Những vụ tai nạn giao thông (TNGT) liên quan đến học sinh xảy ra thời gian qua cho thấy nguy cơ mất an toàn vẫn hiện hữu, bắt nguồn từ cả ý thức, kỹ năng của học sinh và những bất cập trong quản lý, giáo dục, kiểm soát việc sử dụng phương tiện.

Những con số cảnh báo

Theo thống kê của lực lượng chức năng, trong 8 tháng năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 48 vụ TNGT liên quan đến lứa tuổi học sinh, làm 24 người chết và 22 người bị thương. Đây là con số đáng lo ngại trong bối cảnh TNGT trên địa bàn tỉnh đã giảm trên cả ba tiêu chí, nhưng kết quả chưa thực sự bền vững.

Cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh điều tiết, hướng dẫn giao thông trên đường Lê Hồng Phong, phường Buôn Ma Thuột.

Đằng sau những con số ấy là những mất mát không thể bù đắp. Đầu tháng 5/2026, trên tuyến đường liên thôn qua địa bàn xã Ea Ktur xảy ra vụ TNGT giữa ô tô con và xe đạp điện khiến một nam học sinh lớp 7 tử vong. Cuối tháng 5, trên tuyến đường Hồ Chí Minh, đoạn qua địa bàn phường Thành Nhất, một vụ tai nạn khác đã cướp đi sinh mạng của nữ sinh lớp 9. Mỗi vụ tai nạn không chỉ để lại nỗi đau cho gia đình mà còn đóng lại một cuộc đời, một ước mơ của những học sinh đang ở tuổi đến trường.

Thực tế cho thấy, nguy cơ mất ATGT còn bộc lộ từ tình trạng vi phạm trong lứa tuổi học sinh. Trong 8 tháng, lực lượng chức năng đã lập biên bản hơn 3.700 trường hợp học sinh vi phạm trật tự, an toàn giao thông (TTATGT). Đáng chú ý, chạy quá tốc độ là hành vi phổ biến, với 2.580 trường hợp; tình trạng vừa điều khiển phương tiện vừa sử dụng điện thoại vẫn còn xảy ra. Những vi phạm tưởng như đơn lẻ nhưng nếu lặp lại có thể hình thành thói quen xem nhẹ quy định pháp luật và trực tiếp làm tăng nguy cơ tai nạn.

Nguy cơ từ những hành vi tưởng nhỏ

Phân tích 48 vụ TNGT liên quan đến học sinh cho thấy nguyên nhân tai nạn bắt nguồn từ những hành vi rất phổ biến khi tham gia giao thông: thiếu chú ý quan sát; đi không đúng phần đường; tránh, vượt không an toàn; chuyển hướng không bảo đảm an toàn; vi phạm tốc độ...

Đáng lưu ý, trong số các vụ tai nạn nói trên, có 25 vụ do học sinh trực tiếp điều khiển phương tiện gây ra. Thực tế này cho thấy các em không chỉ là nhóm dễ bị tổn thương khi xảy ra va chạm mà còn có thể trở thành chủ thể gây tai nạn khi điều khiển phương tiện nhưng chưa có đầy đủ kỹ năng, kinh nghiệm xử lý tình huống.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông xảy ra trên địa bàn xã Ea Ktur, khiến một học sinh lớp 7 tử vong.

Những con số trên phản ánh rõ hạn chế về nhận thức pháp luật, kỹ năng điều khiển phương tiện cũng như khả năng quan sát, phán đoán và xử lý tình huống của một bộ phận học sinh. Ở lứa tuổi này, các em có thể chưa nhận diện đầy đủ mức độ nguy hiểm của việc chạy quá tốc độ, vượt xe thiếu an toàn, chuyển hướng đột ngột, đi sai phần đường hoặc sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện.

Tuy nhiên, nguy cơ không chỉ đến từ chính học sinh. Môi trường giao thông xung quanh các em cũng còn nhiều yếu tố mất an toàn. Qua phân tích của cơ quan chức năng cho thấy, tình trạng chủ quan, thiếu chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ của người tham gia giao thông vẫn phổ biến. Bên cạnh đó, kết cấu hạ tầng tại một số tuyến, địa bàn chưa đồng bộ; lưu lượng phương tiện gia tăng; nhiều tuyến qua khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Qua phân tích, đánh giá các vụ TNGT liên quan đến học sinh cho thấy, bên cạnh những nguyên nhân khách quan, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nhìn nhận và khắc phục. Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật tại một số nơi chưa được quan tâm đúng mức, nội dung và hình thức còn đơn điệu; việc tổ chức giao thông tại một số khu vực trường học còn bất cập, chậm được giải quyết; một bộ phận phụ huynh vẫn giao phương tiện cho con khi chưa đủ tuổi, chưa đủ điều kiện điều khiển... Đây là những nguy cơ cần được tập trung chấn chỉnh, xử lý để hạn chế TNGT liên quan đến lứa tuổi học sinh.

Hoàng Tuyết - Trung Hiếu