Với bản lĩnh của người lính đã được tôi rèn, thử thách qua chiến trường, trở về đời thường, nhiều cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong vẫn hăng hái, thi đua lao động sản xuất, kinh doanh. Họ chính là những tấm gương sáng để thế hệ trẻ học tập và noi theo, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Kiên cường giữa lửa đạn, tận tụy giữa đời thường

Trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, bà Phan Thị Thẩm (phường Phú Yên) đã sớm lựa chọn cho mình con đường dấn thân đầy gian khó nhưng cũng vô cùng vẻ vang. Mới 14 tuổi, vào tháng 2/1972, bà tham gia lực lượng thanh niên xung phong tại chiến trường Tuy Hòa 2, Hòa Trị Đông. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng bà đã gùi trên vai lương thực, thực phẩm, thuốc men, tiếp sức cho tiền tuyến.

Bà Phan Thị Thẩm xem lại ảnh kỷ niệm thời thanh xuân.

Với tinh thần gan dạ, dũng cảm và lòng trung thành tuyệt đối, đến tháng 6/1972, bà được tổ chức cử đi học quân sự, sau đó phân công nằm vùng tại mặt trận thôn Quy Hậu để nắm bắt tình hình địch, phục vụ công tác chiến đấu. Trong những tháng ngày ấy, bà không chỉ làm nhiệm vụ vận chuyển thuốc men, đạn dược mà còn trực tiếp tham gia nhiều hoạt động nguy hiểm.

Có lần bị thương, có khi đối mặt với hiểm nguy, cận kề cái chết, thậm chí bị địch bắt, tra tấn nhưng bà vẫn kiên quyết giữ vững khí tiết, không để lộ thông tin. Giữa chiến trường ác liệt, bà còn tự học hỏi kiến thức y học để cứu chữa thương binh, trở thành chỗ dựa tin cậy cho đồng đội. Những trải nghiệm ấy đã hun đúc trong bà ý chí kiên cường và tình yêu nghề y sâu sắc sau này.

Hòa bình lập lại, năm 1976, bà theo học ngành y tại Khánh Hòa. Đến năm 1979, bà trở lại với lực lượng thanh niên xung phong tại xã Hòa Hội, tham gia điều trị bệnh sốt rét cho người dân. Năm 1984, bà được phân công công tác tại Đội Vệ sinh phòng dịch huyện Tuy Hòa, rồi tiếp tục làm việc trong ngành y ở Bệnh viện Phú Lâm, sau đó là Bệnh viện Hàn Quốc (huyện Đông Hòa) cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2014.

Cuộc sống riêng của bà gặp không ít gian truân. 23 tuổi, bà lập gia đình, nhưng chỉ 5 năm sau, chồng bà qua đời vì bệnh hiểm nghèo, để lại hai người con nhỏ cùng hai người cháu. Một mình gánh vác gia đình, bà vừa làm mẹ, vừa làm cha, vừa là chỗ dựa cho các con và cháu. Vượt lên tất cả, bà nuôi dạy các con trưởng thành, học hành đến nơi đến chốn và có cuộc sống ổn định.

Rời công tác chuyên môn, nhưng ngọn lửa cách mạng trong bà chưa bao giờ tắt. Bà tiếp tục tham gia tích cực các hoạt động xã hội như công tác tại Hội Người cao tuổi xã Hòa Thành; giữ vai trò Phó Chủ tịch Hội Thanh niên xung phong thị xã Đông Hòa; tham gia Ban Chấp hành Hội Thanh niên xung phong tỉnh Đắk Lắk và nhiều hoạt động của Hội LHPN tại địa phương. Đặc biệt, trong đợt mưa lũ lịch sử năm 2025, bà vẫn không quản tuổi cao, tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ người dân vùng bị ảnh hưởng.

Ghi nhận những cống hiến to lớn ấy, bà vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huy chương Kháng chiến hạng Nhì; được Liên đoàn Lao động tỉnh Phú Yên bình chọn là “Nữ giỏi toàn quốc” năm 2004; nhận nhiều bằng khen của Tỉnh ủy, Trung ương Hội Thanh niên xung phong Việt Nam và các cấp, ngành.

