Nghị quyết số 72/2022/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Buôn Ma Thuột đã mở thêm dư địa huy động nguồn lực, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đầu tư, tạo động lực phát triển đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên. Việc tiếp tục triển khai hiệu quả nghị quyết có ý nghĩa quan trọng trong khai thác tiềm năng, thu hút đầu tư và nâng cao vai trò kết nối, lan tỏa của Buôn Ma Thuột đối với toàn vùng.

Mở thêm dư địa phát triển

Nghị quyết số 72/2022/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Buôn Ma Thuột quy định 5 nhóm chính sách trọng tâm gồm: tăng dư nợ vay của ngân sách địa phương để đầu tư các dự án trên địa bàn; bổ sung 45% định mức chi thường xuyên tính theo dân số; thí điểm phân cấp thẩm quyền điều chỉnh cục bộ quy hoạch; ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các dự án đủ điều kiện; thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt.

Trong đó, chính sách bổ sung 45% định mức chi thường xuyên đã tạo nguồn lực trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo Giám đốc Sở Tài chính Cao Đình Huy, giai đoạn 2023 - 2026, tổng kinh phí bổ sung cho đô thị Buôn Ma Thuột hơn 1.345 tỷ đồng, bình quân khoảng 336,38 tỷ đồng mỗi năm. Cùng với việc ưu tiên bố trí vốn đầu tư công, nguồn lực này góp phần phục vụ chỉnh trang, nâng cấp đô thị; phát triển giáo dục, y tế, văn hóa; bảo vệ môi trường và chuyển đổi số. Tổng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 đối với các dự án có liên quan trên địa bàn Buôn Ma Thuột trước đây đạt hơn 4.500 tỷ đồng.

Nghị quyết số 72/2022/QH15 đã tạo nguồn lực góp phần phục vụ chỉnh trang, nâng cấp đô thị Buôn Ma Thuột. Ảnh: Thế Hùng

Cơ chế về quy hoạch cùng việc phê duyệt, công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050 tạo cơ sở định hướng không gian phát triển, triển khai các quy hoạch cấp dưới và thu hút đầu tư dài hạn.

Chủ tịch UBND phường Tân Lập Trần Đức Nhật cho biết: Năm 2026, tỷ lệ giải ngân kinh phí sự nghiệp giáo dục trên địa bàn đạt khoảng 95,65%, sự nghiệp kinh tế đạt 94,8% và đầu tư phát triển đạt 89,06%. Địa phương kiến nghị duy trì các cơ chế, chính sách đặc thù đến hết năm 2030, nhất là chính sách bổ sung 45% số chi tính theo tiêu chí dân số trong định mức chi thường xuyên. Đây chính là nguồn lực để địa phương nâng cao chất lượng quản lý đô thị, duy trì hệ thống camera an ninh, dịch vụ công trực tuyến và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Không chỉ tập trung vào khu vực đô thị trung tâm, việc phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù còn gắn với mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết giữa Buôn Ma Thuột với các địa bàn lân cận. Trong không gian phát triển chung, xã Hòa Phú xác định khai thác lợi thế cửa ngõ phía Tây Nam của đô thị Buôn Ma Thuột, gắn phát triển công nghiệp với nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và logistics. Địa phương kiến nghị duy trì các cơ chế, chính sách đặc thù, ưu tiên đầu tư hạ tầng kết nối, khu công nghiệp, vùng sản xuất; hỗ trợ chế biến sâu và phát triển chuỗi giá trị nông sản, tăng cường liên kết với các địa bàn lân cận.

Ở quy mô rộng hơn, liên kết vùng được xác định là hướng đi quan trọng để chuyển hóa lợi thế của Buôn Ma Thuột thành động lực tăng trưởng cho toàn khu vực. Ngành công thương định hướng tăng cường kết nối vùng nguyên liệu Tây Nguyên với các khu công nghiệp, cảng biển và thị trường xuất khẩu; thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến sâu, logistics và đổi mới công nghệ. Qua đó, Buôn Ma Thuột không chỉ phát huy vai trò trung tâm hành chính, kinh tế của tỉnh mà còn từng bước nâng cao khả năng kết nối, lan tỏa động lực phát triển trong khu vực Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ.

Tiếp tục triển khai, phát huy hiệu quả chính sách

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Công Thái, Nghị quyết số 72/2022/QH15 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, mở thêm dư địa và công cụ chính sách cho phát triển Buôn Ma Thuột. Tuy nhiên, kết quả thực hiện các cơ chế, chính sách chưa đồng đều, một số nội dung chưa phát huy hết tiềm năng.

Đối với cơ chế tăng dư nợ vay, tỉnh chưa xây dựng đề án phát hành trái phiếu chính quyền địa phương nên chưa khai thác được nguồn vốn qua hình thức này. Trong khi đó, chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp chưa phát sinh dự án đầu tư mới thuộc đối tượng thụ hưởng; việc thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt chưa đạt kết quả rõ nét. Thực tế này cho thấy cần tiếp tục rà soát điều kiện thực hiện, nhận diện những khó khăn, vướng mắc để hoàn thiện phương thức triển khai, bảo đảm chính sách phát huy hiệu quả thực chất.

Từ nguồn kinh phí bổ sung 45% định mức chi thường xuyên theo Nghị quyết số 72/2022/QH15, các công viên được quan tâm đầu tư, chỉnh trang, góp phần cải thiện cảnh quan và nâng cao chất lượng không gian công cộng đô thị. Ảnh: Vạn Tiếp

Đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh khẳng định: Việc tiếp tục triển khai Nghị quyết số 72/2022/QH15 cần được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tạo đột phá cho Buôn Ma Thuột phát triển tương xứng với vai trò đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên. Trên cơ sở đánh giá toàn diện kết quả thực hiện, tỉnh sẽ duy trì, phát huy các chính sách hiệu quả; tháo gỡ vướng mắc đối với những cơ chế chưa phát huy hết tiềm năng, đồng thời kiến nghị điều chỉnh những nội dung không còn phù hợp hoặc đã được quy định trong pháp luật hiện hành.

Cùng với đó, tỉnh sẽ gắn việc thực hiện cơ chế đặc thù với ưu tiên đầu tư hạ tầng trọng điểm, hoàn thiện quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển các ngành kinh tế có lợi thế, nhất là công nghiệp chế biến sâu, thương mại, dịch vụ và logistics. Việc huy động, phân bổ nguồn lực phải gắn với mục tiêu cụ thể, bảo đảm hiệu quả đầu tư và tăng cường liên kết giữa đô thị trung tâm với các địa bàn lân cận.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc triển khai các cơ chế đặc thù trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột trước đây cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá chặt chẽ, bảo đảm phù hợp với tổ chức bộ máy và yêu cầu phát triển mới. Hiệu quả chính sách cần được thể hiện qua những chuyển biến cụ thể về hạ tầng, thu hút đầu tư, chất lượng đô thị và năng lực cạnh tranh, qua đó góp phần khẳng định vai trò đô thị hạt nhân, tạo động lực tăng trưởng và sức lan tỏa cho toàn vùng Tây Nguyên.

Hà My