Chiều 11/11, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Qua thảo luận, các đại biểu đánh giá cao sự cần thiết của việc sửa đổi luật, đồng thời đóng góp nhiều ý kiến hoàn thiện cơ sở pháp lý, chuyển đổi phương thức quản lý sang kỹ thuật số, kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm theo chuỗi giá trị.

Phát biểu tại nghị trường, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang ứng dụng công nghệ số để nhận diện sớm các nguy cơ.

Theo đại biểu, việc quản lý thực phẩm và nguyên liệu nhập khẩu cần đi thẳng vào kiểm soát chuỗi cung ứng, xóa bỏ kẽ hở pháp lý tại các quy định liên quan. Thực tế cho thấy người tiêu dùng hiện rất thiếu thông tin và công cụ để tự bảo vệ trước vấn nạn thực phẩm thật, giả lẫn lộn.

Do đó, dự thảo luật cần giao cơ quan chức năng chủ trì vận hành nền tảng số truy xuất nguồn gốc quốc gia, công khai ứng dụng di động để người dân quét mã tra cứu thông tin nhật ký sản xuất, chứng nhận an toàn cũng như lịch sử xử phạt của cơ sở.

Quang cảnh phiên làm việc. Ảnh: quochoi.vn

Đi liền với đó, đại biểu đề xuất thiết lập cơ chế cảnh báo vi phạm liên thông tự động. Khi cơ sở bị kết luận vi phạm nghiêm trọng, hệ thống dữ liệu quốc gia phải tự động cập nhật vào danh sách cảnh báo trong vòng 24 giờ; các sàn thương mại điện tử, ứng dụng giao đồ ăn cũng phải tự động ngắt kết nối hoặc hiển thị cảnh báo.

Ngoài ra, việc định kỳ hằng tuần công khai danh sách cơ sở bảo đảm an toàn và cơ sở vi phạm, kết hợp trích tỷ lệ từ tiền phạt để khen thưởng nguồn tin tố giác chính xác sẽ giúp huy động sự giám sát của toàn xã hội, hình thành thói quen tiêu dùng an toàn.

Bên cạnh nguy cơ ngộ độc cấp tính trước mắt, vấn đề cảnh báo dinh dưỡng đối với các bệnh không lây nhiễm dài hạn cũng được đặt ra bức thiết. Đại biểu cho rằng một khoảng trống lớn hiện nay là luật chưa quan tâm đúng mức đến nguy cơ sức khỏe dài hạn từ đường, muối và chất béo chuyển hóa trong hàng nghìn loại thực phẩm bao gói sẵn. Bảng thành phần chữ nhỏ ở mặt sau bao bì rất khó nhận biết đối với người già và trẻ em.

Vì vậy, dự thảo cần bổ sung quy định bắt buộc gắn nhãn cảnh báo trực quan ở mặt trước bao bì đối với sản phẩm vượt ngưỡng dinh dưỡng khuyến cáo, coi đây là công cụ điều tiết thông tin để người tiêu dùng lựa chọn sáng suốt và thúc đẩy nhà sản xuất tự điều chỉnh công thức.

Chính phủ có thể quy định ngưỡng giới hạn, lộ trình chuyển đổi 2 - 3 năm, có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời quy định thống nhất một đầu mối phụ trách nhằm tránh chồng chéo.

Đại biểu tham dự phiên làm việc. Ảnh: quochoi.vn

Quan tâm đến việc tạo thuận lợi cho sản xuất - kinh doanh, việc minh bạch quy trình thủ tục hành chính, đặc biệt là hoạt động cấp giấy chứng nhận đối với thực phẩm xuất khẩu đại biểu cho rằng, hoạt động xuất khẩu luôn gắn chặt với tiến độ giao hàng; nếu quy định không rõ ràng hoặc thủ tục kéo dài sẽ làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

Đại biểu kiến nghị luật cần xác lập chuẩn mực công khai đầu mối tiếp nhận, thành phần hồ sơ và thời hạn giải quyết; tuyệt đối không phát sinh giấy tờ ngoài quy định. Mọi quyết định từ chối, tạm dừng hoặc thu hồi giấy chứng nhận phải có căn cứ rõ ràng, văn bản thông báo cụ thể lý do và phạm vi áp dụng, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho tổ chức, cá nhân.

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị quán triệt nguyên tắc quản lý an toàn thực phẩm xuyên suốt theo toàn bộ chuỗi giá trị từ trang trại đến bàn ăn, thay vì kiểm tra từng khâu rời rạc. Việc phân định thẩm quyền giữa các lĩnh vực nông nghiệp, môi trường, y tế và công thương cần đồng bộ từ nuôi trồng, thu hoạch, giết mổ đến chế biến và lưu thông.

Cùng với đó, cần rà soát kỹ quy định về áp dụng pháp luật, làm rõ nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật An toàn thực phẩm khi có sự xung đột với các luật chuyên ngành khác, bảo đảm tính thống nhất và trách nhiệm giải trình cao nhất trong bộ máy quản lý nhà nước.

Cũng trong phiên làm việc chiều nay, các đại biểu xem xét, đánh giá tờ trình, báo cáo thẩm tra về điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ; thảo luận ở tổ về việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ.

Lan Anh (tổng hợp)