Nếu hạ tầng xanh tạo nên sức hấp dẫn ban đầu thì khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của một nền công nghiệp.

Theo đánh giá của Sở KH - CN, Đắk Lắk đang từng bước đầu tư hạ tầng công nghiệp, phát triển hạ tầng số và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong sản xuất, song mô hình phát triển vẫn chủ yếu dựa vào các lợi thế truyền thống. Trong khi đó, yêu cầu về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế đang đặt ra những tiêu chuẩn hoàn toàn mới đối với các khu, cụm công nghiệp.

Những lợi thế đặc biệt sau sáp nhập tỉnh đã mở ra cho Đắk Lắk cơ hội hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất nguyên liệu, chế biến sâu, logistics đến xuất khẩu. Tuy nhiên, chuỗi giá trị ấy sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu nền tảng khoa học, công nghệ và dữ liệu số. Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng phát triển khu công nghiệp trong giai đoạn mới không chỉ dừng lại ở việc đầu tư hạ tầng mà phải hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
TS. Bùi Thanh Luân, Phó Chủ tịch Chi hội Robot Việt Nam, nhận định: Khu công nghiệp thế hệ mới không còn đơn thuần là nơi bố trí mặt bằng sản xuất, mà phải tích hợp hạ tầng số, năng lượng xanh, tự động hóa, logistics thông minh và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Đây không chỉ là xu hướng của nhiều quốc gia mà còn là hướng đi tất yếu của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Ở góc độ doanh nghiệp, Công ty CP Capella Quảng Nam cũng cho rằng các khu công nghiệp trong tương lai phải được đầu tư theo hướng thông minh với hệ thống quan trắc môi trường tự động, quản lý năng lượng, hạ tầng số và nền tảng điều hành tập trung. Đây không chỉ là yêu cầu của phát triển xanh mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Hoạt động chế biến thủy sản tại Khu công nghiệp Hòa Hiệp. Ảnh: Thanh Xuân

Theo Sở KH - CN, thời gian qua nhiều doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền chế biến hiện đại, ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch, tự động hóa, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số trong quản trị sản xuất. Tuy nhiên, chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến chế biến sâu chưa thật sự hoàn chỉnh. Nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa, logistics thông minh và đổi mới sáng tạo vẫn còn thiếu. 

Do vậy, Sở KH - CN đã đề xuất xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý công nghiệp và logistics; đẩy mạnh ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) trong quy hoạch, quản lý hạ tầng và giám sát môi trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đào Mỹ, cho biết: Đắk Lắk sẽ tập trung tái cấu trúc không gian và nâng cao chất lượng hạ tầng các khu, cụm công nghiệp; thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp đầu tàu đầu tư vào chế biến sâu các sản phẩm chủ lực; ưu tiên phát triển các trung tâm logistics, kho lạnh, trung tâm phân phối để hình thành hành lang kinh tế công nghiệp - logistics liên thông từ vùng nguyên liệu đến cảng biển.

Đồng thời, tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và ban hành danh mục các dự án trọng điểm về hạ tầng khu, cụm công nghiệp, chế biến sâu, logistics cùng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo môi trường đầu tư thông thoáng, thu hút hiệu quả các nhà đầu tư chiến lược.

Khánh Quỳnh