Bài toán kinh tế gia đình trước áp lực “bão giá”

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và trong nước có nhiều biến động, việc tăng giá của một số mặt hàng thiết yếu đang tác động trực tiếp đến từng ngõ ngách, từng hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Áp lực chi tiêu không chỉ là câu chuyện của riêng người thu nhập thấp mà ngay cả những gia đình công chức, người lao động có thu nhập ổn định cũng đang phải đau đầu tính toán từng khoản để “vừa vặn” với chiếc ví của mình.

Chênh vênh theo giá cả

Dạo quanh các chợ truyền thống lớn trên địa bàn phường Buôn Ma Thuột hay các siêu thị, không khí mua sắm phần nào chậm lại. Thay vì thoải mái lựa chọn như trước, hầu hết người tiêu dùng hiện nay đều có chung một tâm lý là thắt chặt chi tiêu.

Chị Đặng Thị Lan (phường Ea Kao), một nhân viên văn phòng với mức lương hơn 7 triệu đồng/tháng chia sẻ: “Mấy tháng gần đây, đi chợ cảm giác tiền trong ví vơi đi rất nhanh. Từ mớ rau, cân thịt, con cá đến giá gas, giá nước... cái gì cũng nhích lên. Thậm chí tiền thu gom rác cũng tăng lên gấp rưỡi. Cộng dồn lại thì khoản chi phí sinh hoạt hằng tháng đã đội lên gần 20%."

Thay vì thoải mái lựa chọn như trước, hầu hết người tiêu dùng hiện nay đều có chung một tâm lý là thắt chặt chi tiêu. 
Thay vì thoải mái lựa chọn như trước, hầu hết người tiêu dùng hiện nay đều có chung một tâm lý là thắt chặt chi tiêu. 

Không chỉ khu vực đô thị, tại các xã trong tỉnh, áp lực chi tiêu cũng hiện hữu rõ nét. Đặc biệt, đối với các hộ gia đình nông dân, thu nhập phụ thuộc lớn vào giá cả nông sản, sự bấp bênh của thị trường vật tư nông nghiệp càng làm gia tăng gánh nặng tài chính. Dù giá sầu riêng và cà phê có thời điểm tăng cao, nhưng chi phí đầu vào đội lên cũng khiến biên lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp đáng kể. Như gia đình bà Lê Thị Thu (xã Ea Ning) đang canh tác 1 ha cà phê. Tuy giá cà phê năm nay khá ổn, nhưng do chi phí thuê nhân công, mua vật tư lại cao hơn so với mọi năm nên lợi nhuận thu được “không ổn” như giá cà phê. Bà Thu cho biết: “Nếu các năm trước, 1 ha cà phê đem về cho gia đình thu nhập từ 200 đến 250 triệu đồng sau khi trừ chi phí đầu tư thì nay gia đình tôi chỉ thu được khoảng 150 triệu đồng/ha.”

Đáng lo ngại nhất trước biến động giá cả là lực lượng lao động tự do, công nhân làm thuê, người bán hàng rong hay những hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Thu nhập bấp bênh, không có khoản tích lũy, họ là đối tượng chịu tổn thương lớn nhất khi giá xăng dầu tăng kéo theo chi phí vận chuyển và giá thành của mọi mặt hàng thiết yếu đều tăng theo.

Anh Nam Dương (xã Hòa Phú), một tài xế xe ôm công nghệ tâm sự: “Giá xăng dầu cứ lên xuống thất thường, trong khi cước xe không thể tăng tương ứng. Tiền ăn uống, sinh hoạt hằng ngày của gia đình 4 người đều trông chờ vào tay tôi mỗi ngày. Có những hôm chạy từ sáng đến tối mịt, tính ra khoản thu nhập chẳng còn lại bao nhiêu sau khi trừ tiền xăng và bảo dưỡng xe”.

Cùng vượt "bão giá"

Trước áp lực chi tiêu đè nặng, nhiều người đang thể hiện tính linh hoạt cao trong việc quản lý tài chính cá nhân. Xu hướng “thắt lưng buộc bụng”, ưu tiên mua sắm hàng hóa sản xuất trong nước, tận dụng nông sản địa phương theo mùa vụ và cắt giảm những khoản chi tiêu xa xỉ đang trở thành “bí quyết sinh tồn” của nhiều gia đình.

Trong khi đó, trước những biến động của thị trường, công tác quản lý vĩ mô tại Đắk Lắk đang thể hiện sự chủ động bám sát thực tiễn. Không chỉ dừng lại ở việc theo dõi số liệu, các cơ quan chức năng còn thâm nhập sâu vào diễn biến cung cầu để triển khai đồng bộ các giải pháp thiết lập kỷ cương thị trường, bảo vệ người tiêu dùng và giữ vững an sinh xã hội.

Sự bấp bênh của thị trường vật tư nông nghiệp càng làm gia tăng gánh nặng tài chính cho người nông dân. Ảnh: K.Lê
Sự bấp bênh của thị trường vật tư nông nghiệp càng làm gia tăng gánh nặng tài chính cho người nông dân.

Tại tuyến đầu, lực lượng chức năng và Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Đắk Lắk duy trì kiểm soát nghiêm ngặt hoạt động thương mại, buộc các cơ sở kinh doanh từ chợ truyền thống đến siêu thị phải niêm yết và bán đúng giá. Việc siết chặt kỷ luật này kịp thời ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng hay buôn bán hàng giả, giúp thị trường ổn định và người dân an tâm tiếp cận hàng hóa thiết yếu với giá hợp lý.

Song song với các biện pháp răn đe, tỉnh còn đẩy mạnh bình ổn giá và kết nối cung cầu nhằm duy trì lưu thông hàng hóa thông suốt, ngăn chặn từ gốc tình trạng khan hiếm giả tạo. Qua đó, không chỉ kìm hãm đà tăng giá mà còn bảo vệ thiết thực sức mua của người có thu nhập thấp trước áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng.

Cuộc sống hiện đại luôn đi kèm với những thách thức từ thị trường. Tuy nhiên, với tinh thần đoàn kết, sự chủ động thích ứng của người dân cùng sự đồng hành sát sao của các ngành, các cấp, tin rằng người dân Đắk Lắk sẽ vượt qua giai đoạn biến động này, giữ vững sự ổn định và phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn tỉnh nhà.

Khả Lê

Ý kiến của bạn