Tại Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ phải “định vị” thật đúng vị trí của công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đây không chỉ là công việc “giữ gìn nội bộ” mà là vấn đề sống còn của Đảng, là điều kiện tiên quyết để giữ vững niềm tin của nhân dân, giữ vững kỷ luật, sự thống nhất trong toàn Đảng, bảo đảm cho đường lối đúng được thực hiện nghiêm, quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, đội ngũ cán bộ được rèn luyện và sàng lọc thường xuyên.

Yêu cầu này của người đứng đầu Đảng ta đã chạm đến căn cốt của vấn đề phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong điều kiện một Đảng cầm quyền, Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật hiện nay.

Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, không chỉ là sản phẩm từ sự suy thoái của một cá nhân nào. Đó là hệ quả tất yếu khi quyền lực không được kiểm soát chặt chẽ, khi thể chế chưa hoàn thiện, khi trách nhiệm không gắn liền với quyền hạn. Quyền lực là nguồn cơn sâu xa, nguy cơ, “mảnh đất màu mỡ” cho tham nhũng, lãng phí tiêu cực nảy sinh. Nói cách khác, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chính là phải kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng quyền lực.

Vì thế công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng là nhiệm vụ của toàn Đảng, không chỉ riêng cơ quan kiểm tra; mang tính sống còn đối với sự tồn tại của Đảng và chế độ nhằm củng cố lòng tin của nhân dân, giữ kỷ cương và sự thống nhất trong toàn Đảng, bảo đảm các chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng được thực hiện nghiêm túc.

Đồng chí Cao Thị Hòa An, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh trao quyết định của Ban Bí thư chuẩn y Ủy viên UBKT Tỉnh ủy Đắk Lắk nhiệm kỳ 2025 - 2030. Ảnh: Duy Tiến

Thực tiễn công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong các nhiệm kỳ gần đây cho thấy, ở đâu mà một bộ phận thể chế còn sơ hở, quy định còn chồng chéo, phân cấp thiếu kiểm soát, ở đó nguy cơ “khoảng tối” xuất hiện. Không ít vụ việc nghiêm trọng bắt nguồn từ những lĩnh vực từng được coi là “vùng trũng” của giám sát như quản lý đất đai, đầu tư công, đấu thầu, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, quản lý tài sản công, tài chính, cán bộ...

Những kẽ hở pháp luật, những khoảng mờ về thẩm quyền và trách nhiệm đã bị lợi dụng để trục lợi, gây thất thoát lớn cho Nhà nước, xói mòn niềm tin của nhân dân. Nhân cơ hội đó, các thế lực thù địch lập luận xuyên tạc rằng: vì chỉ có một Đảng cầm quyền nên Đảng ta không thể chống tham nhũng thành công, mà chúng coi tham nhũng là "khuyết tật bẩm sinh". Các luận điệu trên là âm mưu thâm độc nhằm chống phá, phá hoại sự ổn định của Việt Nam, xuyên tạc những thành tựu mà Đảng và Nhà nước đã đạt được trong công cuộc chỉnh đốn Đảng.

Thực tế đã chứng minh, công tác phòng, chống tham nhũng của Đảng ta trong những năm qua được thực hiện công minh, đúng pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, kể cả với cán bộ cao cấp. Cụ thể các cơ quan kiểm tra đã xử lý nghiêm minh, nhiều vụ án lớn được đưa ra ánh sáng, tỷ lệ thu hồi tài sản ngày càng tăng cho Nhà nước tính đến các kỳ đại hội gần đây; qua đó đã góp phần củng cố niềm tin, tạo môi trường lành mạnh, khuyến khích sự sáng tạo chân chính của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Sự nghiêm minh, quyết liệt trong phòng chống tham nhũng, lãng phí chính là câu trả lời thuyết phục nhất cho những luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch.

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu các cấp ủy, đặc biệt là người đứng đầu, phải chủ động, quyết liệt trong công tác phòng, chống “giặc nội xâm”; đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu không để “khoảng trống” trở thành “khoảng tối” nhằm xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Muốn vậy, việc rèn luyện, sàng lọc thường xuyên để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên với phương châm quyết liệt, thẳng thắn, khoa học, thực tiễn và nhân văn; gắn chặt công tác xây dựng Đảng và phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo ổn định chính trị, an ninh quốc phòng được giữ vững phải được coi là “bộ ba” thực hiện một cách biện chứng. Đồng thời cần nhận diện đúng bản chất của quyền lực.

Phân cấp, phân quyền là tất yếu để phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành song nếu chỉ giao quyền mà không ràng buộc trách nhiệm, không có cơ chế kiểm soát hữu hiệu thì phân quyền dễ bị tha hóa, dễ bị biến thành “tự do quyền lực”. Khi đó, “khoảng trống” về trách nhiệm, về kiểm tra sẽ nhanh chóng bị lấp đầy bằng lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ. Chính vì vậy, Đảng ta chủ trương phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực; quyền hạn đến đâu, trách nhiệm phải rõ đến đó; ở nơi nào nắm vị trí quyền lực càng lớn thì trách nhiệm giải trình phải càng cao, giám sát càng chặt. Không một lĩnh vực nào, không một cá nhân nào được đứng ngoài sự kiểm tra, giám sát của Đảng và đứng ngoài hay đứng trên pháp luật Nhà nước.

Xác định đúng vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực là kết tinh từ thực tiễn lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; đồng thời là lời cam kết chính trị mạnh mẽ trước nhân dân về quyết tâm xây dựng một bộ máy liêm chính, kỷ cương, vì nước, vì dân.

Nguyễn Thị Vân Lam