Số ca mắc sốt xuất huyết (SXH) đang gia tăng, nhiều ổ dịch mới xuất hiện trong khi Đắk Lắk bước vào cao điểm mùa mưa. Thực tế này đòi hỏi công tác phòng, chống dịch không chỉ dừng ở xử lý ca bệnh, ổ dịch mà cần sự chủ động của chính quyền cơ sở và người dân trong kiểm soát nguồn sinh sản của muỗi truyền bệnh ngay từ cộng đồng.

Gia tăng ca mắc SXH

Trên địa bàn tỉnh vừa ghi nhận trường hợp tử vong đầu tiên do SXH trong năm 2026. Trường hợp này thêm một lần cảnh báo về mức độ nguy hiểm của SXH trong bối cảnh số ca mắc có xu hướng gia tăng. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã ghi nhận hơn 3.100 trường hợp mắc SXH tập trung tại Buôn Ma Thuột, Ea H'leo, Cư M'Gar, Ea Súp, Krông Ana, Krông Pắc... 

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh nhận định nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng trong thời gian tới, nhất là khi Đắk Lắk đang ở cao điểm mùa mưa. Sự gia tăng số ca mắc đặt các địa phương trước yêu cầu không chỉ xử lý nhanh khi phát hiện ổ dịch mà còn phải kiểm soát những yếu tố nguy cơ tồn tại ngay trong khu dân cư.

Tuyên truyền, hướng dẫn người dân buôn Pưk Prông, xã Ea Ning thực hiện các biện pháp phòng, chống SXH.

Tại phường Tân An, sau khi ghi nhận các ổ dịch SXH, cán bộ y tế cùng lực lượng cơ sở nhanh chóng xuống địa bàn điều tra các trường hợp mắc bệnh hay phun hóa chất diệt muỗi, đến từng hộ kiểm tra môi trường sống, hướng dẫn người dân thu gom phế thải, lật úp vật dụng chứa nước và loại bỏ các điểm nước đọng. Cùng với xử lý ổ dịch, cán bộ y tế dành nhiều thời gian giải thích để người dân hiểu rằng việc phòng SXH không thể chỉ trông chờ vào những đợt phun hóa chất.

Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Tân An Đinh Thị Hoài Phương cho biết, toàn phường đã ghi nhận 60 trường hợp mắc SXH, 7 ổ dịch và 1 trường hợp tử vong. Trước diễn biến này, đơn vị đã phối hợp với chính quyền và các lực lượng cơ sở duy trì vệ sinh môi trường hằng tuần tại các tổ dân phố; phân công cán bộ phụ trách địa bàn, tuyên truyền, hướng dẫn người dân diệt lăng quăng, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, từng bước hình thành thói quen phòng SXH thường xuyên tại mỗi gia đình.

Giảm nguy cơ ngay từ cộng đồng

Đến nay, phường Tuy Hòa ghi nhận hơn 70 ca SXH và 7 ổ dịch. Trước diễn biến phức tạp của dịch SXH, Trạm Y tế phường Tuy Hòa cũng đã chủ động tham mưu UBND phường triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch, từ giám sát ca bệnh, xử lý ổ dịch, tổng vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, phun hóa chất đến đẩy mạnh truyền thông tại cộng đồng. 

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân loại bỏ dụng cụ chứa nước không cần thiết, hạn chế nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh SXH.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Bá Luân, Giám đốc Trạm Y tế phường Tuy Hòa, xác định phòng bệnh tại cộng đồng là giải pháp quan trọng, trạm y tế đã phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và khu phố đa dạng hóa hình thức tuyên truyền. Thông tin phòng, chống SXH được chuyển tải qua hệ thống truyền thanh, các cuộc họp khu phố, trường học, mạng xã hội, xe tuyên truyền lưu động và trực tiếp đến từng hộ dân.

Trong các đợt ra quân, lực lượng y tế và đội xung kích đã “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tuyên truyền, hướng dẫn hơn 27.205 hộ dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh, qua đó phát hiện và xử lý hơn 294 ổ bọ gậy. Đáng chú ý, trong các hoạt động hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống SXH, toàn phường đã kiểm tra 32.357/35.998 hộ gia đình, đạt 89,9%; kiểm tra 30.827 dụng cụ chứa nước, phát hiện 982 dụng cụ có lăng quăng và xử lý 100% dụng cụ dương tính. Sau chiến dịch tuyên truyền kết hợp vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng và phun hóa chất chủ động, các chỉ số phản ánh mức độ hiện diện của lăng quăng trong khu dân cư đều giảm mạnh.

Cách tiếp cận phòng dịch từ từng hộ dân cũng được triển khai tại xã Ea Ning. Bà H’ Nguyệt B’yă (người dân buôn Pưk Prông) chia sẻ, sau khi được cán bộ y tế tuyên truyền, bà con trong buôn nhận ra rằng những vật dụng và thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại có thể tạo điều kiện cho muỗi sinh sản. Từ đó, gia đình chú ý hơn đến việc loại bỏ nước đọng, lật úp vật dụng không sử dụng, phát quang bụi rậm, vệ sinh nhà cửa và ngủ mắc màn để phòng SXH.

Tuyên truyền, hướng dẫn học sinh các biện pháp phòng, chống SXH, góp phần nâng cao ý thức phòng bệnh trong trường học.

Thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, bên cạnh SXH, trong thời gian qua, toàn tỉnh còn ghi nhận nhiều trường hợp mắc tay chân miệng, thủy đậu và quai bị. Việc nhiều bệnh truyền nhiễm cùng lưu hành đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý sớm các ổ dịch, hạn chế nguy cơ dịch bệnh lan rộng.

Theo Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hoàng Hải Phúc, trong thời điểm SXH có nguy cơ tiếp tục gia tăng, các địa phương cần tăng cường giám sát các trường hợp sốt tại cộng đồng, phát hiện sớm trường hợp nghi mắc để hướng dẫn người dân đi khám, xét nghiệm và chuyển tuyến điều trị kịp thời, hạn chế bệnh diễn biến nặng và tử vong.

Cùng với đó, công tác truyền thông cần đi sâu đến từng hộ gia đình, hướng dẫn người dân duy trì diệt lăng quăng hằng tuần, loại bỏ các dụng cụ chứa nước không cần thiết và chủ động phòng muỗi đốt. Đặc biệt, người dân cần được hướng dẫn nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng để đến cơ sở y tế kịp thời, không tự điều trị tại nhà để tránh những rủi ro không đáng có.

Bằng Giang