Công cuộc chuyển đổi số (CĐS) đang diễn ra mạnh mẽ, lan tỏa đến tận các thôn, buôn. Tổ công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) được kỳ vọng là “hạt nhân” đưa công nghệ vào đời sống, hình thành lực lượng công dân số vững vàng tại cơ sở.

Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, việc bồi dưỡng năng lực, kỹ năng theo hướng sát sườn, hiệu quả đang trở thành đòi hỏi cấp thiết.

Đào tạo thực chiến sát cơ sở

Đắk Lắk hiện có 1.546 Tổ CNSCĐ với hơn 9.200 thành viên, là “cánh tay nối dài” của Ban Chỉ đạo CĐS từ tỉnh đến cơ sở. Dù hoạt động tích cực, hỗ trợ người dân kích hoạt VNeID, nộp hồ sơ dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt..., song lực lượng này phần lớn chưa được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng số.

Trước thực tế đó, UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn kết hợp thực hành trực tiếp, nâng cao tri thức, kỹ năng số cho đội ngũ này. Chương trình không dừng ở lý thuyết mà tập trung vào các kỹ năng “thực chiến” thiết yếu như thao tác thủ tục hành chính trực tuyến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu, quản lý công việc, quán triệt các trụ cột chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; đồng thời trang bị kỹ năng livestream, bán hàng và xây dựng thương hiệu trên môi trường số.

Ông Nguyễn Xuân Hợi, giảng viên đào tạo của Công ty Cổ phần Công nghệ VN168  trực tiếp "cầm tay chỉ việc" cho thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng xã Xuân Phước.

Từ đầu năm đến nay, phường Tân Lập đã tổ chức 3 lớp cho hơn 400 lượt thành viên. Ông Tưởng Ngọc Đức, Tổ trưởng Tổ CNSCĐ Tổ dân phố 1, chia sẻ: “Việc được các giảng viên cầm tay chỉ việc, hướng dẫn sát với thực tế giúp các thành viên trong tổ bớt bỡ ngỡ rất nhiều, từ đó tự tin hơn khi trực tiếp đến từng hộ dân để tuyên truyền, hỗ trợ bà con ứng dụng công nghệ”.

Từ thực tế trực tiếp đứng lớp tại các địa phương, ông Nguyễn Xuân Hợi, giảng viên đào tạo của Công ty Cổ phần Công nghệ VN168, cho biết: “Phương pháp học “thực chiến” giúp các thành viên nhanh chóng nắm vững quy trình và tự tin hỗ trợ bà con. Mỗi buổi tập huấn không chỉ dừng ở truyền đạt lý thuyết mà còn là quá trình thực hành, sát với nhu cầu thực tiễn tại từng địa phương. Hiệu quả khóa học được đo bằng chính sự thay đổi trong nhận thức, kỹ năng để ứng dụng vào thực tiễn của từng thành viên”.

Để Tổ CNSCĐ phát triển bền vững

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác tập huấn, nâng cao năng lực, kỹ năng số cho thành viên Tổ CNSCĐ trên toàn tỉnh vẫn đặt ra không ít thách thức. Sự chênh lệch về trình độ giữa các thành viên, sự thay đổi liên tục của các nền tảng số, đặc biệt là thiếu “kỹ năng sư phạm số” (thao tác được nhưng khó giải thích để người lớn tuổi, nông dân hiểu) đang ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Tổ CNSCĐ.

Để khắc phục điểm yếu này, thời gian qua, UBND tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo Sở KH-CN phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ VN168 và các doanh nghiệp viễn thông tích cực cử cán bộ đầu mối thành thạo kỹ năng số tham gia hỗ trợ trực tiếp Tổ CNSCĐ.

Nhờ được đào tạo "thực chiến", ông Tưởng Ngọc Đức, Tổ trưởng Tổ CNSCĐ Tổ dân phố 1, phường Tân Lập tự tin hướng dẫn bà con ứng dụng công nghệ.

Trong đó, Công ty Cổ phần Công nghệ VN168 tổ chức 45 lớp bồi dưỡng AI, nâng cao kiến thức, kỹ năng số tại các địa phương trong tỉnh cho hơn 5.000 học viên. VNPT Đắk Lắk cử 204 nhân sự tham gia hỗ trợ, phổ cập kỹ năng số cho Tổ CNSCĐ các địa bàn trong chiến dịch 100 ngày cao điểm “Bình dân học vụ số”. Viettel Đắk Lắk cử nhân sự hỗ trợ tại 102 đơn vị xã, phường; MobiFone Đắk Lắk hướng dẫn, hỗ trợ 3 tháng sử dụng nền tảng khảo sát, đánh giá thực tế “Bình dân học vụ số” ở các địa bàn cơ sở.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, đến nay, toàn tỉnh đã hướng dẫn gần 1,5 triệu lượt người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, đạt 66,36%, đồng thời nhân rộng các mô hình “Công dân số tiêu biểu”, “thôn/buôn/khu phố số tiêu biểu”.

Từ “cầm tay chỉ việc” đến số hóa tài liệu, từ kỹ năng công nghệ đến kỹ năng vận động và bảo đảm an toàn thông tin, việc bồi dưỡng Tổ CNSCĐ cần được xem là một quá trình thường xuyên, lâu dài. Khi lực lượng này đủ năng lực, tự tin và chủ động, CĐS mới thực sự đi sâu vào đời sống, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình xây dựng công dân số và xã hội số từ cơ sở.

Đỗ Lan