Trong kỷ nguyên số, truyền thống hiếu thuận và lòng biết ơn vẫn như một mạch ngầm bền bỉ, chảy qua bao thế hệ người dân đất Việt. Đó không chỉ là đạo lý mà còn là sợi dây thiêng liêng nhất gắn kết các thành viên, tạo nên sức mạnh và nguồn động lực cho mỗi gia đình trước những biến động của thời đại.

Người Việt vốn có truyền thống trọng chữ “hiếu”, coi đó là nền tảng của mọi đức hạnh. Tại vùng đất Đắk Lắk, nơi hội tụ của nhiều dòng chảy văn hóa từ khắp mọi miền đất nước, giá trị này lại càng trở nên đặc sắc.

Hiếu thuận không chỉ dừng lại ở sự chăm sóc phụng dưỡng cha mẹ lúc xế chiều, mà còn hiện hữu rõ nét qua lòng biết ơn sâu sắc đối với tổ tiên, nguồn cội. Truyền thống ấy như một chiếc neo giữ cho mỗi cá nhân không bị lạc lối giữa những giá trị ảo. Khi mỗi người con hiểu rằng “con người có tổ có tông”, họ sẽ tự khắc biết sống trách nhiệm hơn với chính mình và cộng đồng.

Sợi dây gắn kết này được thể hiện rõ nét nhất qua các dịp lễ Tết, ngày giỗ chạp hay những buổi sum họp gia đình. Dù ai đi ngược về xuôi, dù bộn bề với lo toan cơm áo thì ngày Tết vẫn là thời điểm để trở về. Hình ảnh những đại gia đình nhiều thế hệ cùng quây quần bên mâm cơm tất niên, cùng nhau dâng nén hương thơm lên bàn thờ tổ tiên đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của sự tiếp nối. Ở đó, người lớn kể cho lớp trẻ nghe về nếp nhà, về những gian truân của cha ông khi khai hoang lập nghiệp, để lòng biết ơn cứ thế thấm sâu vào tâm trí những đứa con, đứa cháu một cách tự nhiên và bền vững.

Lễ mừng thọ của ông Y Mang Ênuôl và bà H’Ngỗn Bkrông ở buôn M’liêng, xã Đắk Liêng.

Đề cập đến sức mạnh của sự hiếu thuận, câu chuyện của gia đình bà Đặng Thị Thuận tại phường Tân Lập thật sự đáng để người ta suy ngẫm. Cả ba thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà, bí quyết để bà duy trì sự hòa thuận chính là sự gương mẫu của người đi trước. Bà Thuận luôn răn dạy con cháu rằng, sự thành đạt của một con người không chỉ đo bằng vị trí xã hội mà còn bằng cách họ đối đãi với bậc sinh thành. Khi con cái nhìn thấy cha mẹ hiếu kính với ông bà, chúng sẽ tự học được bài học về lòng biết ơn mà không cần đến những lời giáo huấn khô khan. Nếp nhà ấy đã tạo ra những công dân ưu tú, biết sống yêu thương và sẻ chia.

Bà Thuận chia sẻ: “Nhiều năm qua, gia đình chúng tôi có thể sống thuận hòa, bảo bọc yêu thương nhau chính là nhờ vào việc lấy sự gương mẫu làm gốc. Tôi luôn dạy con cháu điều đầu tiên là phải biết lễ nghĩa, biết trước biết sau và biết cách đối đãi với ông bà, cha mẹ. Chính nếp nhà hiếu thuận ấy là sợi dây gắn kết, giúp các thành viên trưởng thành và biết sống yêu thương".

Tinh thần hiếu thuận cũng là viên ngọc quý trong văn hóa các dân tộc tại Đắk Lắk. Với người M'nông, lòng tôn kính dành cho đấng sinh thành và các bậc trưởng bối trong dòng họ luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt. Những nghi lễ như: Lễ mừng thọ, Lễ tạ ơn cha mẹ của người con sau khi trưởng thành không chỉ là tín ngưỡng mà là sự khẳng định giá trị đạo đức: “Lớn lên nhờ dòng sữa mẹ, trưởng thành nhờ sự bảo ban của cha”.

Mới đây, ông Y Mang Ênuôl (71 tuổi) và cụ bà H’Ngỗn Bkrông (68 tuổi) ở buôn M’liêng, xã Đắk Liêng vừa được con cháu tổ chức mừng thọ. Theo phong tục của người M'nông, khi trong gia đình có người từ 60 tuổi trở lên, con cháu sẽ tổ chức lễ mừng thọ. Nghi lễ được tiến hành đơn giản nhưng trang trọng, thể hiện sự trân quý đối với người cao tuổi. Trước đây, theo phong tục, lễ mừng thọ thường do người con gái cả đứng ra tổ chức nhưng ngày nay tất cả con cái trong gia đình đều có thể cùng nhau chuẩn bị lễ để thể hiện tinh thần hiếu thảo và sự sẻ chia trách nhiệm. Lễ mừng thọ của người M'nông không chỉ là nghi lễ cầu chúc sức khỏe cho người cao tuổi mà còn là biểu hiện sinh động của đạo hiếu, tinh thần cộng đồng và sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.

Hình ảnh đại gia đình cùng quây quần bên nhau dịp lễ Tết đã trở thành biểu tượng đẹp của người Việt.

Ông Y Mang Ênuôl tâm sự: “Đây không chỉ là lễ mừng thọ của vợ chồng tôi, mà còn là dịp để con cháu thể hiện tấm lòng, sự quan tâm với ông bà, cha mẹ. Cũng nhờ buổi lễ này mà lớp trẻ hiểu rõ hơn về phong tục tập quán và truyền thống quý báu của cha ông”.

Chính những câu chuyện thực tiễn từ mỗi nếp nhà, mỗi buôn làng đã chứng minh rằng, dù xã hội có hiện đại đến đâu, những giá trị về sự hiếu thuận và lòng biết ơn vẫn luôn là báu vật tinh thần vô giá, giúp gia đình mãi là bến đỗ bình yên nhất của mỗi con người.

Khả Lê