Giá xăng dầu tăng tạo hiệu ứng dây chuyền lên thị trường thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. Để thích nghi, các doanh nghiệp nỗ lực bình ổn thị trường, người tiêu dùng cũng chọn cách tiết kiệm và cắt giảm chi phí sinh hoạt hàng ngày.

Người dân chọn hàng hóa tại một siêu thị

Ghi nhận trong sáng 23/3, giá rau xanh đã tăng bình quân từ 5.000 - 15.000 đồng/kg so với tuần trước. Cụ thể giá hành lá 26.000 đồng/kg (tăng 11.000 đồng), xà lách 30.000 đồng/kg (tăng 10.000 đồng), thịt ba chỉ khoảng 170-180 nghìn đồng/kg (tăng 5.000 – 10.000 đồng)… Không chỉ các mặt hàng thiết yếu như rau xanh, thịt cá, nhiều loại thực phẩm và hàng hóa khác cũng không đứng ngoài vòng xoáy tăng giá do hệ lụy từ chi phí vận chuyển.

Chị Nguyễn Thị Thanh Huệ, tiểu thương tại một chợ truyền thống ở phường Tuy Hòa cho biết, giá xăng dầu leo thang đã đẩy chi phí nuôi trồng và vận chuyển lên cao. Áp lực này khiến nông dân thu hẹp quy mô sản xuất, dẫn đến nguồn cung thực phẩm ra thị trường bị hạn chế và giá bán lẻ buộc phải điều chỉnh tăng. Ghi nhận thực tế tại một số vùng chuyên canh rau, nhiều hộ dân cũng đang tạm ngừng xuống giống hoặc canh tác cầm chừng để chờ biến động thị trường.

Nỗi lo của ông Nguyễn Văn Năng (nông dân phường Bình Kiến) cũng là tâm tư chung của nhiều hộ trồng rau hiện nay. Ông cho biết, giá giống, phân bón và nhiên liệu đầu vào đồng loạt "đội" lên đã trực tiếp ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Để tự bảo vệ trước nghịch lý "giá cao khó bán", ông chọn giải pháp canh tác cầm chừng, bỏ trống một phần diện tích đất để chờ đợi những tín hiệu bình ổn hơn từ thị trường.

Theo phản ánh của tiểu thương, cước phí vận chuyển cũng đang được các doanh nghiệp điều chỉnh, nếu cứ tăng chi phí thì giá bán lẻ thực phẩm, hàng hóa khó giữ ổn định.

Không đứng ngoài làn sóng tăng giá, nhiều quán ăn, tiệm cà phê đã bắt đầu điều chỉnh biểu giá mới. Bà Trần Thu Dung, chủ quản lý Suni Coffee (phường Tuy Hòa) chia sẻ, quán buộc phải tăng giá bán từ 5 - 10% để bù đắp chi phí. Từ nguyên liệu pha chế đến những vật dụng nhỏ nhất như bao bì, hộp nhựa, ly giấy... đều tăng giá. Cộng thêm phí giao hàng tăng theo giá xăng, chúng tôi không còn cách nào khác ngoài việc tăng 2.000 – 5.000 đồng mỗi món để duy trì vận hành.

Nỗ lực kiềm giá – tiết giảm chi tiêu

Trước mặt bằng giá mới, sự thích ứng linh hoạt đang là chìa khóa để cả doanh nghiệp và người tiêu dùng vượt khó. Bằng những tính toán hợp lý trong chi tiêu và vận hành, các bên đang nỗ lực chia sẻ gánh nặng kinh tế, cùng hướng tới mục tiêu ổn định thị trường và đời sống trong giai đoạn hiện nay.

Nhiều doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất để ổn định giá thành sản phẩm.

Bà Trần Thu Dung, chủ quán Suni Coffee (phường Tuy Hòa) khẳng định sẽ nỗ lực duy trì mức giá hiện tại ngay cả khi thị trường còn biến động: “Chúng tôi đang tìm mọi cách để không phải tiếp tục tăng giá trong tương lai gần. Quán đã chủ động ký hợp đồng dài hạn và dự trữ nguyên liệu để giữ giá đầu vào ổn định. Đồng thời cũng triệt để tiết giảm chi phí vận hành nhằm bù đắp vào phần chi phí tăng thêm, chia sẻ áp lực với khách hàng”.

Còn Phó Giám đốc phụ trách Siêu thị Co.opmart Cư M’gar Trần Thị Thành Nhân cho hay, cũng như các siêu thị thuộc hệ thống SaiGon Co.op, Co.opmart Cư M’gar thực hiện theo đúng lộ trình điều chỉnh giá đã được quy định, nhưng trước mỗi kỳ điều chỉnh giá hàng hóa, thực phẩm đều có thông báo công khai với khách hàng. Nhằm kiềm chế tăng giá các loại hàng, hệ thống cũng như siêu thị vừa có hàng dự trữ, vừa tiết giảm các loại chí phí, duy trì chính sách bình ổn để hạn chế đến mức thấp nhất biến động về giá bán.

Hiện tại, tuy một số loại thực phẩm, hàng hóa có điều chỉnh tăng nhẹ theo giá xăng dầu, chi phí vận chuyển, nhưng kèm với đó là chúng tôi luân phiên triển khai các chương trình khuyến mãi, kích cầu tiêu dùng mang lại lợi ích cho người mua hàng. Với nguồn cung hàng hóa dồi dào, cùng sự nỗ lực của cả hệ thống và các nhà cung cấp, người dân không phải quá lo lắng về giá hàng hóa tại siêu thị sẽ đội lên cao trong thời gian tới.

Không chỉ các hộ kinh doanh dịch vụ, khối sản xuất cũng đang rốt ráo tìm lời giải cho bài toán chi phí. Theo ông Trần Văn Khoa, chủ cơ sở sản xuất đậu dầm Nga Sơn Tofu (xã Tây Hòa): “Vật giá tăng, chúng tôi phải sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ để tăng năng suất, giảm chi phí vận hành, nhân công thì mới có thể giữ ổn định giá thành sản phẩm”.

Cơ sở sản xuất đậu dầm Nga Sơn Tofu sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí sản xuất.

Trước áp lực mặt bằng giá mới, nhiều người dân đã chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt để tự "bảo vệ" túi tiền. Ông Huỳnh Văn Thi, ở phường Phú Yên chia sẻ cách thích ứng của gia đình mình: “Chi phí tiêu dùng mỗi thời điểm mỗi khác nên mình phải chủ động điều chỉnh. Thay vì dùng ô tô để sang phường Tuy Hòa như trước, nay gia đình tôi ưu tiên đi xe máy, thậm chí dùng xe đạp điện để đi chợ, đón con. Những khoản chi không thực sự cần thiết cũng được cắt giảm để ưu tiên ngân sách cho thực phẩm và nhu yếu phẩm hàng ngày”.

Thực tế cho thấy, việc thay đổi hành vi để thích ứng là một quá trình, đòi hỏi sự đồng hành chặt chẽ từ nhiều phía: từ ý thức cá nhân, trách nhiệm của doanh nghiệp đến sự điều tiết quyết liệt của Nhà nước. Việc thắt chặt chi tiêu và sử dụng năng lượng tiết kiệm không chỉ giúp giảm bớt áp lực tài chính cho mỗi gia đình, mà còn góp phần quan trọng vào việc ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh trật tự xã hội. Đây cũng chính là chủ trương xuyên suốt được các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương khuyến khích nhằm bảo đảm nguồn cung và bình ổn thị trường trong tình hình mới.

Khang Anh