú, nhất là đối với học sinh lớp 10. Những ngày đầu xa gia đình, nhiều em còn bỡ ngỡ, lúng túng; việc được các anh chị lớp trên chào đón, đồng hành giúp các em nhanh chóng hòa nhập, yên tâm hơn trong học tập và sinh hoạt.

Hoàng Tuyết