Xác định công tác quản lý và bảo vệ rừng (QLBVR) là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, xã Đắk Phơi đã và đang tập trung huy động tối đa nguồn lực, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thắt chặt công tác QLBVR trên địa bàn.

Đắk Phơi là một trong những địa phương có quy mô rừng lớn với tổng quỹ đất lâm nghiệp lên đến 20.479 ha, trong đó rừng hiện hữu bao phủ 12.458 ha. Trong những năm qua, nhiều giải pháp phù hợp với thực tiễn cơ sở đã được triển khai, mang lại tác động tích cực.

Đóng vai trò không nhỏ trong công tác QLBVR, có người dân sống ở bìa rừng, gia đình ông Nguyễn Kim Toàn (thôn Yên Thành 2) nhận bảo vệ rừng từ năm 1996 đến nay. Có thời điểm gia đình ông Toàn nhận bảo vệ đến 45 ha rừng và hiện nay còn 13 ha.

Suốt gần 30 năm qua, ông Toàn đều đặn tuần tra, trông coi và giám sát từng gốc cây, khoảnh rừng được giao. Những người như ông Toàn chính là “tai mắt”, là lực lượng tại chỗ quan trọng nhất giúp ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại rừng. Việc dựa vào sức dân, để dân thực sự hưởng lợi từ rừng chính là cách để giữ rừng bền vững.

Tuy nhiên, theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đắk Phơi Nay Y Phú, công tác QLBVR tại địa phương vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như nhân lực và kinh phí còn thiếu thốn, hồ sơ pháp lý về đất đai qua nhiều thời kỳ chưa đầy đủ, dẫn đến tình trạng lấn chiếm và sử dụng đất sai mục đích diễn biến phức tạp.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ người dân sống gần rừng vẫn chưa thực sự tạo ra động lực đủ mạnh để họ hoàn toàn gắn bó với nghề rừng.

Cán bộ kiểm lâm tuần tra, bảo vệ rừng đoạn qua địa phận xã Đắk Phơi.

Những năm gần đây, khi giá các loại nông sản như cà phê, hồ tiêu tăng cao, người dân có xu hướng mở rộng diện tích trồng cây công nghiệp, cây nông nghiệp có giá trị kinh tế cao, khiến tình trạng lấn chiếm đất rừng làm nương rẫy diễn biến phức tạp.

Thêm vào đó, trách nhiệm của các chủ rừng và chính quyền địa phương ở một số nơi vẫn còn lỏng lẻo. Một số tổ chức, cá nhân được giao, cho thuê đất để thực hiện dự án phát triển rừng, nhưng triển khai không đúng mục đích, kém hiệu quả, tạo kẽ hở cho tình trạng lấn chiếm đất rừng trái phép.

Tiến sĩ Trần Ngọc Thanh, Viện trưởng Viện Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tây Nguyên (Trường Đại học Đông Á), Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật lâm nghiệp tỉnh cho biết, trong năm 2026, Trường Đại học Đông Á sẽ ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Đảng ủy, UBND xã Đắk Phơi về công tác QLBVR. Theo đó, các nhà khoa học sẽ nghiên cứu thực tế tại địa bàn để tìm ra các giải pháp phát triển phù hợp.

Theo Tiến sĩ Trần Ngọc Thanh, để quản lý rừng hiệu quả, xã Đắk Phơi cần thực hiện song song công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các vi phạm và quyết liệt thu hồi diện tích đất rừng bị lấn chiếm. Mặt khác cần xây dựng các mô hình nông lâm nghiệp kết hợp và du lịch cộng đồng để cải thiện sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ.

Ông Nay Y Phú khẳng định, việc khai thác giá trị đa tầng từ rừng như trồng dược liệu dưới tán, phát triển du lịch sinh thái và trải nghiệm văn hóa bản địa là “chìa khóa” để gia tăng thu nhập cho người dân. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là tạo sinh kế bền vững thông qua việc thực thi hiệu quả chính sách giao đất, giao rừng và hướng dẫn kỹ thuật.

Một khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ thực sự làm chủ được tư liệu sản xuất, họ sẽ trở thành những “lá chắn” vững chắc cho công tác QLBVR tại địa phương.

Hoàng Tuyết