Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng khoa học, công nghệ không chỉ là xu thế tất yếu mà đã trở thành đòn bẩy chiến lược giúp cộng đồng doanh nghiệp (DN), hợp tác xã và các startup tối ưu hóa năng lực cạnh tranh, bứt phá giới hạn năng suất và vươn lên mạnh mẽ.

Lợi thế từ ứng dụng công nghệ

Từ thực tiễn triển khai tại Đắk Lắk, làn sóng ứng dụng công nghệ và AI đang tạo ra những chuyển dịch sâu sắc, khẳng định lợi thế vượt trội của các đơn vị tiên phong.

Bà Hoàng Thị Thanh Thủy, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế SAF chia sẻ, AI và tự động hóa đang hỗ trợ đắc lực trong việc tra cứu, tổng hợp dữ liệu và chuẩn hóa quy trình tại đơn vị. Thực tế cho thấy, việc ứng dụng các phần mềm kế toán thông minh tích hợp AI giúp DN giảm thiểu tới 80% sai sót do yếu tố con người trong việc cập nhật các văn bản luật thuế liên tục thay đổi.

Ông Trần Thiệu Nhã, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ tỉnh kiêm Giám đốc PNJ Chi nhánh Tây Nguyên – Nam Trung Bộ chỉ ra rằng, khoa học công nghệ giúp các DN quy mô vừa và nhỏ phân tích dữ liệu khách hàng, dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu hóa hàng tồn kho và rút ngắn thời gian ra quyết định.

Các doanh nghiệp cần chủ động đầu tư vào công nghệ có bản quyền.

Đơn cử như trong lĩnh vực bán lẻ và phân phối tại khu vực Tây Nguyên, việc áp dụng các hệ thống dự báo tồn kho dựa trên dữ liệu lịch sử giúp PNJ Chi nhánh Tây Nguyên – Nam Trung Bộ giảm tỷ lệ hàng tồn đọng xuống mức thấp nhất, giải phóng dòng tiền vốn lưu động cho DN. Theo ông Trần Thiệu Nhã, những DN chủ động làm chủ công nghệ sẽ giảm thiểu chi phí vận hành từ 15% đến 30%, gia tăng doanh thu và tạo khoảng cách vững chắc với các đối thủ chậm thay đổi.

Đáng chú ý, công nghệ đang hình thành xu hướng "DN một người", nơi một cá nhân sử dụng công cụ số thông minh có thể vận hành khối lượng công việc tương đương cả một phòng ban truyền thống, tiết kiệm chi phí tối đa.

Tháo gỡ rào cản

Dù mang lại lợi ích to lớn, hành trình đưa công nghệ vào thực tiễn của DN Đắk Lắk vẫn vấp phải không ít nút thắt. Trong đó các điểm nghẽn cốt lõi là thiếu nguồn vốn đầu tư dài hạn, thiếu hụt nhân sự vận hành chuyên sâu và tâm lý e ngại thay đổi của một bộ phận chủ DN. Dữ liệu từ các khảo sát năng lực cạnh tranh cấp tỉnh cho thấy, có đến hơn 60% DN vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi dành riêng cho công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Nhân viên Công ty TNHH MTV Tổng công ty Simexco 2-9 Đắk Lắk chủ động ứng dụng công nghệ phục vụ công việc.

Để giải quyết bài toán này, ông Võ An, Giám đốc Truyền thông Marketing Học viện PCA đưa ra lời khuyên rằng, DN cần coi AI là một cộng sự theo mô hình cộng tác người và máy, trong đó các tác vụ lặp đi lặp lại giao cho máy, còn tư duy chiến lược và quyết định cuối cùng thuộc về con người. Bài học từ các mô hình kinh doanh thành công trên thế giới chứng minh rằng, khi DN phân định rõ ranh giới xử lý giữa thuật toán và trực giác quản trị, hiệu quả công việc có thể tăng gấp ba lần mà không cần mở rộng quy mô nhân sự.

TS. Lê Trung Nghĩa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đào tạo và Phát triển tài nguyên giáo dục mở nhấn mạnh vai trò then chốt của phần mềm nguồn mở, giúp DN tự chủ công nghệ mà không bị phụ thuộc vào các chi phí bản quyền đắt đỏ. Việc ứng dụng mã nguồn mở không chỉ giúp các DN tại Đắk Lắk tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí bản quyền phần mềm mỗi năm mà còn tạo sự linh hoạt trong việc tùy biến tính năng theo mô hình kinh doanh đặc thù của địa phương.

Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ – Xuất nhập khẩu Đăng Phong là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong ứng dụng khoa học, công nghệ.

Nhằm tiếp sức thực tế cho cộng đồng kinh tế tỉnh nhà, chính quyền và các cơ quan, ban ngành của tỉnh cũng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ. Theo ông Trần Văn Sơn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Sở đang đàm phán với các tập đoàn lớn như VNPT, MISA và Viettel để hỗ trợ 50% chi phí thuê, mua giải pháp công nghệ thông tin cho DN. Chính sách này mô hình hóa thành công từ các trung tâm kinh tế lớn, trực tiếp gỡ “nút thắt” tài chính ban đầu cho các hộ kinh doanh chuyển đổi lên DN và các hợp tác xã nông nghiệp. Bên cạnh đó, cơ chế nhiệm vụ đổi mới sáng tạo theo các quy định mới sẽ mở cửa hoàn toàn với nguồn ngân sách không giới hạn cho các ý tưởng đột phá.

Song song với đó, tỉnh đang khẩn trương nâng cấp Trung tâm Đổi mới sáng tạo tại số 256 Phan Chu Trinh (phường Buôn Ma Thuột) với nguồn vốn đầu tư khoảng 40 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030. Nơi đây sẽ cung cấp không gian làm việc chung, phòng livestream chuyên nghiệp và sàn giao dịch công nghệ hoàn toàn miễn phí cho cộng đồng khởi nghiệp. Qua đó tạo ra một hệ sinh thái kết nối chặt chẽ giữa các nhà đầu tư và chủ dự án sáng tạo. “Sở luôn sẵn sàng hướng dẫn, giải đáp cho DN, hợp tác xã qua Zalo, email hoặc gặp trực tiếp để giúp tiếp cận nhanh nhất các chính sách và nguồn vốn công nghệ phục vụ DN”, ông Trần Văn Sơn khẳng định.

Khả Lê