Dù đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước khẳng định vai trò là tuyến đầu trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, song hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và chuyển giao trạm y tế về UBND cấp xã quản lý, toàn tỉnh hiện có 102 trạm y tế. Mặc dù 100% trạm duy trì hoạt động, song nhiều đơn vị đang chịu áp lực lớn về nhân lực, cơ sở vật chất và khối lượng công việc ngày càng gia tăng.

Thực tế tại Trạm Y tế xã Ea Phê cho thấy, với quy mô dân số hơn 48.500 người, trạm chỉ có 20 cán bộ y tế, bình quân mỗi cán bộ phải phục vụ hơn 2.400 người dân. Không chỉ thực hiện khám, chữa bệnh ban đầu, đội ngũ cán bộ y tế cơ sở còn kiêm nhiệm nhiều chương trình như phòng chống dịch, tiêm chủng, quản lý bệnh không lây nhiễm, dân số và chuyển đổi số.

Vấn đề đáng quan tâm là tình trạng thiếu bác sĩ vẫn còn xảy ra cục bộ. Theo Sở Y tế, toàn tỉnh vẫn còn trạm y tế chưa có bác sĩ; nhiều trạm chỉ có 1 - 2 bác sĩ, khó đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, gần 40% trạm chưa hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ; một số đơn vị chưa được cấp lại giấy phép hoạt động sau khi chuyển giao, dẫn đến lúng túng trong tổ chức thực hiện. Cơ sở vật chất, trang thiết bị tại nhiều trạm chưa được đầu tư đồng bộ, thậm chí xuống cấp.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức kiểm tra việc bảo quản vắc xin tại Trạm Y tế xã Cư Prao.

Mới đây, Đoàn công tác của Bộ Y tế vừa có chuyến khảo sát thực trạng hoạt động của trạm y tế xã tại tỉnh Đắk Lắk. Từ thực tiễn, Đoàn công tác chỉ rõ việc tháo gỡ khó khăn cho y tế cơ sở cần được thực hiện đồng bộ, từ hoàn thiện cơ chế chính sách đến tăng cường nguồn lực.

Trước hết, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý về tổ chức, vị trí việc làm và chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế; đồng thời đẩy nhanh việc cấp lại giấy phép hoạt động sau khi chuyển giao để bảo đảm tính pháp lý trong vận hành.

Về nhân lực, cần có chính sách thu hút bác sĩ về tuyến cơ sở, tăng cường luân phiên cán bộ từ tuyến trên; đồng thời bổ sung các vị trí còn thiếu như kế toán, công nghệ thông tin, y tế dự phòng. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng cần được chú trọng, đặc biệt trong quản lý bệnh không lây nhiễm và chuyển đổi số. Song song đó, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị thiết yếu cần được ưu tiên, bảo đảm điều kiện hoạt động cho trạm y tế; hoàn thiện hệ thống xử lý rác thải y tế và dây chuyền lạnh bảo quản vắc xin.

Ngoài ra, cần tăng cường hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa ngành y tế và chính quyền địa phương; tháo gỡ vướng mắc trong thanh toán bảo hiểm y tế, đấu thầu thuốc và vật tư.

Theo PGS.TS. Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của trạm y tế xã đã thay đổi rõ rệt, với yêu cầu cao hơn trong quản lý, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Trong thời gian tới, trạm y tế không chỉ thực hiện khám, chữa bệnh ban đầu mà còn đảm nhận nhiệm vụ khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân theo lộ trình.

“Bộ Y tế sẽ tập trung xây dựng đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực y tế cơ sở theo vị trí việc làm. Đây được xác định là bước đi mang tính đột phá, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu chăm sóc và quản lý sức khỏe toàn dân trong giai đoạn mới" - Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh.

Nguyên Hà