Đến nay, với 45 năm tuổi Đảng, bà Phan Thị Thẩm vẫn luôn tự nhắc nhở bản thân phải sống xứng đáng với lý tưởng của người cách mạng, tiếp tục cống hiến, làm gương cho con cháu. Cuộc đời bà là minh chứng sống động cho một thế hệ đã gửi trọn thanh xuân nơi chiến trường, lặng thầm mà kiêu hãnh, gian khó mà vinh quang.

Vững tay súng năm xưa, giỏi làm kinh tế hôm nay

Còn với ông Nguyễn Hòa, Hội viên Hội Cựu chiến binh xã Ea Na, tuổi trẻ của ông gắn bó với bà con thôn Hòa Đông (xã Ea Bông, huyện Krông Ana cũ). Đã 63 tuổi, hằng ngày ông vẫn cùng vợ con chăm lo rẫy cà phê, sầu riêng lên tới 1,2 ha.

Ông kể: “Sau giải phóng, tôi đi kinh tế với cha mẹ và tham gia lực lượng tự vệ địa phương, bảo vệ, giữ gìn an ninh trật tự cho bà con thôn Hòa Đông. Là dân quân tại chỗ, nên chúng tôi có mặt ở hầu hết những nơi bà con cần canh giữ như nông trường, công trường, các công trình thủy lợi… Đặc biệt, những buổi có đoàn văn công, chiếu phim biểu diễn văn nghệ cho bà con, chúng tôi đi kiểm tra, giữ gìn trật tự để bà con dân làng yên tâm thưởng thức chương trình. Lúc đó còn trẻ nên tôi hăng hái tham gia mọi nhiệm vụ cùng các thành viên để làm sao bà con được yên tâm lao động sản xuất”.

Không chỉ tham gia bảo vệ an ninh trật tự, bản thân ông còn tích cực cùng địa phương thực hiện các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế - xã hội, chung tay xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; chủ động tìm hiểu, thực hiện các mô hình kinh tế hiệu quả.

Cựu chiến binh Nguyễn Hòa (bên trái) cùng đồng đội thăm vườn sầu riêng của ông.

Ông Hòa chia sẻ: “Năm 1985, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tôi được chia 5 sào ruộng và bắt tay sản xuất, ổn định cuộc sống gia đình. Nhận thấy lợi thế địa phương với diện tích đất nông nghiệp lớn, tôi đã mạnh dạn mua thêm đất trồng của bà con, cải tạo trồng cây cà phê xen tiêu, sầu riêng, vải, bơ. Những năm đầu mới bắt tay vào sản xuất, gặp không ít khó khăn do thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm nhưng tôi đã nỗ lực vượt qua khó khăn, tích cực học hỏi, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Sau nhiều năm, rẫy cà phê 1,2 ha dần hình thành, đi vào ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế cao, có điều kiện hỗ trợ đồng đội. Năm rồi, gia đình thu hoạch được hơn 3,5 tấn cà phê, hơn 7 tấn sầu riêng".

Theo ông Nguyễn Minh Phú, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn Hòa Đông, chi hội có 18 hội viên, trong đó ông Hòa là một cựu chiến binh làm kinh tế giỏi của thôn. Ngoài phát triển kinh tế gia đình, ông còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn trồng trọt cho các hội viên, nhất là những hội viên có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

“Không chỉ làm kinh tế giỏi, cựu chiến binh Nguyễn Hòa còn là người luôn đi đầu trong các phong trào của địa phương như đóng góp tiền mặt, ngày công trong xây dựng nông thôn mới; đóng góp vào Quỹ Đền ơn đáp nghĩa và an sinh xã hội, Quỹ Vì người nghèo, ủng hộ đồng bào bị thiên tai. Ông cũng thường xuyên đóng góp ý kiến và chia sẻ kinh nghiệm sản xuất giúp hội viên vươn lên phát triển kinh tế, xứng đáng là tấm gương tiêu biểu để các hội viên học tập và noi theo", ông Phú thông tin.

Thùy Thảo - Kim Chi