Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71), tỉnh Đắk Lắk đang triển khai các giải pháp nâng cao năng lực đội ngũ, môi trường thực hành và hạ tầng dạy học nhằm từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

“Đo đúng, nhìn thẳng”

Yêu cầu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học của Nghị quyết 71 đã được cụ thể hóa bằng Quyết định số 2371/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045" và Quyết định số 2732/QĐ-TTg ngày 16/12/2025 phê duyệt đề án "Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045". Theo đó, tiếng Anh cần được sử dụng rộng rãi, thường xuyên và hiệu quả trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục của nhà trường, hình thành một hệ sinh thái sử dụng ngôn ngữ.

Để thực hiện hiệu quả đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, ngay từ đầu năm 2026, UBND tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai hai đề án trên toàn tỉnh. Ngành giáo dục cũng tổ chức các lớp tập huấn chuyên môn, mua sắm thiết bị dạy học theo danh mục tối thiểu, ưu tiên phòng học ngoại ngữ thông dụng và chuyên dụng, từng bước mở rộng môi trường học tập ngoại ngữ và thí điểm các mô hình tăng cường tiếng Anh.

Ngành giáo dục cũng đã hoàn thành việc rà soát, khảo sát năng lực tiếng Anh của 22.056 giáo viên không chuyên ngữ trên toàn tỉnh. Kết quả cho thấy 85,6% giáo viên có năng lực dưới bậc 3. Đây là con số “đo đúng, nhìn thẳng” để xác định điểm xuất phát, từ đó xây dựng lộ trình bồi dưỡng phù hợp.

Giáo viên Trường Tiểu học Ea Khal (xã Ea Khal) sử dụng thẻ Plicker trong giờ học tiếng Anh.

Xác định giáo viên là yếu tố quyết định, Sở GD&ĐT tổ chức tập huấn mô hình 3E (Environment - Exposure - Experience) cho hơn 500 giáo viên tiếng Anh giảng dạy cấp tiểu học. Mô hình tập trung vào xây dựng môi trường học tập, tăng cường cơ hội tiếp xúc với ngôn ngữ và tổ chức các hoạt động trải nghiệm; giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà chủ động tạo môi trường để học sinh nghe, nói, tương tác trong những tình huống gần gũi với đời sống.

Bên cạnh đó, các chương trình hợp tác quốc tế giúp giáo viên và học sinh tiếp cận phương pháp hiện đại, chuẩn hóa năng lực theo khung CEFR, phù hợp định hướng kiểm tra, đánh giá toàn diện bốn kỹ năng (nghe, nói, đọc, viết). Chương trình học bổng tiếng Anh Access do Lãnh sự quán Hoa Kỳ phối hợp triển khai tại Trường THPT số 1 Ngô Gia Tự (xã Ea Kar) đã tạo điều kiện cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn học ngoại ngữ trong môi trường chất lượng cao.

Tạo chuyển biến thực chất

Thực tế cho thấy, việc tạo môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên là thách thức lớn nhất ở vùng sâu, vùng xa. Trường Tiểu học Ea Khal (xã Ea Khal) có 51,3% học sinh là người DTTS. Cô Nguyễn Thị Thanh Loan, giáo viên tiếng Anh của trường cho biết, việc giúp học sinh nghe, nói thường xuyên và hình thành phản xạ vẫn còn khó khăn; giáo viên mong được hỗ trợ phòng học chức năng, tivi, máy chiếu và Internet ổn định.

Ở những nơi còn thiếu thiết bị dạy học hiện đại, nhà trường và giáo viên đã chủ động khắc phục khó khăn bằng những giải pháp linh hoạt. Điển hình như Trường Tiểu học và THCS Xuân Phương (phường Sông Cầu) đã tạo điều kiện cho học sinh tận dụng máy tính, điện thoại phục vụ học tập, phối hợp với phụ huynh khuyến khích các em tham gia các sân chơi ngoại ngữ như Rung chuông vàng, IOE... Cô Lưu Hồng Châu, giáo viên tiếng Anh của trường cho hay, các khóa tập huấn của ngành đã giúp giáo viên tự tin ứng dụng AI, tự chế tạo hoặc trang bị dụng cụ học tập đơn giản, qua đó gia tăng tối đa thời gian thực hành tương tác ngay tại lớp cho học sinh.

Giáo viên thực hành nhóm trong lớp tập huấn mô hình 3E trong dạy học tiếng Anh cấp Tiểu học.

Dù có nhiều nỗ lực, nhiều địa phương vẫn còn thiếu phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học tối thiểu; thiếu giáo viên cục bộ; hạ tầng mạng và thiết bị số còn chênh lệch giữa vùng thuận lợi với vùng khó khăn, điểm trường lẻ...

Theo bà Võ Thị Minh Duyên, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đồng bộ từ nâng cao năng lực đội ngũ, đổi mới phương pháp đến đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng môi trường sử dụng ngoại ngữ. Ngành giáo dục sẽ tiếp tục nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, AI và ngoại ngữ cho giáo viên; ưu tiên nguồn lực xây dựng phòng học bộ môn, phòng chức năng, thiết bị công nghệ thông tin, nhất là ở vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới; chuyển trọng tâm hợp tác quốc tế sang sản phẩm, kết quả cụ thể, ưu tiên các lĩnh vực STEM, ngoại ngữ, chuyển đổi số. Các trường được khuyến khích vận dụng mô hình 3E phù hợp từng địa bàn, đầu tư học liệu số và phối hợp với gia đình để mở rộng không gian thực hành tiếng Anh.

Thanh Hường