Bằng việc gắn kết hài hòa giữa bảo tồn di tích và phát triển du lịch bền vững, tỉnh Đắk Lắk đang nỗ lực đánh thức tiềm năng di sản, biến những giá trị  lịch sử, truyền thống thành động lực mạnh mẽ cho du lịch hôm nay.

Những công trình mang dấu ấn thời gian

Hành trình về nguồn tại phía Đông Đắk Lắk thường bắt đầu từ cao nguyên Vân Hòa, nơi có Di tích lịch sử quốc gia Nhà thờ Bác Hồ (xã Vân Hòa). Nhà thờ Bác Hồ được xây dựng năm 1969, sau khi Bác Hồ qua đời, là nơi để đồng bào và chiến sĩ vùng giải phóng có nơi tưởng nhớ đến Người. Vì vậy, Nhà thờ Bác Hồ không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn là một biểu tượng thiêng liêng.

Cách đó không xa là Khu căn cứ kháng chiến tỉnh Phú Yên, nơi từng là “thủ đô kháng chiến” của tỉnh. Những con đường xuyên rừng, những hang đá trú ẩn vẫn còn đó, kể về một thời oanh liệt khi quân và dân ta dựa vào núi rừng để giữ vững mạch máu cách mạng.

Tiếp đó, du khách có thể tìm về Di tích lịch sử cấp quốc gia Thành An Thổ (xã Tuy An Bắc), nơi sinh của đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đứng giữa không gian tĩnh mịch của thành cổ, soi mình xuống dòng sông Cái, ta như nghe lại âm hưởng của một thời kỳ lịch sử biến động nhưng đầy hào khí cách mạng.

Các trường học, liên đội tổ chức tham quan Nhà thờ Bác Hồ.

Ngược lên cao nguyên phía Tây, nơi hơi thở của đại ngàn hòa quyện cùng âm vang cồng chiêng và những chiến tích lẫy lừng, điểm đến đầu tiên trong hành trình về nguồn là Di tích quốc gia đặc biệt Nhà đày Buôn Ma Thuột. Được thực dân Pháp xây dựng từ những năm 1930, nơi đây từng là nơi giam giữ những chiến sĩ cộng sản kiên trung như Võ Chí Công, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu... Bước qua những bức tường đá rêu phong, chứng kiến những gông cùm trong không gian ngột ngạt, ai cũng không khỏi bồi hồi trước ý chí sắt đá của thế hệ đi trước.

Ngoài ra, giữa trung tâm phường Buôn Ma Thuột sôi động còn có Đình Lạc Giao, ngôi đình đầu tiên của người Kinh trên vùng đất cao nguyên, nơi ghi dấu công lao của những bậc tiền nhân đi khai sơn phá thạch, lập nên làng mạc đầu tiên. Mỗi năm, các nghi lễ tế tự tại đây là lời nhắc nhở về sự đoàn kết, gắn bó giữa đồng bào các dân tộc trong hành trình giữ đất, giữ nước.

Gắn kết di sản với du lịch bền vững

Tại Đắk Lắk, thời gian qua, công tác quản lý và phát huy giá trị di tích được tỉnh đặc biệt quan tâm. Chia sẻ về định hướng này, ông Lê Phúc Long, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, cho biết: “Chúng tôi xác định du lịch về nguồn là trục xương sống trong việc phát triển du lịch bền vững. Không dừng lại ở việc trùng tu, sở đang nỗ lực số hóa các tư liệu lịch sử và tăng cường đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm. Mục tiêu là để mỗi du khách khi rời đi không chỉ có những bức ảnh đẹp, mà còn mang theo một câu chuyện lịch sử đầy tự hào”.

Cũng theo ông Lê Phúc Long, không chỉ khai thác giá trị lịch sử tại các điểm di tích, tỉnh còn lồng ghép vào đó các hoạt động trải nghiệm văn hóa cồng chiêng và du lịch cộng đồng tại các buôn làng.

Chính sự thay đổi trong cách làm du lịch của địa phương đã nhận được những phản hồi tích cực từ du khách. Anh Nguyễn Văn Mỹ (du khách từ TP. Hồ Chí Minh), chia sẻ: “Lần trở lại này, tôi dành thời gian ghé thăm Nhà thờ Mằng Lăng và Thành An Thổ. Đứng trước bản gốc cuốn sách chữ quốc ngữ đầu tiên, tôi cảm thấy một sợi dây liên kết kỳ lạ với nguồn cội”.

Du khách tham quan Di tích quốc gia đặc biệt Nhà đày Buôn Ma Thuột.

Mới đây, tại Hội nghị đánh giá kết quả khảo sát, trải nghiệm chương trình “Đắk Lắk - Về miền di sản”, các doanh nghiệp lữ hành đều có chung nhận định, xu hướng du lịch về nguồn kết hợp giáo dục truyền thống đang có mức tăng trưởng ổn định. Việc kết hợp hài hòa giữa di sản và dịch vụ chính là chìa khóa để Đắk Lắk không chỉ là điểm đến mùa vụ, mà còn trở thành địa chỉ văn hóa khắc sâu trong tâm trí mỗi người.

Với du khách, hành trình về nguồn không chỉ là một chuyến đi, đó là một hành trình về với lịch sử, để mỗi người thêm trân trọng những giá trị mà cha ông đã dày công vun đắp cho mảnh đất này.

Văn Tài