Nằm ở độ cao hơn 400 m so với mực nước biển, sở hữu những đồi cây xanh trải dài, các di tích lịch sử cách mạng cùng nét văn hóa đặc trưng của vùng bán sơn địa, xã Vân Hòa đang dần trở thành điểm đến nhiều tiềm năng của du lịch sinh thái và du lịch về nguồn.

Đánh thức tiềm năng

Những ngày cuối tuần, xã Vân Hòa đón nhiều du khách từ Tuy Hòa, Gia Lai, Khánh Hòa… tìm lên các vườn đỏ, nông trại để tận hưởng không khí mát lạnh đặc trưng của vùng cao nguyên.

Chị Nguyễn Thị Minh Anh, du khách đến từ phường Tuy Hòa chia sẻ: "Điều khiến tôi thích thú ở Vân Hòa không chỉ là cảnh đẹp mà còn là cảm giác gần gũi, nguyên sơ. Tôi từng đi nhiều điểm du lịch sinh thái nhưng ở đây có nét rất riêng. Tôi thích nhất là được ngồi uống cà phê giữa đồi cây".

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, xã Vân Hòa được hình thành trên cơ sở 3 xã Sơn Định, Sơn Long và Sơn Xuân, tạo nên một không gian rộng lớn với nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm nông nghiệp. Vân Hòa còn sở hữu hệ thống di tích lịch sử có giá trị đặc biệt như Nhà thờ Bác Hồ (đã được xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia), Hội trường Mùa Xuân, Bệnh xá Trúc Bạch, Bia chiến công Đá Bàn... Đây đều là những địa danh gắn với căn cứ của tỉnh Phú Yên trong kháng chiến chống Mỹ.

Du khách tham quan và chụp ảnh tại các vườn đỏ ở Vân Hòa.

Những năm gần đây, nhiều đoàn học sinh, cựu chiến binh và du khách đã tìm đến các địa điểm này để tham quan, tìm hiểu lịch sử. Không chỉ mang giá trị giáo dục truyền thống, hệ thống di tích còn mở ra hướng phát triển du lịch về nguồn, kết hợp với du lịch sinh thái.

Ông Nguyễn Văn Bình, một người dân ở xã Vân Hòa cho biết, trước đây người dân chủ yếu sống bằng nông nghiệp, ít ai nghĩ đến việc làm du lịch. Nhưng vài năm trở lại đây, lượng khách đến tham quan vườn đỏ, chụp ảnh, nghỉ cuối tuần ngày càng đông nên bà con bắt đầu cải tạo cảnh quan, trồng thêm hoa, mở các dịch vụ để phục vụ du khách.

Hiện nay, tại các thôn Lương Sơn và Liên Sơn, địa phương đang từng bước phát triển cộng đồng du lịch các vườn đỏ. Một số hộ dân đã chủ động mở rộng mô hình trải nghiệm nông nghiệp, kết hợp phục vụ các món ăn địa phương như gà kho mắm thơm, rau rừng, mật ong và các sản phẩm chế biến từ nông sản.

Không gian du lịch ở Vân Hòa không chỉ dừng ở việc tham quan mà còn hướng tới trải nghiệm đời sống bản địa, nơi du khách có thể cảm nhận nhịp sống chậm rãi của vùng cao nguyên, thưởng thức ẩm thực dân dã và nghe kể những câu chuyện về một vùng đất cách mạng.

Từ du lịch tự phát đến hướng đi bền vững

Dù sở hữu nhiều lợi thế, nhưng thực tế hoạt động du lịch ở Vân Hòa hiện vẫn chủ yếu mang tính tự phát, quy mô nhỏ. Các điểm đến phần lớn do người dân tự tổ chức khai thác, chưa hình thành các tour tuyến ổn định hay có doanh nghiệp chuyên nghiệp đầu tư bài bản.

Nhiều tuyến đường vào điểm du lịch còn nhỏ hẹp, xuống cấp, nhất là vào mùa mưa. Hệ thống biển chỉ dẫn, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng vẫn còn thiếu.

Du khách chụp ảnh lưu niệm tại Nhà thờ Bác Hồ.

Theo ông Ngô Xuân Vinh, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Vân Hòa, địa phương đang từng bước hỗ trợ người dân tiếp cận mô hình du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Thời gian qua, xã đã lồng ghép quảng bá hình ảnh địa phương thông qua các hoạt động tuyên truyền, đồng thời khuyến khích người dân cải tạo cảnh quan, xây dựng điểm check-in, homestay nhỏ… Sắp tới, địa phương sẽ tập huấn cho người dân các kỹ năng đón tiếp, hướng dẫn khách, xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng…

Anh Lê Quốc Bảo, du khách đến từ Gia Lai chia sẻ, trong dịp nghỉ lễ vừa qua gia đình anh đã chọn Vân Hòa làm nơi nghỉ dưỡng sau nhiều lần nghe bạn bè giới thiệu về khí hậu mát mẻ và không gian yên bình nơi đây. Buổi tối quây quần bên lửa trại, nghe nhạc acoustic giữa không gian đồi núi se lạnh, cùng nhau tổ chức tiệc nướng BBQ, trải nghiệm tham quan mô hình trồng rau thủy canh... mang lại cho gia đình cảm giác thư giãn rất khác so với những điểm du lịch đông đúc.

Theo ông Phạm Đình Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Hòa, lợi thế lớn nhất của địa phương là sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, lịch sử và văn hóa bản địa. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng mô hình du lịch đặc trưng, tránh trùng lặp với các điểm đến khác. Hiện nay xã định hướng phát triển du lịch sinh thái, nông nghiệp và du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn giá trị văn hóa - lịch sử. Địa phương cố gắng từng bước hình thành cụm du lịch sinh thái “Vân Hòa xanh”, kết nối các điểm như Nhà thờ Bác Hồ, Hội trường Mùa Xuân, các vườn đỏ và không gian trải nghiệm văn hóa địa phương.

Tuyết Hương