Nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý sự cố tràn dầu, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) phối hợp với Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam vừa tổ chức tập huấn nâng cao kỹ năng ứng phó, xử lý sự cố cho các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, cảng, cơ sở và dự án có nguy cơ xảy ra sự cố.

Theo cảnh báo từ Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam, một sự cố tràn dầu có thể bắt đầu từ mối nối rò rỉ, đường ống bục, thao tác bơm chuyển nhiên liệu hoặc va chạm phương tiện. Dầu không đứng yên ở nơi phát sinh mà theo rãnh thoát nước, địa hình dốc, dòng chảy, sóng và gió có thể nhanh chóng vượt khỏi hàng rào cơ sở, đe dọa nguồn nước, khu vực nuôi trồng thủy sản, cảng cá và cả môi trường sống của con người. Vì thế, cảnh báo sớm và chủ động các phương án kiểm soát tại chỗ là rất cần thiết.

Ngay khi có sự cố dầu tràn, người phát hiện phải cảnh báo những người ở gần khu vực nguy hiểm, báo cho quản lý hoặc ban chỉ huy ứng phó của cơ sở. Nếu bảo đảm điều kiện an toàn, lực lượng tại chỗ nhanh chóng cô lập nguồn rò rỉ, ngăn dầu tiếp tục phát tán và triển khai phương án ban đầu.

Các học viên được thực hành kỹ năng xử lý sự cố và sử dụng các thiết bị chuyên dụng xử lý sự cố tràn dầu. Ảnh: CTV

Thông tin đồng thời phải được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền. Tùy vị trí và tính chất sự cố, đầu mối tiếp nhận có thể là số khẩn cấp, chính quyền địa phương, Sở NN&MT, cảng vụ, bộ đội biên phòng, trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu khu vực hoặc lực lượng tìm kiếm cứu nạn... Khi tình huống vượt quá khả năng của cơ sở, yêu cầu hỗ trợ phải được phát đi ngay, thay vì chờ vệt dầu lan rộng mới báo cáo.

Ông Trịnh Bá Sơn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo (Sở NN&MT) cảnh báo: Những nơi có sử dụng xăng dầu hoặc có hoạt động liên quan đến xăng dầu đều có khả năng xảy ra sự cố tràn dầu. Việc trang bị những kiến thức, kỹ năng, cơ sở vật chất để chủ động ứng phó sự cố tràn dầu là rất cần thiết. Điều quan trọng là phải nắm chắc nguồn nguy cơ, xác định rõ đầu mối tiếp nhận thông tin, lực lượng có thể huy động và trách nhiệm của từng đơn vị. Cảnh báo càng sớm, phối hợp càng rõ thì khả năng khống chế sự cố từ cơ sở càng cao.

Theo ông Phạm Văn Sơn, Giám đốc Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam, quy trình cơ bản, ứng phó tràn dầu gồm ba chặng liên hoàn: quây chặn, thu hồi và làm sạch. Phao quây tạo thành “bức tường” nổi để ngăn dầu lan hoặc đổi hướng vệt dầu về điểm thu gom. Bơm hút, đầu hút nổi và bồn chứa tạm thời phục vụ thu hồi; vật tư thấm hút cùng thiết bị chuyên dụng xử lý phần dầu còn bám lại. Mỗi loại thiết bị chỉ phát huy hiệu quả khi phù hợp với loại dầu, địa hình, tốc độ dòng chảy và thời tiết. 

“Để chủ động khi ứng phó sự cố, người thực hiện phải biết thiết bị ở đâu, ai vận hành, triển khai theo hướng nào và xử lý chất thải sau thu gom ra sao. Những phút đầu tiên luôn rất quan trọng; nếu quây chặn đúng, báo động đúng và huy động đúng lực lượng, thiệt hại có thể giảm đi rất nhiều”, ông Phạm Văn Sơn lưu ý.

Thanh Xuân