Giữa nắng gió khô khốc và bụi đỏ mù trời của mùa khô tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia), các chiến sĩ trẻ Đội K51 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk) đang ngày đêm vượt khó tìm hài cốt cha anh nằm lại trên đất bạn, nối dài hành trình tri ân...

Sau hơn 6 tháng trong quân ngũ, Hạ sĩ Đinh Nguyễn Tiến Đạt (SN 2005) đã có dáng vẻ rắn rỏi hơn, khác xa với vẻ thư sinh ngày nào. Trước đó, khi kết thúc năm nhất đại học, Đạt đã quyết định bảo lưu kết quả để lên đường nhập ngũ. Giữa năm 2025, Đạt chính thức nhận nhiệm vụ tại Đội K51, làm nhiệm vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn Campuchia.

Kỷ niệm in đậm nhất trong đời lính của Đạt là chuyến tìm kiếm tại huyện Keosama cuối năm 2025. Ba ngày bám rừng, dựng lán tạm, cả tổ đào bới nhiều vị trí nhưng chưa có kết quả. Mệt mỏi tích tụ, hy vọng như mỏng dần... Đến chiều ngày thứ ba, khi đào sâu khoảng 1 m, một mảnh tăng cũ bất ngờ lộ lên. Cả tổ khựng lại. Từng nhát cuốc sau đó được thực hiện cẩn trọng hơn. Dưới lớp đất rừng là một hài cốt liệt sĩ với những mảnh xương còn sót lại cùng các di vật: bàn chải đánh răng, cúc áo. Giữa không gian tĩnh lặng của rừng sâu, niềm vui vỡ òa. Đạt xúc động: “Lúc đó tôi thấy xúc động lắm, vinh dự vì mình góp một phần công sức nhỏ bé vào việc đưa hài cốt liệt sĩ về với đất mẹ Việt Nam”…

Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên đất bạn Campuchia. Ảnh: Quốc Khánh

Cũng sinh năm 2005, trước khi nhập ngũ, Hạ sĩ Y Khiêm Niê phụ giúp gia đình công việc nương rẫy. Tình yêu màu áo lính ngấm vào máu thịt khi người anh trai Y Nghĩa Niê thực hiện nghĩa vụ tại Tiểu đoàn Bộ binh 303 (Trung đoàn Bộ binh 584).

Y Khiêm tình nguyện nhập ngũ và về Đội K51 công tác. Chàng lính trẻ nhanh chóng thành thạo việc lên rừng, lội suối, xẻ đất đá để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; nấu ăn, tăng gia sản xuất để bảo đảm đời sống. Với Y Khiêm và đồng đội, mỗi ngày đi bộ xuyên rừng 5-7 km là chuyện bình thường. Nhiều khu vực đất cằn đá sỏi, mỗi nhát cuốc bổ xuống là một lần đôi tay thêm chai sần nhưng chưa bao giờ Y Khiêm nản chí. Bởi anh thấm thía rằng, mỗi khu vực đào xới không chỉ là một hố đất mà là một hy vọng tìm được hài cốt của cha anh. Y Khiêm bộc bạch: “Tôi và đồng đội chỉ mong tìm được hết hài cốt liệt sĩ để đưa về quê nhà”.

Những chàng trai Gen Z như Đạt, như Khiêm có thể chưa từng biết mặt những người lính đã ngã xuống, nhưng giữa họ tồn tại một sợi dây vô hình - đó là tình đồng chí, là lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh đã hy sinh. Đó cũng chính là động lực cổ vũ các anh sẵn sàng băng rừng, lội suối, đi qua nhiều vùng đất khắc nghiệt để tìm kiếm bằng được hài cốt liệt sĩ đang nằm lại giữa rừng xanh trên đất bạn.

Băng rừng, lội suối tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên đất bạn Campuchia. Ảnh: Quốc Khánh

Dẫu hành trình ấy rất nhiều vất vả nhưng không ai cho phép mình bỏ cuộc. Cũng nhờ tinh thần kiên trì ấy, từ đầu mùa khô 2025 đến nay, Đội K51 đã tìm kiếm, quy tập được 12 hài cốt liệt sĩ nằm rải rác ở địa bàn các xã Stay Ktum (huyện Keosama), Đắk Đam (Ô Răng), Phum Sa Ra (Betchanda), dọc các con suối Đắk Đam, Ô Pốp, Nậm Nia, Ô Pam… Đó là minh chứng cho sự bền bỉ, quyết tâm của những người lính ngày đêm “mổ xẻ” đất rừng, chắt chiu từng manh mối nhỏ nhất để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trung tá Nguyễn Văn Từ, Đội trưởng Đội K51 cho biết, hằng năm, nhiều chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ quân sự được điều động về thực hiện nhiệm vụ ở đội. Các em tuổi đời mười tám, đôi mươi nhưng rất trách nhiệm, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đó là minh chứng cho sự trưởng thành của lớp lính trẻ hôm nay - những người đang tiếp bước truyền thống cha anh bằng hành động cụ thể, thiết thực, ý nghĩa…

Quỳnh Anh