Ở các buôn đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) xã Đắk Phơi, thay đổi về bình đẳng giới bắt đầu từ những câu chuyện rất đời thường. Những buổi sinh hoạt cộng đồng, cuộc trò chuyện giữa cán bộ hội với hội viên đã giúp chị em phụ nữ DTTS tiếp cận thông tin, vượt qua rào cản nâng cao vị thế của mình trong gia đình và xã hội.

Thay đổi từ những điều rất nhỏ

Những năm trước, ở một số thôn, buôn trên địa bàn xã Đắk Phơi, quan niệm cũ về vai trò của phụ nữ và nam giới vẫn hiện diện trong đời sống gia đình. Phụ nữ thường đảm nhận phần lớn việc nhà, chăm sóc con cái, trong khi cơ hội tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động xã hội hay lên tiếng về những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình còn hạn chế.

Hội viên phụ nữ xã Đắk Phơi tự tin tham gia chương trình đồng diễn dân vũ.

Tảo hôn, nguy cơ bỏ học, bạo lực gia đình, thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản… từng là những vấn đề khiến chính quyền địa phương trăn trở. Với không ít phụ nữ, những chuyện xảy ra trong gia đình thường được xem là chuyện riêng, cần “đóng cửa bảo nhau”, nên khi gặp khó khăn họ ít chia sẻ với người khác.

Từ thực tế đó, Hội LHPN xã Đắk Phơi đã lồng ghép nội dung bình đẳng giới vào các buổi sinh hoạt chi hội, sinh hoạt cộng đồng, tọa đàm, hội thi, hội diễn. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức, cán bộ hội lựa chọn những tình huống gần gũi với đời sống để chị em cùng trao đổi như việc vợ chồng phân chia việc nhà như thế nào, làm gì khi con có nguy cơ bỏ học, chăm sóc sức khỏe sinh sản ra sao, đến việc ứng xử thế nào khi xảy ra mâu thuẫn trong gia đình.

Ở Chi hội Phụ nữ buôn Đắk Nuê, trong tổng số 180 hội viên có đến 130 hội viên DTTS. Phần lớn gia đình hội viên còn khó khăn nên việc thay đổi nhận thức không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Thế nhưng, qua thời gian, những câu chuyện được trao đổi thường xuyên đã giúp chị em cởi mở hơn; phần lớn chị em tích cực, mạnh dạn hơn trong việc lên tiếng bảo vệ quyền lợi của mình, biết chăm sóc cho sức khỏe, chăm lo đến việc học hành của các con, nhất là vợ chồng biết chia sẻ việc nhà cùng nhau.

Sự thay đổi ấy còn được thể hiện qua việc phụ nữ ngày càng tích cực tham gia các hoạt động chung. “Tham gia vào những buổi giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao giữa các chi hội, tuần lễ áo dài, đồng diễn dân vũ… không chỉ tạo không khí vui tươi mà còn giúp chị em chúng tôi có thêm cơ hội gặp gỡ, giao lưu và tự tin thể hiện mình”, chị H Am Dơng Jri (buôn Đắk Nuê) chia sẻ.

Bà H Binh Liêng, Chủ tịch Hội LHPN xã Đắk Phơi (ngoài cùng, bên phải) thăm hỏi, tặng quà trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt thuộc Chương trình "Mẹ đỡ đầu".

Thông qua những buổi tuyên truyền, vận động, điều đáng mừng nhất không chỉ là phụ nữ biết thêm kiến thức mà là họ bắt đầu có ý thức lên tiếng khi quyền lợi của mình hoặc con em mình chưa được bảo đảm. Trong các buổi sinh hoạt, những câu hỏi trước đây ít được nhắc đến, nay được chị em chủ động đưa ra. Qua trao đổi, mỗi người có thêm kinh nghiệm để ứng xử phù hợp hơn khi gặp những vấn đề phát sinh trong cuộc sống gia đình.

