Nhận thức rõ xuất khẩu chính ngạch là chìa khóa bền vững cho nông sản địa phương, xã Quảng Phú đang ưu tiên các nguồn lực đồng hành cùng người dân xây dựng và duy trì mã số vùng trồng cho cây sầu riêng.

Với diện tích 1.100 ha, sản lượng ước đạt 14.000 tấn, sầu riêng đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân xã Quảng Phú. Việc đưa sản xuất vào khuôn khổ quy chuẩn, không chỉ giúp nâng cao thương hiệu mà còn bảo vệ giá trị kinh tế bền vững cho nông sản thế mạnh địa phương trước những đòi hỏi khắt khe của thị trường tiêu thụ.

Vườn sầu riêng của ông Nguyễn Văn Sứ (bìa phải) đã được cấp mã số vùng trồng.

Đứng trước các tiêu chuẩn ngày càng cao từ thị trường xuất khẩu, chính quyền xã Quảng Phú cùng các hội đoàn thể đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, hướng dẫn bà con nông dân tiếp cận quy trình cấp mã số vùng trồng để làm “tấm vé thông hành” cho hoạt động xuất khẩu chính ngạch. Xã tích cực tổ chức các lớp hướng dẫn kỹ thuật canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP, cách ghi chép nhật ký nông hộ cũng như quản lý dịch hại.

Người dân được khuyến khích giảm thiểu phân bón hóa học, nói không với chất cấm, từng bước chuyển sang canh tác hữu cơ để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Bên cạnh đó, xã đóng vai trò cầu nối thành lập các hợp tác xã và tổ hợp tác, gom các diện tích nhỏ lẻ thành vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, tạo điều kiện tiên quyết để đăng ký mã số thành công.

Bà Phạm Thị Tuyến, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quảng Phú chia sẻ: "Hiện nay, sầu riêng đang là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cho bà con nông dân trên địa bàn. Xác định rõ vai trò của Hội Nông dân, thời gian qua, chúng tôi đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân trong phát triển sản xuất. Trong đó, tập trung hỗ trợ chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, đồng thời đồng hành cùng bà con xây dựng mã số vùng trồng". Nhờ sự hỗ trợ sát sao đó, đến nay địa bàn xã đã có 15 mã số vùng trồng được cấp với diện tích 384,27 ha và 3 mã số vùng trồng khác đang trong quá trình chờ phê duyệt có diện tích hơn 34 ha.

Chính sự chủ động của chính quyền và tinh thần nhạy bén của nông dân, quy trình canh tác hiện đại đã được áp dụng mang lại hiệu quả rõ rệt. Ông Nguyễn Văn Sứ ở thôn Hòa Bình, có hơn 23 năm gắn bó với cây sầu riêng. Từ những ngày đầu trồng thử nghiệm, ông đã tích cực học hỏi kinh nghiệm, tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật để áp dụng vào vườn nhà. Hiện với hơn 3 ha sầu riêng đã được cấp mã số vùng trồng, mỗi năm gia đình ông thu hoạch gần 80 tấn quả và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho cộng đồng.

Ông Nguyễn Công Văn, Chủ tịch UBND xã Quảng Phú cho biết: “Việc sở hữu mã số vùng trồng mới chỉ là bước khởi đầu trên hành trình nâng tầm giá trị nông sản. Chính quyền địa phương xác định nhiệm vụ trọng tâm là duy trì và quản lý tốt các mã số đã được cấp, tuyệt đối ngăn chặn tình trạng mượn mã hoặc vi phạm quy định về an toàn thực phẩm làm ảnh hưởng đến uy tín chung. Song song đó, xã tiếp tục khuyến khích các hộ dân mở rộng diện tích liên kết, đầu tư hạ tầng kho bãi và công nghệ bảo quản sau thu hoạch nhằm nâng cao hơn nữa sức cạnh tranh của quả sầu riêng trên thị trường quốc tế”.

Việc quan tâm xây dựng mã số vùng trồng của nhiều hộ nông dân ở xã Quảng Phú đang tạo ra những thay đổi rõ nét về giá trị.

Sự thay đổi tư duy sản xuất từ manh mún sang liên kết chuẩn hóa đã tạo đà cho nông sản địa phương nâng cao sức cạnh tranh. Việc sở hữu mã số vùng trồng và thực hiện truy xuất nguồn gốc giúp sầu riêng Quảng Phú mở rộng đường xuất khẩu chính ngạch, giảm thiểu nguy cơ bị ép giá, đồng thời mang lại mức giá bán cao hơn so với sản xuất truyền thống.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, xã Quảng Phú cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức như liên kết tiêu thụ giữa doanh nghiệp và hộ dân đôi lúc chưa thực sự bền vững hay thói quen ghi chép nhật ký nông hộ của một số ít hộ dân còn chưa đồng đều.

Nhằm giải quyết triệt để những vướng mắc này, Chủ tịch UBND xã Quảng Phú Nguyễn Công Văn nhấn mạnh: Chính quyền địa phương sẽ chịu trách nhiệm chính về tiến độ và kết quả quản lý mã số vùng trồng trên địa bàn. Xã sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn tháo gỡ khó khăn về hồ sơ, tăng cường kiểm tra điều kiện duy trì mã vùng trồng, đồng thời đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân để hình thành chuỗi sản xuất, tiêu thụ ổn định, hạn chế tối đa tình trạng tranh mua, tranh bán hay ép giá.

Đỗ Lan