Ngày 13/5, Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ thông báo lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas có hiệu lực từ 10/10/2025 vẫn được duy trì nhưng còn nhiều thách thức, khi các vi phạm vẫn tiếp diễn.

Cảnh đổ nát do xung đột tại Gaza. Ảnh: TTXVN

Ngày 13/5, tại Jerusalem, Đại diện cấp cao về Gaza trong Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ, ông Nickolay Mladenov, thông báo lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas, có hiệu lực từ 10/10/2025, “vẫn được duy trì nhưng còn rất mong manh” với các vi phạm xảy ra hằng ngày. Trong bối cảnh đó, ông kêu gọi Hamas giải giáp để có thể tiếp tục tồn tại như một lực lượng chính trị hợp pháp trong tương lai của Palestine.

Phát biểu họp báo sau cuộc gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ông Mladenov nhấn mạnh yêu cầu “không thể thương lượng” trong kế hoạch hòa bình 20 điểm dựa trên nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc: các phe phái vũ trang không thể tồn tại song song với một chính quyền Palestine chuyển tiếp. Theo ông, ban lãnh đạo chính trị đang điều hành Gaza hiện nay cần “bước sang một bên”, tạo điều kiện cho tiến trình chuyển tiếp.

Quan chức này cho biết Hội đồng Hòa bình không yêu cầu Hamas biến mất với tư cách một phong trào chính trị đồng thời khẳng định một đảng chính trị từ bỏ hoạt động vũ trang có thể tham gia tranh cử trong các cuộc bầu cử của Palestine. Ông khẳng định điều không thể thương lượng là việc các phe phái vũ trang tồn tại song song với một chính quyền Palestine chuyển tiếp.

Lệnh ngừng bắn tháng 10/2025 được thiết lập sau 2 năm xung đột bùng phát từ vụ tấn công ngày 7/10/2023. Giai đoạn đầu của thỏa thuận đã chứng kiến việc trao đổi con tin và tù nhân giữa hai bên. Tuy nhiên, việc chuyển sang giai đoạn hai, bao gồm giải giáp Hamas và rút dần quân đội Israel khỏi hơn 1/2 Dải Gaza mà họ vẫn kiểm soát đã đình trệ nhiều tuần qua.

Phản ứng trước phát biểu này, người phát ngôn Hamas Hazem Qassem kêu gọi ông Mladenov gây sức ép buộc Israel tuân thủ đầy đủ giai đoạn 1 của thỏa thuận, đặc biệt là việc cho phép viện trợ nhân đạo vào Gaza.

Đại diện Hamas cho biết đã có các bước thực tế để chuyển giao quản trị cho một ủy ban quốc gia điều hành Gaza thời hậu chiến, đồng thời cáo buộc Israel mới là bên vi phạm lệnh ngừng bắn hằng ngày.

Trong diễn biến liên quan, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk kêu gọi Israel bãi bỏ tòa án quân sự đặc biệt mới được lập để xét xử khoảng 300 người Palestine bị cáo buộc liên quan vụ tấn công ngày 7/10/2023. Ông cho rằng các phiên tòa như vậy không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và có nguy cơ thể chế hóa sự phân biệt đối xử. Phái đoàn Israel tại Geneva bác bỏ chỉ trích này.

Những phát biểu và phản ứng trên cho thấy lệnh ngừng bắn tại Gaza tuy còn hiệu lực nhưng đang đứng trước nhiều thách thức, trong khi lộ trình chính trị cho Gaza hậu xung đột vẫn phụ thuộc lớn vào câu hỏi liệu Hamas có chấp nhận giải giáp để tham gia tiến trình chính trị hay không.

Theo TTXVN/Vietnam+