Những ngày giáp Tết, nhịp sống vùng biển Đắk Lắk rộn ràng theo từng chuyến tàu cá cập bến. Khi sắc xuân bắt đầu chạm ngõ, các chợ hải sản ven biển đông vui hơn hẳn. Tết như theo thuyền cá vào bờ, hiện diện trong buổi chợ sớm.

Từ chợ hải sản An Phú, chợ Tuy Hòa đến các chợ cá ven biển An Hải, Long Thủy hay những cảng cá sầm uất như Phú Lạc, Đông Tác…, không khí Tết hiện rõ ngay khi trời vừa hửng sáng. Tàu cá nối nhau vào bến, cá thu, cá ngừ, mực, tôm còn tươi rói theo thuyền lên chợ, tiếng mua bán í ới hòa cùng gió biển mằn mặn. Những phiên chợ cuối năm không chỉ phục vụ nhu cầu mua sắm, mà còn giữ nhịp sinh hoạt quen thuộc của làng biển mỗi độ xuân về.

Ngư dân dùng thúng chai trung chuyển hải sản từ thuyền vào chợ biển.

Để có phiên chợ Tết đủ đầy, từ chiều hôm trước, ngư dân thường ra khơi đánh bắt gần bờ, và trở về khi trời vừa rạng sáng. Những tàu vươn khơi xa cũng tính toán ngày đi để kịp vào bến đúng dịp Tết. Nhờ vậy, hải sản tươi ngon, giá cả ổn định, đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách.

Theo ông Phan Thuẩn, Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá phường Tuy Hòa, với ngư dân, chợ biển không chỉ là nơi mua bán mà còn là “mạch sống”. “Những ngày giáp Tết, chợ đông vui, hải sản đánh bắt được giá hơn giúp bà con yên tâm bám biển, có thêm thu nhập lo Tết. Phiên chợ cuối năm không chỉ bán cá, mà còn mở ra niềm vui và hy vọng cho năm mới bình an”, ông Thuẩn chia sẻ.

Ở các chợ biển, người dân chọn lựa kỹ càng hải sản tươi ngon để chuẩn bị mâm cúng tổ tiên và bữa cơm sum họp. Giữa dòng người tấp nập tại chợ Long Thủy (phường Bình Kiến), bà Nguyễn Thị Tư chia sẻ: “Người vùng biển chỉ mong mưa thuận gió hòa, ra khơi an toàn. Năm hết Tết đến, chợ đông đủ vậy là vui rồi”.

Còn ông Lê Văn Hòa, ngư dân có hơn 20 năm bám biển ở xã Ô Loan, cho biết những phiên chợ giáp Tết luôn là thời điểm được mong chờ nhất trong năm. “Mỗi chuyến tàu vào bến dịp này không chỉ có cá tôm, mà còn mang theo công sức cả năm của anh em. Bán được mẻ cá cuối năm, có tiền sắm sửa, lo cho gia đình đón Tết là mừng lắm”, ông Hòa bộc bạch.

Từ góc độ quản lý, theo chính quyền các địa phương, chợ biển không chỉ là điểm giao thương mà còn là nét văn hóa đặc trưng của vùng ven biển. Vì vậy, các chợ hải sản được sắp xếp, chỉnh trang theo hướng bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, nhưng vẫn giữ không gian chợ truyền thống gắn với đời sống ngư dân. Bởi giữ chợ biển cũng là giữ hồn làng biển.

Không chỉ người dân địa phương, du khách đến Đắk Lắk dịp gần Tết rất thích thú với trải nghiệm theo chân ngư dân ra bến cá lúc rạng sáng. Tại cảng cá Phú Lạc hay Đông Tác, du khách được tận mắt chứng kiến cảnh tàu cá cập bến, hải sản óng ánh nước biển được bán ngay tại chỗ, rồi thưởng thức những món ăn tươi ngon chế biến đơn giản.

Đông vui chợ biển cuối năm.

Chị Trần Thị Mai, du khách đến từ TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Lần đầu theo ngư dân ra bến cá sáng sớm, tôi thấy Tết rất khác. Cá, mực vừa vào bờ là có thể nướng, hấp ngay, ăn giữa không khí biển ngày Tết rất đặc biệt”. Ngoài thưởng thức tại chỗ, chị còn mua cá ngừ, mực ống, ghẹ về đãi khách và làm quà Tết cho người thân.

Đánh giá về tiềm năng này, đại diện Hiệp hội Du lịch Phú Yên cho rằng chợ biển và sinh hoạt đánh bắt của ngư dân là nguồn tài nguyên du lịch đặc sắc. “Du lịch chợ biển không chỉ là mua hải sản, mà là trải nghiệm đời sống làng biển - từ theo thuyền cập bến, đi chợ cá sớm, thưởng thức hải sản tươi đến mua quà Tết. Nếu được tổ chức bài bản, gắn với bảo tồn không gian chợ truyền thống, đây sẽ là sản phẩm du lịch hấp dẫn, góp phần tăng thu nhập cho ngư dân và lan tỏa giá trị văn hóa biển”, ông Hồ Văn Tiến, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Phú Yên nhận định.

Trong làn gió xuân và nắng ấm đầu năm, chợ biển ngày Tết không chỉ là nơi mua bán hải sản, mà còn là không gian văn hóa sống động, nơi Tết hiện diện qua từng chuyến tàu, từng mẻ cá và nụ cười mộc mạc của người dân miền biển. 

Phong Nhã