“Với nhiều phụ nữ, việc bước ra khỏi nhà để tham gia một buổi sinh hoạt tập thể, đứng trước mọi người biểu diễn văn nghệ hay đồng diễn dân vũ có thể chỉ là một hoạt động bình thường. Nhưng ở một nơi mà trước đây không ít phụ nữ còn e ngại khi nói lên suy nghĩ của mình như các buôn đồng bào DTTS, đó cũng là một bước thay đổi đáng kể”, chị H Gê Ayun, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ buôn Đắk Nuê cho biết.

Thêm cơ hội để phụ nữ làm chủ thông tin

Một cánh cửa khác đang dần mở ra với phụ nữ DTTS ở Đắk Phơi là tiếp cận công nghệ số. Nếu trước đây thông tin về chính sách, kiến thức sản xuất hay cơ hội phát triển kinh tế thường đến với chị em qua các buổi họp, tuyên truyền trực tiếp thì nay, chiếc điện thoại thông minh đã trở thành một phương tiện để tiếp nhận thông tin nhanh hơn.

Hội LHPN xã Đắk Phơi tuyên truyền về bình đẳng giới cho hội viên tại Chi hội Phụ nữ buôn Đắk Nuê.

Trong tháng 9, Hội LHPN xã đã ra mắt mô hình “Chi hội phụ nữ số” tại buôn Pai Ar để hỗ trợ hội viên nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các tiện ích số và chủ động tiếp cận thông tin.

Theo chị Vy Thị Chanh, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ buôn Pai Ar, thông qua mô hình, các hội viên, nhất là phụ nữ DTTS đã được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, tham gia các nhóm Zalo, Facebook để tiếp nhận thông tin về chính sách, học hỏi cách làm kinh tế, kinh doanh trực tuyến và nâng cao kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

“Trước đây, nhiều hội viên chưa quen với việc tìm kiếm thông tin trên điện thoại. Sau khi được hướng dẫn, chị em dần biết cách sử dụng các tiện ích, trao đổi thông tin trong nhóm và tìm hiểu những nội dung cần thiết phục vụ cho gia đình, sản xuất”, chị Chanh cho hay.

Việc tiếp cận công nghệ không trực tiếp tạo ra bình đẳng, nhưng giúp phụ nữ có thêm một công cụ để chủ động tìm kiếm kiến thức và cơ hội. Từ thông tin về chính sách hỗ trợ, kỹ thuật sản xuất đến những kiến thức chăm sóc sức khỏe, nuôi dạy con, phụ nữ có thể tự mình tìm hiểu thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn thông tin truyền đạt qua người khác.

Cán bộ Hội LHPN xã Đắk Phơi hướng dẫn hội viên cập nhật thông tin về bình đẳng giới và các vấn đề liên quan đến phụ nữ.

Cùng với nâng cao nhận thức, Dự án 8 còn hướng phụ nữ đến việc tham gia các hoạt động xã hội và phát triển kinh tế gia đình. Bởi khi có kiến thức, có thu nhập và biết quản lý nguồn lực, người phụ nữ sẽ có thêm cơ sở để tham gia vào những quyết định chung của gia đình.

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đắk Phơi H Binh Liêng cho rằng, bình đẳng giới muốn đi vào đời sống phải bắt đầu từ chính mỗi gia đình. Phụ nữ cần được tôn trọng, có cơ hội học hỏi, làm kinh tế và tham gia các hoạt động xã hội. Đồng thời, nam giới và các thành viên trong gia đình cũng cần thay đổi cách nhìn về vai trò của phụ nữ.

Ở Đắk Phơi, hành trình ấy vẫn còn nhiều việc phải làm. Thay đổi một quan niệm đã tồn tại lâu năm không thể chỉ bằng vài buổi tuyên truyền, nhưng từ thay đổi nhỏ như dám nói, dám làm thì phụ nữ sẽ có thể tự quyết định cuộc sống, tham gia vào công việc chung và cùng gia đình xây dựng cuộc sống tốt hơn.

Hoàng Hồng