Chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng kỹ thuật và liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng phát triển kinh tế cho nông dân. Với sự đồng hành của hợp tác xã trong hướng dẫn quy trình canh tác, chăm sóc và bao tiêu, cây chanh dây từng bước khẳng định tiềm năng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, làm giàu cho người dân trên vùng đất Ea Riêng.

Chuyển đổi cây trồng nâng cao hiệu quả kinh tế

Đầu năm 2026, gia đình ông Nguyễn Văn Hạnh (thôn 5) mua lại 6 sào đất của một người dân trên địa bàn xã. Cuối tháng 4/2026, gia đình bắt đầu xuống giống 500 gốc chanh dây với kỳ vọng nâng cao thu nhập từ cây trồng mới.

Mô hình trồng chanh dây của gia đình ông Nguyễn Văn Hạnh, thôn 5, xã Ea Riêng mang lại nguồn thu nhập cao.

Được biết, mặc dù gia đình có khá nhiều diện tích đất, nhưng trước nay lại chủ yếu trồng keo và cà phê nên khi bắt tay vào trồng chanh dây, ông Hạnh không tránh khỏi bỡ ngỡ và lo lắng. Bởi cây chanh dây dù mang lại hiệu quả kinh tế cao nhưng đòi hỏi người trồng phải nắm vững kỹ thuật từ khâu làm giàn, xuống giống đến chăm sóc, bón phân, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh; đặc biệt, vốn đầu tư ban đầu cho mô hình này không hề nhỏ.

Trước thực tế đó, thông qua sự tư vấn, hỗ trợ của Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ Bảo An, gia đình ông Hạnh được hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và theo dõi quá trình sinh trưởng của cây. Nhờ đó, chỉ sau hơn 4 tháng, vườn chanh dây phát triển xanh tốt và đã cho thu hoạch vụ đầu tiên.

Ông Hạnh cho biết: “Trồng chanh dây dù chi phí cao nhưng nhanh thu hoạch. Nguồn thu cũng ổn định và cao hơn so với các loại cây trồng khác. Với 6 sào đất trồng chanh dây, gia đình đã đầu tư khoảng 80 triệu đồng để làm giàn, hệ thống tưới, phân bón, giống cây… Sau đợt thu đầu tiên với hơn 8 tấn quả, giá bán tại thời điểm thu hoạch khoảng 10.000 đồng/kg, doanh thu mang lại trên 80 triệu đồng. Như vậy, chỉ sau vụ đầu tiên đã hoàn đủ vốn đầu tư. Nếu chăm sóc tốt, mỗi lần xuống giống như vậy sẽ cho thu khoảng 3 - 4 đợt, đây là nguồn thu đáng kể cho gia đình so với trồng keo hay cây cà phê”.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi cây trồng không đơn thuần là thay thế loại cây có hiệu quả thấp bằng cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Để cây trồng phát triển ổn định, thời gian qua HTX đã hỗ trợ, trang bị kiến thức, kỹ năng canh tác, tiếp cận tiến bộ kỹ thuật và bao tiêu đầu ra cho sản phẩm chanh dây của tất cả bà con nông dân trên địa bàn xã. Theo đó, cứ đến mùa vụ thu hoạch, HTX sẽ liên kết với doanh nghiệp đến thu mua tận vườn cho bà con với giá cả theo thị trường tại thời điểm đó.

Hỗ trợ từ kỹ thuật đến đầu ra

Theo ông Trần Bá Dân, Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bảo An, năm 2019, HTX đã phối hợp với một doanh nghiệp đưa giống chanh dây về địa phương. Thời điểm đó, do chưa có kinh nghiệm trồng, chăm sóc và còn lo ngại về hiệu quả kinh tế nên người dân chưa mạnh dạn phát triển loại cây trồng này. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, khi thấy vườn chanh dây bắt đầu cho thu hoạch và mang lại hiệu quả kinh tế thì bà con mới dần tin tưởng, đầu tư trồng chanh dây.

Cán bộ xã Ea Riêng và đại diện HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bảo An tham quan mô hình chanh dây của gia đình ông Nguyễn Văn Hạnh.

Đến nay, toàn xã hiện có khoảng 50 ha đất trồng cây chanh dây. Diện tích cây trồng cũng đang từng bước được mở rộng nhờ sự tham gia của các hộ dân và hoạt động hỗ trợ, kết nối sản xuất của HTX.

Trong quá trình đồng hành với nông dân, HTX chú trọng hướng dẫn quy trình canh tác, từ kỹ thuật trồng, làm giàn, chăm sóc, bón phân đến sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn, bảo đảm cây sinh trưởng tốt và chất lượng quả đáp ứng yêu cầu thu mua. 

Bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật, HTX còn là cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp thu mua. Sản phẩm chanh dây sau thu hoạch được liên kết vận chuyển đến nhà máy tại tỉnh Gia Lai để chế biến, phục vụ xuất khẩu. Việc tổ chức liên kết tiêu thụ giúp người trồng có thêm đầu ra cho sản phẩm, giảm bớt áp lực tìm kiếm thị trường và yên tâm đầu tư sản xuất.

Theo ông Dân, năng suất chanh dây bình quân có thể đạt từ 20 - 25 tấn/ha/năm. Trong điều kiện sản xuất thuận lợi, giá bán phù hợp, lợi nhuận sau khi trừ chi phí có thể đạt khoảng 120 - 150 triệu đồng/ha/năm. Ngoài trồng thuần, chanh dây còn có thể trồng xen với nhiều loại cây như cà phê, cao su, bắp… tạo thêm nguồn thu trong thời gian chờ cây trồng chính cho thu hoạch.

Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của cây chanh dây phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có kỹ thuật chăm sóc, chi phí đầu tư, chất lượng quả và biến động giá thị trường. Vì vậy, HTX tiếp tục vận động các hộ tham gia liên kết, tuân thủ quy trình sản xuất thống nhất và phát triển diện tích phù hợp với khả năng tổ chức sản xuất, nhu cầu tiêu thụ.

Từ thực tế tại Ea Riêng, có thể thấy sự đồng hành của HTX đã giúp người dân có thêm cơ sở để mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, khai thác hiệu quả diện tích đất và từng bước nâng cao thu nhập. Đây cũng là hướng đi thiết thực nhằm gắn nâng cao năng lực nghề cho lao động nông thôn với nhu cầu phát triển kinh tế tại địa phương, góp phần cải thiện sinh kế và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững.

Hoàng Tuyết - Thúy Hồng