(Tiếp theo và hết)

Kỳ 2:  Biến tiềm năng thành sức mạnh cạnh tranh

Trong giai đoạn phát triển mới, bài toán đặt ra không chỉ là khai thác lợi thế sẵn có mà phải nâng giá trị, tăng sức cạnh tranh và tạo sự liên kết để kinh tế biển lan tỏa vào không gian phát triển của tỉnh.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Sau gần một thập kỷ thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Đắk Lắk đã nhận diện được không ít vấn đề cần giải quyết.

Đó là hạ tầng giao thông kết nối các khu công nghiệp, khu đô thị, vùng biển với cảng biển chưa đồng bộ; logistics còn yếu, thiếu liên kết giữa các phương thức vận tải; tiến độ một số dự án phát triển kinh tế biển còn chậm. Ở nhiều lĩnh vực, khoa học - công nghệ chưa được ứng dụng rộng rãi trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng thu hút nhân tài chưa đáp ứng yêu cầu…

Những điểm nghẽn này có mối quan hệ với nhau. Hạ tầng chưa hoàn chỉnh làm tăng chi phí đầu tư và vận chuyển; logistics yếu khiến lợi thế cảng biển chưa chuyển thành lợi thế về chuỗi cung ứng; chế biến sâu chưa phát triển làm giá trị thủy sản tạo ra trên biển chưa được giữ lại nhiều ở đất liền; nhân lực và công nghệ còn thiếu khiến doanh nghiệp khó phát triển những khâu có giá trị gia tăng cao.

Hệ thống tài nguyên phong phú là điều kiện để Đắk Lắk phát triển du lịch.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Quản lý các khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Đắk Lắk Huỳnh Lữ Tân cho rằng, vấn đề quan trọng trong giai đoạn tới là cần huy động nhiều nguồn lực để tiếp tục hoàn thiện hạ tầng cho Khu kinh tế Nam Phú Yên. Khi cảng Bãi Gốc, Khu công nghiệp Hòa Tâm, Khu công nghiệp Công nghệ cao, Khu công nghiệp Hòa Xuân Đông, Khu công nghiệp Hòa Xuân Tây… được hoàn thiện hạ tầng và kết nối đồng bộ hệ thống giao thông, điện, nước, xử lý môi trường và dịch vụ logistics, các công trình này mới có thể tạo thành một chuỗi công nghiệp - cảng biển - dịch vụ có khả năng thu hút thêm doanh nghiệp. “Đầu tư công cần được sử dụng như một “đòn bẩy”, mang tính dẫn dắt tập trung vào những công trình liên vùng, liên ngành có khả năng tháo gỡ nút thắt để huy động nguồn lực xã hội. Cùng với đó là cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, chủ động chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng và nguồn nhân lực để đón các nhà đầu tư chiến lược” - đồng chí Huỳnh Lữ Tân cho biết.

Bên cạnh đó, chất lượng tăng trưởng của thủy sản cũng là vấn đề cần được quan tâm. Hiện nghề nuôi trồng thủy sản của tỉnh còn mang tính tự phát; công nghệ nuôi chưa hiện đại; phương tiện khai thác phần lớn công suất nhỏ, thiết bị và công nghệ bảo quản chưa đáp ứng yêu cầu; hạ tầng cảng cá, khu neo đậu và cơ giới hóa bốc dỡ còn hạn chế… Vì vậy, việc sắp xếp lại lồng bè, tổ chức lại vùng nuôi hay kiểm soát khai thác không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là bước đầu để tổ chức lại sản xuất theo hướng có quy hoạch, có tiêu chuẩn và có thị trường.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn, kinh tế biển muốn phát triển lâu dài phải kiểm soát việc khai thác tài nguyên trong khả năng phục hồi của hệ sinh thái, đồng thời nâng cao chất lượng các ngành kinh tế biển. Đây cũng là điều kiện để sinh kế của người dân ven biển được duy trì ổn định trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Tạo động lực mới

Cùng với tháo gỡ điểm nghẽn, việc tạo ra những động lực có khả năng lan tỏa rộng hơn là yêu cầu tiếp theo của kinh tế biển Đắk Lắk.

Du lịch là một trong những lĩnh vực cho thấy rõ khả năng này. Năm 2025, Đắk Lắk đón hơn 7,33 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt trên 13.600 tỷ đồng. Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đón 8 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch phấn đấu đạt 16.000 tỷ đồng. Giám đốc Sở VH-TT&DL Trần Hồng Tiến khẳng định: Đắk Lắk đang có cơ hội đặc biệt để hình thành một không gian du lịch nối biển với rừng, đô thị với cộng đồng, cảnh quan tự nhiên với văn hóa bản địa. Một hành trình có thể bắt đầu từ biển, đi qua những vùng đất phía Tây và tiếp tục mở ra không gian đại ngàn. Khi hai không gian ấy được đặt trong cùng một chuỗi sản phẩm, lợi thế du lịch không còn nằm ở từng điểm đến riêng lẻ mà ở khả năng tạo ra một hành trình khác biệt.

Tỉnh Đắk Lắk quan tâm thu hút đầu tư, ưu tiên các dự án nuôi biển theo hướng công nghệ hiện đại.

Từ biển, Đắk Lắk có những sản phẩm đã được nhận diện về giá trị như cá ngừ đại dương, tôm hùm. Nhưng để một sản phẩm trở thành thương hiệu mạnh, tỉnh phải có được vùng nguyên liệu ổn định, quy trình sản xuất, bảo quản, chế biến, truy xuất nguồn gốc và thị trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn cho biết, tỉnh sẽ tập trung cơ cấu lại các hình thức nuôi trồng thủy sản, từ nuôi cạn, nuôi trong vịnh đến nuôi biển mở, bảo đảm bố trí hợp lý giữa các vùng nuôi, vừa tạo sinh kế ổn định cho người dân, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường... 

Những hướng đi trên cho thấy kinh tế biển Đắk Lắk không thể phát triển theo từng ngành riêng lẻ. Du lịch cần kết nối với dịch vụ và văn hóa; thủy sản cần gắn với chế biến, logistics và thị trường; cảng biển cần đi cùng công nghiệp và chuỗi cung ứng. 

Nghị quyết số 20-NQ/TW nhấn mạnh phát triển kinh tế biển dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao và các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh. Tỉnh Đắk Lắk đang từng bước cụ thể hóa nghị quyết này bằng việc quy hoạch tổ chức không gian phát triển, đầu tư hạ tầng, cơ cấu lại các ngành kinh tế biển và đưa công nghệ vào quản lý, sản xuất, để biển không chỉ là lợi thế mà trở thành động lực tăng trưởng mới.

Tuyết Hương