Việc triển khai xăng E10 trên phạm vi toàn quốc, trong đó có Đắk Lắk, không chỉ là thay đổi một chủng loại nhiên liệu, mà là sự vận động đồng bộ của cả chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới nhiều biến động, việc chủ động nguồn cung trong nước, giảm phụ thuộc nhập khẩu và đa dạng hóa nhiên liệu trở thành yêu cầu cấp thiết.

Xăng E10 tiến vào thị trường sớm

Từ ngày 30/4/2026, xăng E10 chính thức được đưa ra thị trường, sớm hơn 1 tháng so với mục tiêu ban đầu (1/6/2026). Động thái này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và nỗ lực lớn của các cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có Bộ Công Thương và các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường năng lượng còn tiềm ẩn nhiều khó khăn.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông kéo dài ảnh hưởng lớn đến thị trường năng lượng thế giới, làm gia tăng rủi ro về nguồn cung và chi phí nhiên liệu, việc đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng. Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương đã chủ động đẩy nhanh tiến độ, rốt ráo thực hiện các hoạt động đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng ngay từ trong tháng 4 để rút ngắn lộ trình này.

Một trong những động lực quan trọng là bài toán an ninh năng lượng. Hiện nay, Việt Nam vẫn phụ thuộc khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu vào nhập khẩu. Trong bối cảnh biến động địa chính trị, việc phát triển nguồn nhiên liệu sinh học nội địa giúp giảm phụ thuộc, tăng tính chủ động và ổn định thị trường.

Ethanol - thành phần chính của E10 có thể sản xuất từ nguyên liệu trong nước, tạo chuỗi giá trị liên kết giữa nông nghiệp và công nghiệp chế biến. Theo các chuyên gia, đây là hướng đi chiến lược, giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn cung thay vì lệ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu.

Ở góc độ môi trường, xăng E10 mang lại lợi ích đáng kể. Theo tính toán của các nhà khoa học, đốt 1 lít xăng khoáng phát thải khoảng 2,3 - 2,5 kg CO₂. Với mức tiêu thụ khoảng 1 triệu m³ xăng mỗi tháng, lượng phát thải có thể lên tới 2,5 triệu tấn CO₂. Việc thay thế dần xăng khoáng bằng xăng sinh học E10 sẽ góp phần giảm đáng kể lượng khí thải, cải thiện chất lượng không khí và thực hiện các cam kết giảm phát thải.

Một trong những yếu tố giúp xăng E10 có cơ hội phổ biến là mức độ tương thích cao. Theo đánh giá của các chuyên gia, loại xăng này phù hợp với hơn 90% phương tiện đang lưu hành hiện nay, đặc biệt là các dòng xe đời mới. Bên cạnh đó, xăng E10 RON 95-III thường thấp hơn RON 95-III khoảng 500 đồng/lít. Đây được xem là lực hút quan trọng để người tiêu dùng chuyển đổi.

Theo ông Trần Văn Hùng, Phó Giám đốc Chi nhánh Petrolimex Phú Yên, việc triển khai xăng sinh học E10 không chỉ là yêu cầu theo lộ trình của Chính phủ mà còn là bước đi cần thiết để bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn. Trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng thế giới, E10 sẽ góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn xăng khoáng nhập khẩu, đồng thời tạo thêm dư địa chủ động về nguồn cung trong nước.

Xe ô tô cá nhân đổ xăng E10 tại một cửa hàng xăng dầu. Ảnh: H. Tuyết

Chuyển đổi có kiểm soát

Theo định hướng, xăng E10 sẽ từng bước thay thế xăng khoáng, trong khi E5 RON92 vẫn được duy trì đến hết năm 2030 nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi không gây xáo trộn. Cách làm này giúp thị trường có “độ trễ” cần thiết, tránh gây áp lực cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Việc đưa xăng E10 vào sử dụng sớm hơn dự kiến không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn là bước đi chiến lược. Từ tự chủ năng lượng đến giảm phát thải, từ nâng cấp hạ tầng đến thay đổi thói quen tiêu dùng, tất cả đang cùng hội tụ trong một lộ trình chung. Xăng E10 vì vậy không chỉ là một loại nhiên liệu, mà là “cánh cửa” mở ra giai đoạn phát triển mới cho ngành năng lượng Việt Nam.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, lộ trình chuyển đổi sang E10 không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà còn thúc đẩy hình thành chuỗi sản xuất - cung ứng nhiên liệu sinh học trong nước. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng thị trường năng lượng hiện đại, bền vững, thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp đầu mối, địa phương để theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời điều chỉnh chính sách khi cần thiết. Đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, giám sát chất lượng xăng dầu, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và tạo niềm tin đối với nhiên liệu sinh học.

Ông Nguyễn Thái Bình, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Petrolimex Đắk Lắk cho biết, trước mắt công ty sẽ thực hiện chuyển đổi xăng RON 95-III sang xăng E10 RON 95-III, các cửa hàng xăng dầu đang bán xăng 95-V sẽ tiếp tục bán xăng RON 95-V. Sau khi tập đoàn thông báo về lộ trình chuyển đổi, công ty sẽ triển khai đến các đơn vị. Dự kiến, toàn hệ thống cửa hàng của công ty sẽ hoàn tất việc chuyển đổi sang xăng E10 trước ngày 1/6/2026.

Ở góc độ người tiêu dùng, nhiều ý kiến bày tỏ kỳ vọng quá trình chuyển đổi phải được triển khai minh bạch, thuận tiện. Anh Nguyễn Văn Phước (phường Tân Lập) chia sẻ: “Chỉ cần xăng E10 có mức giá hợp lý, chất lượng ổn định và không gây hại cho động cơ, người dân sẽ rất sẵn lòng ủng hộ. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cần cung cấp thông tin kỹ thuật rõ ràng để người dùng thực sự yên tâm”. Anh Phước cũng cho biết thêm, trong chuyến du lịch dịp lễ 30/4 - 1/5 vừa qua, anh đã trải nghiệm đổ đầy bình xăng E10 cho xe ô tô cá nhân, sau lộ trình di chuyển hơn 200 km, xe vẫn vận hành ổn định, không có dấu hiệu bất thường.

Hoàng Tuyết - Hồ Như