Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, các hội nghị tập huấn tại thôn Nhơn Hội (xã Ô Loan) trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy quản lý bảo tồn rạn san hô gắn với phát triển du lịch cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa làng biển” do Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc tài trợ đã cho thấy một hướng tiếp cận hiệu quả: đào tạo gắn với thực hành, giải quyết nút thắt của phát triển du lịch cộng đồng.

Trang bị kỹ năng số để phát triển du lịch cộng đồng

Tại Hội nghị tập huấn nâng cao kỹ năng truyền thông số, học viên được “cầm tay chỉ việc”, từ xây dựng nội dung fanpage, Facebook đến tối ưu hóa tương tác. Mỗi học viên tự tạo mới hoặc chỉnh sửa chính trang của mình, được góp ý trực tiếp về hình ảnh, câu chữ, cách kể chuyện.

Dưới sự hướng dẫn của ông Phạm Thanh Tuấn, thành viên Ban Cố vấn khởi nghiệp tỉnh Đắk Lắk, những thao tác tưởng chừng nhỏ như chọn khung giờ đăng bài, đặt tiêu đề hay xây dựng chuỗi nội dung theo mùa du lịch đã trở thành công cụ giúp học viên định hình thương hiệu số cho cá nhân và cho Hòn Yến.

Chuyên gia của dự án hướng dẫn học viên kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh để quảng bá hình ảnh Hòn Yến.

Hiệu quả bước đầu thể hiện rõ ở nhận thức và khả năng ứng dụng. Chị Phan Thị Thu Thủy, hội viên phụ nữ xã Ô Loan, chia sẻ: “Điều tôi tâm đắc nhất là cách làm du lịch gắn với bảo vệ biển. Chúng tôi hiểu rằng nếu không giữ rạn san hô, không giữ môi trường thì khách cũng sẽ không quay lại. Đặc biệt, lớp tập huấn giúp chúng tôi biết cách quảng bá trên không gian mạng, chủ động hơn trong cách làm dịch vụ”.

Không chỉ thay đổi từng cá nhân, nội dung tập huấn còn tác động đến cách vận hành của hợp tác xã (HTX). Ông Dương Ngọc Thắng, thành viên HTX Du lịch Hòn Yến, cho biết: “Khi biết làm nội dung và tối ưu công cụ số, chúng tôi có thể chủ động quảng bá sản phẩm, tăng sức lan tỏa hình ảnh Hòn Yến và thu hút du khách”.

Học viên được thực hành kỹ năng thuyết minh, truyền thông để hướng dẫn du khách đến tham quan.

Đáng chú ý, hiệu quả truyền thông số đã bước đầu được phản hồi từ phía du khách. Chị Nguyễn Thị Quỳnh Hương, du khách đến từ Đà Nẵng, chia sẻ: “Tôi biết đến Hòn Yến qua fanpage Du lịch cộng đồng Hòn Yến. Thông tin rõ ràng, hình ảnh chân thực nên khá yên tâm khi chọn trải nghiệm. Khi đến nơi, được các thành viên HTX Du lịch Hòn Yến hướng dẫn cụ thể, nhất là quy định bảo vệ rạn san hô, tôi càng tin tưởng hơn. Cách làm này rất chuyên nghiệp, tạo cảm giác an toàn và có trách nhiệm”.

Nền tảng cho phát triển bền vững gắn với bảo tồn

Nếu nội dung tập huấn kỹ năng số mở ra “cánh cửa thị trường”, thì nội dung nâng cao năng lực quản trị HTX tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Tại đây, học viên trực tiếp xây dựng quy chế vận hành, phân công trách nhiệm, cơ chế giám sát nội bộ và đặc biệt là cách cân bằng giữa khai thác du lịch với bảo tồn hệ sinh thái.

Học viên thực hành kỹ năng làm việc nhóm trong công tác quản trị, phát triển hợp tác xã.

Những bài toán thực tế như kiểm soát sức chứa khách, thiết kế tour ngắm san hô, tổ chức trải nghiệm kể chuyện làng biển, thưởng thức đặc sản địa phương, hay xây dựng sản phẩm lưu niệm đặc trưng… được đưa vào thảo luận ngay tại hội nghị. Cách tiếp cận này giúp học viên không chỉ hiểu mà còn làm được.

Bà Nguyễn Thị Phấn, Giám đốc HTX Du lịch Hòn Yến, nhìn nhận: “Trước đây chủ yếu làm theo kinh nghiệm, chưa có quy trình rõ ràng, nhất là việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và quảng bá. Từ nay, HTX sẽ có chiến lược vừa phát triển vừa bảo vệ các giá trị của Hòn Yến”.

Học viên được hướng dẫn thiết kế các sản phẩm lưu niệm phù hợp với văn hóa làng biển.

Một điểm đáng chú ý là vai trò của phụ nữ được nâng lên rõ rệt. Từ chỗ chủ yếu tham gia các dịch vụ hậu cần như nấu ăn, lưu trú, hội viên phụ nữ đã dần trở thành lực lượng nòng cốt trong truyền thông, tổ chức dịch vụ và bảo vệ môi trường.

Bà Trần Thị Bi, Chủ tịch Hội LHPN xã Ô Loan, cho biết: “Sau tập huấn, hội viên sẽ tự tin hơn rất nhiều. Không chỉ làm dịch vụ tốt hơn, chị em còn biết cách giới thiệu văn hóa làng biển, giữ gìn môi trường và tham gia vào vận hành du lịch cộng đồng một cách chủ động”.

Ở góc độ quản lý địa phương, ông Ngô Thành Hiệp, Phó Chủ tịch UBND xã Ô Loan, đánh giá: “Các hội nghị tập huấn đã tạo ra chuyển biến rõ rệt trong nhận thức của cán bộ, công chức, thành viên HTX và những người làm dịch vụ du lịch. Từ làm du lịch tự phát sang có định hướng; từ làm riêng lẻ sang liên kết trong HTX; từ khai thác tài nguyên sang bảo tồn và phát huy giá trị, đồng thời tiếp cận các nền tảng hiện đại... là những nền tảng quan trọng để phát triển bền vững”.

Thực tế cho thấy, hiệu quả của chương trình không chỉ nằm ở số lượng lớp học, học viên tham gia, mà quan trọng hơn là sự thay đổi về tư duy, kỹ năng và cách làm của cộng đồng. Việc kết hợp giữa kỹ năng số và quản trị HTX đã tạo thành “đòn bẩy kép”, giúp người dân vừa tiếp cận thị trường, vừa vận hành mô hình một cách bài bản.

Đây cũng là cơ sở để các chương trình tài trợ tiếp theo tiếp tục đầu tư, nhân rộng mô hình. Khi cộng đồng đã có nền tảng năng lực và tư duy bảo tồn gắn với phát triển, hiệu quả đầu tư sẽ được phát huy bền vững hơn.

“Dự án này hướng tới mục tiêu kép là vừa bảo vệ rạn san hô, vừa phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế cho người dân, đặc biệt là hội viên phụ nữ tham gia làm du lịch cộng đồng. Với vai trò chủ trì, Hội LHPN tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với UBND xã và các cơ quan liên quan xuyên suốt quá trình bảo vệ, duy trì rạn san hô, gắn với phát triển du lịch cộng đồng một cách bền vững”, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Nguyễn Thị Hồng Thái nhấn mạnh.

Thùy Thảo