Tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, chiều 19/8 Quốc hội thảo luận ở tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản.

Thảo luận tại Tổ số 16, đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đóng góp các ý kiến về định hướng hoàn thiện chính sách, pháp luật đối với Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản. 

Tháo gỡ căn cơ điểm nghẽn đất đai

Thảo luận về dự thảo Luật Đất đai, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh sự cần thiết phải nhìn thẳng vào những vướng mắc lịch sử cùng thực tiễn tại các tỉnh Tây Nguyên trước đây.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Theo đại biểu, trải qua nhiều thời kỳ, địa bàn rộng, nguồn lực quản lý hạn chế, việc quản lý đất rừng có thời điểm chưa chặt chẽ; một số diện tích bị xâm canh, lấn chiếm, phá rừng làm nương rẫy rồi tổ chức sản xuất nông nghiệp kéo dài. Có nơi người dân sử dụng trước khi thành lập Ban quản lý rừng hoặc Vườn quốc gia, sau nhiều năm đã hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp ổn định; người đang sử dụng lại là đồng bào DTTS tại chỗ, hộ nghèo, cận nghèo, đất đó là nguồn sinh kế chính. Việc thu hồi toàn bộ để trồng lại rừng rất khó khăn, có nơi không khả thi. 

Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk tham dự phiên thảo luận tổ. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Vì vậy, đại biểu kiến nghị rà soát Điều 83 dự thảo Luật theo hướng: Đất có nguồn gốc lâm trường hoặc thuộc quy hoạch lâm nghiệp nhưng thực tế không còn rừng, đã được hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định từ trước thời điểm do Luật xác định, không có tranh chấp, phù hợp phương án xử lý đất do lịch sử để lại và không thuộc diện tích phải bảo vệ hoặc phục hồi rừng thì được xem xét điều chỉnh quy hoạch, giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Không áp dụng cơ chế này đối với hành vi phá rừng, lấn, chiếm đất phát sinh sau thời điểm Luật xác định hoặc trường hợp đầu cơ, nhận chuyển nhượng trái pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang đề nghị kết nối chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS tại Điều 15 với cơ chế xử lý đất lâm nghiệp tại Điều 83; cần ưu tiên giải pháp ổn định tại chỗ.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Đóng góp vào các điều khoản cụ thể của dự thảo Luật Đất đai, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị làm rõ các giải thích từ ngữ tại Điều 3 và Khoản 2 Điều 15 liên quan đến "hộ gia đình sử dụng đất" và "cá nhân là người dân tộc thiểu số". Do đặc thù gia đình nhiều thế hệ ở vùng đồng bào DTTS, luật cần quy định rõ đối tượng thụ hưởng chính sách là từng cá nhân hay người đại diện hộ gia đình để địa phương có căn cứ thống nhất khi thực thi.

Về thẩm quyền tại Điều 76, đại biểu đề xuất giao thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất cho UBND cấp tỉnh nhằm bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời thích ứng với biến động thị trường và đẩy nhanh tiến độ dự án.

Đối với chính sách hỗ trợ khi thu hồi đất tại Điều 47, đại biểu kiến nghị luật hóa cụ thể các nội dung như hỗ trợ ổn định sản xuất kinh doanh, di dời vật nuôi, đào tạo và chuyển đổi nghề nghiệp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, hạn chế phát sinh đơn thư khiếu nại. Ngoài ra, cơ chế quản lý và sử dụng nguồn thu từ việc cho thuê đất ngắn hạn tại Điều 41 cũng cần được quy định chặt chẽ, minh bạch về mặt tài chính. 

Cắt giảm các "giấy phép con", hoàn thiện quy định kinh doanh bất động sản

Góp ý đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh tập trung phân tích nhiều quy định then chốt. 

Về điều kiện kinh doanh tại Điều 7, quy định tỷ lệ vốn chủ sở hữu 15%, hoặc 20% đối với từng dự án hiện chưa xác định rõ thời điểm kiểm tra, dễ dẫn đến việc hiểu và áp dụng không đồng nhất, khiến dòng tiền của nhà đầu tư bị đóng cứng khi triển khai đồng thời nhiều dự án. Luật cần làm rõ tỷ lệ vốn đối ứng gắn với các mốc thời gian cụ thể như thời điểm quyết định chủ trương đầu tư hoặc thời điểm huy động vốn.

Đại biểu Lê Đào An Xuân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu thảo luận tại phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Liên quan đến quy định bắt buộc áp dụng mã định danh điện tử tại Điều 10, đại biểu đánh giá cao xu hướng chuyển đổi số nhưng đề nghị áp dụng linh hoạt theo lộ trình thực tế. Đối với quy định tiền đặt cọc tại Khoản 5 Điều 18, đại biểu Lê Đào An Xuân cho rằng việc khống chế mức đặt cọc không quá 5% chỉ nên áp dụng cho việc giữ chỗ sớm ở các dự án chưa đủ điều kiện kinh doanh nhằm phục vụ mục đích thăm dò thị trường qua tài khoản phong tỏa; còn đối với bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh thì nên để các bên tự do thỏa thuận theo nguyên tắc thị trường. Đại biểu cũng kiến nghị xóa bỏ các dạng "giấy phép con" không cần thiết tại Điều 19 và Điều 23.

Điều 30 (Khoản 4 - Điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án), quy định chủ đầu tư phải "hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính" mới được chuyển nhượng sẽ gây khó khăn trong triển khai thực tế. Nhiều dự án bị đình trệ, thiếu thanh khoản hoặc chủ đầu tư yếu năng lực muốn chuyển nhượng để cứu dự án nhưng không thể vì chưa có tiền nộp thuế, dẫn đến lãng phí nguồn lực. Đại biểu đề nghị cho phép chuyển nhượng bao gồm cả nghĩa vụ tài chính chuyển giao cho nhà đầu tư mới và ràng buộc rõ trách nhiệm trong hợp đồng chuyển nhượng…

Lan Anh