Sáng 10/4, tại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đắk Lắk - Chi nhánh Khu vực Tuy Hòa (phường Tuy Hòa), TAND tỉnh đã tổ chức phiên tòa sơ thẩm hình sự xét xử bị cáo Võ Quốc Toại (SN 1990, trú phường Tuy Hòa) về “tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép” được quy định tại khoản 1, Điều 348 Bộ luật Hình sự.

Theo cáo trạng, vào ngày 18/4/2025, Võ Quốc Toại làm thủ tục đăng ký 6 người đi trên Tàu cá PY-96896-TS (trong đó Toại là thuyền trưởng) để ra khơi đánh bắt cá ngừ đại dương. Sau khi làm thủ tục xong, Toại điều khiển Tàu cá PY-96896-TS cùng 4 thuyền viên xuất bến (1 người đã đăng ký nhưng do bị bệnh nên ở lại đất liền). Đến ngày 24/4/2025, khi tàu đến tọa độ khoảng 17^o Bắc, 116^o Đông thuộc vùng biển Việt Nam thì Toại tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình của Tàu cá PY-96896-TS gửi qua tàu cá khác với mục đích để vượt biên ra vùng biển nước ngoài đánh bắt cá ngừ đại dương nhằm tránh sự kiểm tra giám sát, phát hiện của Cơ quan Kiểm ngư Việt Nam.

Sau đó, Toại điều khiển tàu cá cùng 4 thuyền viên tiếp tục đi đánh bắt ở vùng biển của Việt Nam. Ngày 2/5/2025 thì tàu cá của Toại đến đánh bắt cá ngừ đại dương thuộc vùng biển của Philippines. Đến khoảng 4 giờ ngày 9/5/2025, khi đang đánh bắt cá tại vùng biển của Philippines thì phát hiện tàu cảnh sát biển của Philippines nên Toại điều khiển Tàu cá PY-96896-TS bỏ chạy; khoảng 20 phút sau thì bị tàu cảnh sát biển của Philippines bắt giữ, lai dắt về Cảng Salomague của Philippines để xử lý.

Bị cáo Võ Quốc Toại tại phiên tòa lưu động. Ảnh: TAND tỉnh cung cấp.

Tháng 6/2025, Ủy ban Tư pháp thuộc Bộ Nông nghiệp (Cộng hòa Philippines) ra quyết định dàn xếp việc 5 công dân trên Tàu cá PY-96896-TS đánh bắt trái phép trong vùng biển Philippines vi phạm Điều 91 của Đạo luật Cộng hòa số 8550 Philippines; tuyên phạt hành chính 500.000 peso (tương đương 230 triệu đồng), tịch thu Tàu cá PY-96896-TS. Đến ngày 2/12/2025, Toại cùng 4 thuyền viên được đưa đến Trại nhập cư ở Thủ đô Manila làm thủ tục chờ trục xuất. Ngày 20/2/2026, Toại cùng 4 thuyền viên được đưa lên máy bay trục xuất về Việt Nam qua Cửa khẩu sân bay Tân Sơn Nhất. Sau đó, Toại đã tự nguyện làm đơn xin đầu thú, trình bày toàn bộ nội dung sự việc.

Tại phiên tòa lưu động, Hội đồng xét xử cho biết, hành vi của Võ Quốc Toại không chỉ gây mất an ninh trật tự của Nhà nước, mà còn ảnh hưởng lớn đến quan hệ ngoại giao cũng như những nỗ lực nhằm tháo gỡ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban Châu Âu (EC) đối với ngành thủy sản Việt Nam; ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Căn cứ và tính chất, mức độ của hành vi phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; có đơn xin đầu thú; có giấy khen vì thành tích tốt trong việc bảo vệ chủ quyền), Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Võ Quốc Toại mức án 1 năm 6 tháng tù về “tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép”.

Duy Tiến