Khi xác định công nghiệp xanh là hướng đi chiến lược, bài toán đặt ra là Đắk Lắk cần kiến tạo một không gian đầu tư đủ sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

Khi các tiêu chuẩn về môi trường, phát triển bền vững và quản trị doanh nghiệp trở thành “giấy thông hành”, hạ tầng xanh và môi trường đầu tư thông thoáng sẽ là yếu tố quyết định để thu hút những dòng vốn chất lượng cao.

Cạnh tranh từ chính sách thu hút đầu tư
Trong nhiều năm, lợi thế của một địa phương thường được nhìn nhận qua quỹ đất sạch, chi phí nhân công hay các chính sách ưu đãi. Tuy nhiên, cùng với xu thế chuyển đổi xanh và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, “cuộc chơi” đã thay đổi.
Theo ông Trần Phương Lam, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn N&G Nam Trung Bộ, điều nhà đầu tư quan tâm hiện nay là chất lượng hạ tầng, chất lượng dịch vụ và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Chỉ khi xây dựng được những khu công nghiệp hiện đại, đồng bộ và thân thiện với môi trường, địa phương mới có thể thu hút các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và có sức lan tỏa đối với nền kinh tế.
Đối với Đắk Lắk, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết khi tỉnh đang sở hữu không gian phát triển mới, kết nối vùng nguyên liệu rộng lớn của Tây Nguyên với hệ thống cảng biển và logistics ven biển. Đây là lợi thế mà không nhiều địa phương có được. Song, lợi thế địa lý chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành một môi trường đầu tư hiện đại, minh bạch và thuận lợi.

Đắk Lắk có nguồn nguyên liệu dồi dào phục vụ cho các cụm công nghiệp. Ảnh: CTV

Thực tế từ các doanh nghiệp cho thấy, trước khi quyết định đầu tư, doanh nghiệp không chỉ tính toán chi phí thuê đất, mà còn cân nhắc tổng chi phí vận hành trong suốt vòng đời dự án. Đó là chi phí logistics, năng lượng, thời gian thực hiện thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ các quy định về môi trường và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính những yếu tố này đang tạo nên sự khác biệt trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương.
Theo đại diện Công ty CP Capella Quảng Nam, các khu công nghiệp trong giai đoạn mới cần chuyển từ mô hình “cho thuê đất công nghiệp” sang mô hình “cung cấp nền tảng sản xuất xanh”. Điều đó đồng nghĩa, nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm mặt bằng sản xuất mà còn kỳ vọng một hệ thống hạ tầng đồng bộ, dịch vụ chuyên nghiệp và môi trường đầu tư đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Đầu tư hạ tầng
Nếu coi thu hút đầu tư là mục tiêu thì hạ tầng xanh chính là nền móng để hiện thực hóa mục tiêu ấy. Theo các chuyên gia, khu công nghiệp xanh không chỉ được đánh giá bằng tỷ lệ lấp đầy hay quy mô diện tích, mà còn ở khả năng giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Vì vậy, hạ tầng xanh phải được tính toán ngay từ khâu quy hoạch.
Ông Trần Phương Lam cho rằng các khu công nghiệp cần được đầu tư đồng bộ theo hướng sử dụng năng lượng tái tạo, ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận hành, nâng cao hiệu quả sử dụng nước và xử lý chất thải. Điều này góp phần trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư cho tỉnh.
Cùng quan điểm đó, đại diện Công ty CP Capella Quảng Nam đề xuất các khu, cụm công nghiệp mới cần được đầu tư theo tiêu chuẩn cao hơn với hệ thống quan trắc môi trường tự động, quản lý năng lượng, hạ tầng số, hồ điều hòa, thu gom và tái sử dụng nước sau xử lý nhằm giảm chi phí vận hành, tăng hiệu quả khai thác hạ tầng và tạo niềm tin cho các nhà đầu tư thứ cấp.
Ở góc độ quản lý nhà nước, Sở Công Thương Đắk Lắk xác định: Vướng mắc hiện nay không nằm ở quy hoạch mà ở nguồn lực đầu tư hạ tầng và cơ chế tổ chức thực hiện. Nhiều cụm công nghiệp vẫn thiếu hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đặc biệt là hệ thống xử lý nước thải tập trung, giao thông kết nối và quỹ đất sạch, công tác giải phóng mặt bằng chậm, nguồn lực đầu tư phân tán...
Để tháo gỡ những điểm nghẽn đó, ngành Công Thương đề xuất tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, điện, nước; hoàn thiện hệ thống xử lý môi trường trước khi đưa các cụm công nghiệp vào hoạt động; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa tại chỗ”. Song song với đó là lựa chọn những nhà đầu tư hạ tầng có năng lực, kinh nghiệm và khả năng thu hút các dự án “mỏ neo”, tạo hiệu ứng lan tỏa đối với các doanh nghiệp vệ tinh.

Nam Khánh